ابهام راهبردی ترامپ درباره ایران؛ گزینه‌های نظامی و سیاسی آمریکا

با افزایش تنش‌ها میان واشینگتن و تهران و تمرکز گسترده نیروهای ارتش آمریکا در خاورمیانه، مقام‌های آگاه آمریکایی از قرار گرفتن چند گزینه مهم روی میز دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، خبر داده‌اند. گزینه‌هایی که تصمیم نهایی درباره آن‌ها هنوز گرفته نشده است.

روزنامه «وال‌استریت ژورنال» روز شنبه گزارش داد هم‌زمان با ورود ناوها و هواپیماهای جنگی به منطقه، مقام‌های دولت آمریکا در حال بررسی این موضوع‌اند که هدف اصلی هرگونه حمله احتمالی چه باشد. از جمله هدف قرار دادن برنامه هسته‌ای ایران، حمله به زرادخانه موشک‌های بالستیک، ایجاد فروپاشی در ساختار حکومت، یا ترکیبی از هر سه گزینه.

«وادار کردن تهران به تسلیم»

به‌گفته مقام‌های آمریکایی، ترامپ از مشاورانش خواسته است گزینه‌هایی تهاجمی، سریع و قاطع ارائه دهند که ایالات متحده را در معرض کشیده شدن به یک جنگ طولانی‌مدت در خاورمیانه قرار ندهد.

این مقام‌ها می‌گویند گزینه ایده‌آل، وارد کردن ضربه‌ای سنگین به نظام ایران است. ضربه‌ای که تهران را وادار کند به خواسته‌های هسته‌ای آمریکا تن دهد و فشار بر مخالفان را متوقف کند.

برخی از این منابع همچنین به بحث‌هایی درباره یک کارزار «بمباران تنبیهی» اشاره کرده‌اند که می‌تواند در نهایت به سرنگونی حکومت ایران منجر شود.

«ترامپ عمدا ابهام ایجاد می‌کند»

بر اساس این گزارش، ترامپ و تیم او استفاده از تهدید به نیروی نظامی را به‌عنوان ابزاری برای گرفتن امتیازهای دیپلماتیک از ایران بررسی کرده‌اند.

با این حال، یکی از مقام‌های ارشد دولت آمریکا تأکید کرده است که ترامپ، با وجود تکرار این موضع که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد، عمدا اهداف راهبردی و تفکر نظامی خود را مبهم نگه می‌دارد.

«طرح بزرگ»

به‌گفته مقام‌های آمریکایی، ترامپ طی هفته‌های گذشته گزارش‌هایی درباره چند گزینه تهاجمی احتمالی علیه ایران دریافت کرده است که به‌طور موازی در کاخ سفید و وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) تدوین شده‌اند.

یکی از این گزینه‌ها که «طرح بزرگ» نامیده می‌شود، می‌تواند شامل حملات گسترده آمریکا به تأسیسات وابسته به نظام ایران و سپاه پاسداران در قالب یک کارزار بمباران فراگیر باشد.

در کنار آن، گزینه‌های محدودتری نیز مطرح شده است. از جمله حمله به اهداف نمادین، با حفظ امکان تشدید حملات در مراحل بعدی، در صورتی که تهران توافقی مطابق خواسته‌های ترامپ نپذیرد.

ابهام در سناریوی تغییر حکومت

به‌نوشته وال‌استریت ژورنال، هدف قرار دادن علی خامنه‌ای، رهبر ایران، مشابه عملیاتی که پیش‌تر نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، را هدف قرار داد، در مورد ایران بسیار دشوارتر تلقی می‌شود. چرا که تدابیر امنیتی شدید، و همچنین موقعیت جغرافیایی پایتخت ایران در عمق خاک این کشور، چنین سناریویی را پیچیده می‌کند.

مقام‌های آمریکایی همچنین هشدار داده‌اند که حتی در صورت کنار رفتن خامنه‌ای، نمی‌توان با قطعیت گفت دولتی که پس از او روی کار می‌آید رویکردی دوستانه‌تر خواهد داشت. به‌گفته برخی از این مقام‌ها، احتمال به‌دست گرفتن قدرت توسط یکی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران وجود دارد. سناریویی که می‌تواند سیاست‌های سخت‌گیرانه کنونی را حفظ یا حتی تشدید کند.

در همین چارچوب، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارشنبه گذشته در اظهاراتی در سنای آمریکا گفت: «فکر نمی‌کنم کسی بتواند پاسخ ساده‌ای درباره آنچه پس از کنار رفتن خامنه‌ای و سقوط نظام در ایران رخ خواهد داد، ارائه دهد.»

در شرایطی که نگرانی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی رو به افزایش است، جهان در انتظار تصمیمی مانده که ترامپ ممکن است پس از پایان مهلتی که به مقام‌های ایرانی داده، اتخاذ کند. رئیس‌جمهوری آمریکا شامگاه جمعه گفت مقام‌های ایران تنها خودشان از زمان دقیق این ضرب‌الاجل آگاهند.