درخواست گروسی از ایران برای ازسرگیری همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دوشنبه 18 خرداد از ایران خواست تا «تماس خود را با این آژانس از سر بگیرد» تا امکان ازسرگیری بازرسی‌ها در سایت‌هایی که حدود یک سال پیش توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شده‌اند، فراهم شود.

در همین حال، واشینگتن در شورای حکام آژانس در حال رهبری تلاش‌هایی برای تصویب پیش‌نویس قطعنامه‌ای در این‌باره است.

ایران تاکنون به این نهاد تخصصی سازمان ملل درباره وضعیت تاسیسات هسته‌ای هدف گرفته شده خود یا سرنوشت مواد هسته‌ای ذخیره‌شده در آن‌ها، از جمله اورانیوم غنی‌شده تا سطح نزدیک به آستانه ساخت سلاح، گزارشی ارائه نکرده است.

بنا بر گزارش‌ها، اگرچه حملات اخیر به تاسیسات غنی‌سازی آسیب جدی وارد کرده یا آن‌ها را نابود کرده است، اما احتمالاً بخش بزرگی از اورانیوم با غنای بالا، از جمله اورانیوم غنی‌شده تا حدود 60 درصد که به سطح حدود 90 درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح نزدیک است، همچنان باقی مانده است.

«قطع شدن کانال ارتباطی»

گروسی در اولین روز از نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، که متشکل از 35 کشور است، گفت: «بسیار مهم است که ما ارتباط خود را از سر بگیریم.»

او در بیانیه کتبی جداگانه‌ای به شورا افزود: «من از ایران می‌خواهم که به طور سازنده با آژانس تعامل کند تا اجرای کامل و مؤثر پادمان‌ها در ایران تسهیل شود.» این عبارت شامل بازرسی‌ها نیز می‌شود.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برخی بازرسی‌ها را در سایت‌هایی که هدف بمباران قرار نگرفته بودند انجام داده بود، اما این بازرسی‌ها را به دلایل امنیتی در فوریه، به‌دنبال ازسرگیری حملات نظامی، متوقف کرد. از آن زمان تاکنون، تنها تأسیسات فعال نیروگاه هسته‌ای بوشهر مورد بازرسی قرار گرفته است.

گروسی در نشست خبری پس از سخنرانی خود در این شورا گفت: «من تماس‌های پراکنده‌ای با وزیر خارجه و برخی افراد دیگر دارم، اما کانال ارتباطی عملاً قطع شده است.»

در همین حال، ایالات متحده، با حمایت رسمی تروئیکای اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان)، کمپینی را برای ترغیب شورای امنیت به تصویب قطعنامه‌ای در اواخر این هفته آغاز کرد که به ایران دستور می‌دهد «بدون تأخیر» در مورد سایت‌های بمباران شده و ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود «اطلاعات دقیقی» ارائه دهد.

در حالی که دیپلمات‌ها پیش‌بینی می‌کردند این قطعنامه همانند قطعنامه مشابه تصویب شده در ماه نوامبر، با اکثریت قاطع تصویب شود، این امر خطر پیچیده کردن مذاکرات بین ایالات متحده و ایران با هدف تمدید آتش‌بس و هموار کردن راه برای مذاکرات گسترده‌تر در مورد مسائلی از جمله برنامه هسته‌ای ایران را به همراه دارد.

«هشدار تهران به آژانس»

از سوی دیگر، نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در پلتفرم «ایکس» اعلام کرد: «مسئولیت اقدام غیرقانونی بین‌المللی بر عهده مرتکب آن است و نمی‌توان آن را به قربانی منتقل کرد. نباید از شورای امنیت برای تبرئه کسانی که این حملات را انجام داده‌اند استفاده شود.»

این اظهارات اشاره‌ای به پیش‌نویس قطعنامه و حملات آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران دارد.

ایران همچنین از قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت سازمان ملل علیه خود ابراز نارضایتی کرده و معمولاً در واکنش به آن‌ها، فعالیت‌های هسته‌ای خود را گسترش داده یا همکاری با آژانس را کاهش داده است.