عفو بین‌الملل در واکنش به ویدئوهای اوین: این فقط نوک کوه یخ اپیدمی شکنجه در ایران است

سازمان «عفو بین‌الملل‌»، اعلام کرد تصاویر فاش شده از دوربین‌های نظارتی زندان اوین یادآوری می‌کند «مصونیت مقامات زندان» در ایران، باعث سواستفاده‌های وحشتناک، رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز با افرادی است که تحت شکنجه در بازداشت به سر می‌برند.

عفو بین‌الملل، چهارشنبه 3 شهریور، در بیانیه‌ای اعلام کرد 16 ویدئو فاش شده از زندان اوین را تجزیه و تحلیل کرده که شواهد تکان دهنده‌ای از ضرب و شتم، آزار جنسی، بی‌توجهی و بدرفتاری عمدی با افرادی که نیاز به مراقبت های پزشکی دارند را نشان می‌دهد. این سازمان همچنین تاکید کرد سال‌هاست در این زمينه مستنداتی را جمع‌آوری و ارائه داده است.

گروه سایبری «عدالت علی»، یک‌شنبه 31 مرداد، با انتشار ویدئو و تصاویری اعلام کرد که دوربین‌های مدار بسته زندان اوین را هک کرده است. انتشار گسترده این ویدئوها موجی از واکنش‌های فعالان حقوق بشر، کاربران رسانه‌های اجتماعی و حتی مقامات جمهوری اسلامی را به‌دنبال داشته است.

عفو بین‌الملل ادامه داد این ویدئوها همچنین نگرانی‌هایی مربوط به ازدحام بیش از حد در زندان‌ها و شرایط بی‌رحمانه و غیر انسانی سلول‌های انفرادی را تایید می‌کند.

هبا مورایف مدیر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در عفو بین الملل گفت: «این فیلم‌های نگران‌کننده نمایی نادر از ظلمی را نشان می‌دهد که به صورت مداوم علیه زندانیان در ایران انجام می‌شود.»

مورایف با ابراز تاسف، تصاویر افشا شده از زندان اوین را «تنها نوک کوه یخ اپیدمی شکنجه ایران» دانست.

در این بیانیه همچنین آمده است: «مقامات امنیتی ایران به طور معمول مردان، زنان و کودکان را در پشت میله‌های زندان تحت شکنجه و یا سایر بدرفتاری‌ها قرار می‌دهند، به ویژه هنگام بازجویی در بازداشتگاه‌هایی که توسط وزارت اطلاعات، سپاه پاسداران ایران و واحد تحقیقات پلیس ایران (آگاهی) اداره می‌شوند.»

روش‌های شکنجه در ایران که توسط عفو بین‌الملل طی سال‌های گذشته ثبت شده شامل شلاق، شوک الکتریکی، اعدام های ساختگی، شکنجه با آب، خشونت جنسی، آویزان کردن، خوراندن اجباری مواد شیمیایی و محرومیت عمدی از مراقبت‌های پزشکی است.

واکنش مسئولان ایرانی

محمدمهدی حاج محمدی، رئیس سازمان زندان‌ها، در اولین واکنش رسمی به هک شدن دوربین‌های زندان اوین توسط گروه «عدالت علی» گفت مسئولیت این رفتارهای «غیر قابل قبول» را پذیرفته و «با تعهد به تلاش بر عدم تکرار چنین وقایع تلخی و برخورد جدی با عوامل خاطی» عذرخواهی می‌کند.

حاج محمدی در پیامی توییتری از «رهبر»، ملت و زندانبانان عذرخواهی کرد اما از زندانیانی که هدف رفتار خشونت آمیز قرار گرفته بودند سخنی به زبان نیاورد.

محمد مصدق‌، معاون اول رئیس قوه قضائیه در پاسخ به سوال خبرنگاران عنوان کرد «این موضوع در حال بررسی است و هنوز قضیه خیلی روشن نیست.»

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، سه‌شنبه 2 شهریور، با دستوری به دادستان کل ایران خواستار بررسی فوری و دقیق درباره رفتار «زندانبانان با زندانی‌ها» و همچنین و «زندانی‌ها با یکدیگر» شد.

گزارش‌های تکان‌دهنده‌ای از وضعیت زندان‌های ایران همواره توسط نهادها و فعالان حقوق بشری منتشر شده است، هرچند مقامات ایران این گزارش‌ها را رد کرده و مدعی رعایت حقوق زندانیان هستند.

این تصاویر و ویدئوها در حالی منتشر می‌شود که هم اکنون در استکهلم سوئد، محاکمه «حمید نوری»، دادیار اسبق زندان گوهردشت کرج به اتهام مشارکت در اعدام گروهی زندانیان سیاسی در دهه شصت در حال پیگیری است. در جریان برگزاری این دادگاه، نام ابراهیم رئیسی، به عنوان عضو «هیئت مرگ» بارها مطرح شده است.