ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری ایران اعلام کرد مقامهای این کشور پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در جریان جنگ 40 روزه، مجوز انتقال و بازتوزیع 36 هواپیما به فرودگاههایی خارج از ایران را صادر کردند و بخشی از این طرح اجرا شد.
به گزارش رسانههای ایران، شیرودی سهشنبه گفت مقامهای ایرانی پس از آغاز حملات، برنامهای برای کاهش خطرات علیه هوانوردی غیرنظامی تدوین کردند که شامل انتقال بخشی از هواپیماها به خارج از کشور و توزیع آنها در فرودگاههای مختلف بود.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری ایران شمار دقیق هواپیماهای منتقلشده به خارج از این کشور را اعلام نکرد و نگفت این هواپیماها به کدام کشورها یا فرودگاهها منتقل شدهاند. او فقط توضیح داد این اقدام بخشی از برنامه گستردهتر برای کاهش خطرات ناشی از عملیات نظامی علیه بخش هوانوردی ایران بوده است.
شبکه آمریکایی «سیبیاس» ماه گذشته به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده بود شماری از هواپیماهای ایرانی در جریان جنگ در پایگاه هوایی «نور خان» در نزدیکی شهر راولپندی پاکستان مستقر شده بودند. این شبکه به نقل از منابع خود گزارش داد استقرار این هواپیماها در نورخان سطحی از حفاظت در برابر حملات احتمالی را فراهم کرده بود.
وزارت خارجه پاکستان همان زمان گزارش سیبیاس را «گمراهکننده» و «اغراقآمیز» توصیف و اعلام کرد هواپیماهای ایرانی در پاکستان در دوره آتشبس و در چارچوب ترتیبات لجستیکی و دیپلماتیک وارد این کشور شدهاند. اسلامآباد همچنین هرگونه ارتباط میان حضور این هواپیماها و اقدامات نظامی یا برنامه حفاظت از تجهیزات نظامی را رد کرد.
با این حال، دولت پاکستان حضور هواپیماهای ایرانی در پایگاه هوایی نور خان را تکذیب نکرد.
شیرودی در بخش دیگری از اظهارات خود گفت آمریکا و اسرائیل از نخستین روزهای جنگ تلاش کردند زیرساختهای هوانوردی ایران را هدف قرار دهند. او گفت نخستین نشانه این رویکرد، هدف قرار گرفتن یک فروند هواپیمای ایرباس ایرانی در فرودگاه بوشهر بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در جریان جنگ گفته بود حملات آمریکا و اسرائیل بخش بزرگی از توان هوایی ایران را «فلج» یا «نابود» کرده است. ترامپ مدعی شد نیروی هوایی ایران توانایی انجام عملیات موثر را از دست داده و برتری هوایی در اختیار آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است. او همچنین گفت ایران دیگر توان واقعی برای ایجاد تهدید هوایی ندارد.
برآوردهای بعدی حاکی از آن بود که نیروی هوایی ایران آسیب قابل توجهی دیده اما به طور کامل از بین نرفته است.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری ایران همچنین گفت مقامهای این کشور پس از آغاز حملات، علاوه بر اجرای طرح توقف پروازها، مسیر پروازهای عبوری از آسمان ایران را نیز به مسیرهای جایگزین از طریق کشورهای همسایه منتقل کردند.
او اضافه کرد تحولات میدانی باعث شد نهادهای مسئول با هماهنگی ستاد کل نیروهای مسلح و بخشهای مرتبط با پدافند هوایی، سیاست توزیع و پراکندگی ناوگان هوایی را در فرودگاههای بیشتری اجرا کنند تا احتمال هدف قرار گرفتن مستقیم هواپیماها کاهش یابد.
به گفته شیرودی، در چارچوب این طرح 133 عملیات انتقال هواپیما از فرودگاههای خمینی و مهرآباد به فرودگاههایی که امنتر ارزیابی شده بودند، انجام شد. او این اقدام را یکی از بزرگترین عملیاتهای بازتوزیع هواپیماهای غیرنظامی در ایران طی دهههای اخیر توصیف کرد.
این تحول یادآور رویدادی مشابه در جریان جنگ دوم خلیج طی سال 1991 است. زمانی که عراق برای جلوگیری از نابودی هواپیماهای نظامی خود در پی حملات ائتلاف بینالمللی، دهها فروند هواپیمای نظامی را به ایران منتقل کرد.
پس از پایان جنگ، ایران بخش عمده این هواپیماها را که شامل جنگندهها و هواپیماهای ترابری بود، در اختیار نگه داشت و آنها را بخشی از غرامتهای جنگ ایران و عراق دانست. تهران این هواپیماها را با وجود درخواستهای مکرر بغداد طی سالهای بعد به عراق بازنگرداند.
