ادامه میانجی‌گری‌ها میان پاکستان و طالبان افغان بدون رسیدگی به ریشه‌های بحران

پس از ماه‌ها درگیری و خشونت شدید در مرز افغانستان و پاکستان، آرامشی نسبی در مناطق مرزی حاکم شده است، اما تحلیلگران معتقدند این وضعیت پایدار نخواهد بود و احتمال ازسرگیری درگیری‌ها همچنان بالاست.

روزنامه «فارین پالوسی» به نقل از کارشناسان گزارش داد، امضای توافق‌نامه همکاری نظامی میان طالبان افغانستان با روسیه می‌تواند بر روابط طالبان و پاکستان تأثیر بگذارد.

بر اساس اظهارات نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان، این توافق عمدتاً شامل تعمیر و نگهداری تجهیزات ساخت روسیه است. با این حال، ناظران می‌گویند پاکستان نگران است که این همکاری به تقویت توانایی‌های نظامی طالبان در آینده منجر شود.

کارشناسان بر این باورند که طالبان افغان انگیزه چندانی برای برخورد جدی با گروه تحریک طالبان پاکستان (TTP) ندارند. روابط نزدیک میان دو گروه و همچنین نگرانی طالبان از پیامدهای داخلی احتمالی، از جمله افزایش شورش‌ها یا پیوستن اعضای طالبان پاکستانی به «داعش-خراسان»، از جمله موانع اصلی در این مسیر به شمار می‌رود.

در سال‌های اخیر، چندین دور مذاکره با میانجی‌گری کشورهای مختلف برای کاهش تنش‌ها بین دو طرف برگزار شد. آخرین دور این گفت‌وگوها در ماه آوریل گذشته با میانجی‌گری چین انجام شد، اما به‌رغم برقراری آتش‌بس‌ موقت، هیچ توافق رسمی برای محدود کردن فعالیت‌های تحریک طالبان پاکستان حاصل نشده است.

به گفته تحلیلگران، یکی از دلایل اصلی کاهش اخیر خشونت‌ها، تحولات منطقه‌ای و به‌ویژه تنش‌های مرتبط با ایران است. پاکستان که نقش میانجی مهمی در این پرونده ایفا می‌کند، در شرایط حساس کنونی تمایلی به درگیری در مرزهای غربی خود ندارد. طالبان نیز به دلیل هم‌مرز بودن افغانستان با ایران، ترجیح می‌دهد از ورود به یک درگیری گسترده دیگر اجتناب کنند.

با وجود این، بسیاری از ناظران معتقدند آرامش کنونی موقتی است. پاکستان با توجه به حمایت آمریکا و اتحادیه اروپا از حق این کشور برای دفاع از خود، ممکن است در آینده بار دیگر حملات خود علیه اهداف مورد نظرش در افغانستان را از سر بگیرد.

کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت نبود توافقی جامع برای حل ریشه‌های بحران، چرخه تکراری خشونت، آتش‌بس و مذاکرات بار دیگر ادامه خواهد یافت و ثبات پایدار در مرز افغانستان و پاکستان همچنان دور از دسترس خواهد ماند.

ریشه تنش‌های اخیر به اتهام‌های مکرر اسلام‌آباد علیه حکومت طالبان، بازمی‌گردد. مقام‌های پاکستانی مدعی هستند که طالبان افغانستان به اعضای گروه تحریک طالبان پاکستان پناه داده و مانع فعالیت‌های این گروه نمی‌شوند. ادعایی که طالبان افغان همواره رد کرده است.

قابل ذکر است که طالبان پاکستانی در سال‌های اخیر مسئولیت شماری از حملات مرگبار در خاک پاکستان را بر عهده گرفته است.