مشارکت فرمانده «سنتکام» در مذاکرات با ایران چه پیامی برای تهران دارد؟

در حالی که هیئت‌های آمریکایی و ایرانی دور مذاکرات هسته‌ای که جمعه گذشته در مسقط برگزار شد را «مثبت» توصیف کردند، پرسش‌های زیادی نیز درباره مشارکت عالی‌رتبه‌ترین فرمانده نظامی آمریکا در خاورمیانه در این مذاکرات، مطرح شده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گامی غیرمعمول برداشت و با سپردن مأموریت‌های دیپلماتیک سطح بالا به فرماندهان نظامی، برای نخستین بار دریادار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، «سنتكام» را به گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایالات متحده و ایران اعزام کرد.

به گزارش «آسوشیتدپرس»، حضور کوپر با لباس نظامی در این مذاکرات، نشانه‌ای از افزایش آرایش نظامی آمریکا در منطقه است.

الیسا ایورز که در دولت‌های جورج دبلیو بوش و باراک اوباما مسئولیت‌هایی در حوزه امنیت ملی داشته است، در رابطه با این موضوع معتقد است که واگذاری نقش‌های دیپلماتیک به فرماندهان نظامی شاغل نشان می‌دهد، دولت ترامپ از ارزش دیپلمات‌های حرفه‌ای کاسته و بیش از حد به ارتش و نظامیان برای حل چالش‌های سیاست خارجی تکیه کرده است.

او با تاکید بر اینکه موفقیت دیپلماسی اغلب به زمان طولانی، سرمایه‌گذاری و تلاش فراوان نیاز دارد تا بتوان گفت به نتیجه رسیده است، گفت: «هر میخی به چکش نیاز ندارد».

ارسال پیام

در مقابل، الیوت کوهن که در دولت جورج دبلیو بوش مشاور وزارت خارجه بود، یادآور شد که ژنرال‌های آمریکایی در دوران جنگ سرد در مذاکرات کنترل تسلیحات با اتحاد جماهیر شوروی نیز مشارکت داشته‌اند.

او گفت: «یک سُنت دیرینه است که رؤسای‌جمهور آمریکا از افرادی غیرمعمول که به آنها اعتماد داشته باشند، به‌عنوان فرستاده استفاده می‌کنند و آنها می‌توانند پیام را منتقل کنند».

از سوی دیگر، مایکل اوهانلون، کارشناس امور دفاعی و سیاست خارجی در مؤسسه «بروکینگز»، حضور کوپر را با هدف «تأکید بر قاطعیت و ارسال پیام بازدارندگی» دانست.

او افزود: «مشارکت فرمانده سنتکام اقدامی غیرمعمول است و به نظر می‌رسد بیشتر برای رساندن پیام باشد تا افزودن وزن واقعی به تیم مذاکره‌کننده».

با این حال، او تردید کرد که این حضور تفاوت چشمگیری ایجاد کند، «مگر آنکه ایرانی‌ها بازنگری اساسی در برنامه هسته‌ای خود داشته باشند».

«حضور کوپر مرتبط با تجربه اوست»

در همین راستا مایکل سینگ، مدیر پیشین امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا در دولت بوش، معتقد است حضور کوپر بیش از هر چیز به تجربه او بازمی‌گردد. او توضیح داد که ویتکاف و کوشنر متخصص نیستند، بلکه مذاکره‌کنندگان عمومی‌اند که در گفت‌وگوهای دیپلماتیک در سراسر جهان درگیرند، در حالی که کوپر شناخت عمیقی از منطقه دارد و به کارشناسان نظامی دسترسی دارد که می‌توانند هرگونه امتیازدهی پیشنهادی درباره برنامه هسته‌ای ایران را ارزیابی کنند.کوپر پیش‌تر در جلسه تأیید صلاحیت خود در ماه ژوئن گذشته، مدت کوتاهی پس از آنکه آمریکا حملاتی را به سایت‌های هسته‌ای اصلی داخل ایران انجام داد، به‌تفصیل درباره توانمندی‌های هسته‌ای و نظامی ایران سخن گفته بود.

گفتنی است که هیئت آمریکایی به ریاست استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در امور خاورمیانه، به جرد کوشنر همراه داماد رئیس‌جمهور و هیئت ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، گفت‌وگوهای غیرمستقیم در عمان را «مثبت» توصیف کرده بودند.

«مذاکرات بسیار خوب بود»

دونالد ترامپ تأکید کرد که مذاکرات «بسیار خوب» بوده و قرار است اوایل هفته آینده ادامه یابد، اما هم‌زمان هشدار داد که اگر تهران درباره برنامه هسته‌ای خود به توافق نرسد، «پیامدها بسیار سنگین خواهد بود».

در مقابل، عراقچی از «فضایی بسیار مثبت و شروعی خوب» سخن گفت، اما در عین حال اشاره کرد که «راه برای اعتمادسازی هنوز طولانی است».

او گفت: «ما آماده توافقی هستیم که از طریق کاهش سطح غنی‌سازی، اطمینان خاطر درباره غنی‌سازی اورانیوم ایجاد کند».

عراقچی همچنین تأکید کرد که «غنی‌سازی حقی غیرقابل سلب است و باید ادامه یابد»، و تصریح کرد که تهران «با انتقال اورانیوم به خارج از کشور مخالف است»؛ گزینه‌ای که در مذاکرات پیشین بارها مطرح شده بود.

در حالی که ترامپ پیش‌تر بارها خواستار ممنوعیت کامل غنی‌سازی اورانیوم شده است.