ویتکاف: ایران دسترسی بازرسان آژانس به تاسیسات هسته‌ای آن را فراهم خواهد کرد

استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، اعلام کرد ایران در چارچوب تفاهم‌های حاصل‌شده با واشینگتن، به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه خواهد داد به تاسیسات هسته‌ای این کشور دسترسی پیدا کند.

به گفته ویتکاف، تهران به‌زودی از آژانس برای آغاز بازرسی‌ها دعوت رسمی خواهد کرد. این اقدام یکی از مهم‌ترین گام‌های اجرایی توافق اولیه میان دو طرف به شمار می‌رود.

«آسوشیتدپرس» به نقل از منابع آگاه گزارش داد ویتکاف این موضوع را در جریان یک نشست محرمانه با اعضای کنگره آمریکا مطرح کرده است.

به گزارش این خبرگزاری او گفته است بازرسان آژانس پس از بازگشت به ایران، روند شناسایی محل نگهداری ذخایر مواد غنی‌شده و بررسی وضعیت این مواد را آغاز خواهند کرد.

به گفته ویتکاف، یادداشت تفاهم امضا‌شده میان ایران و آمریکا هیچ توافق جانبی یا محرمانه‌ای را شامل نمی‌شود. با این حال، همزمان با این تفاهم، نامه‌ای جداگانه میان تهران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تنظیم شده که چارچوب بازگشت بازرسان و ازسرگیری فعالیت‌های نظارتی را مشخص می‌کند.

او افزود این نامه خطاب به رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تهیه شده و زمینه را برای آغاز هماهنگی‌های لازم در حوزه بازرسی و نظارت هسته‌ای فراهم می‌سازد.

موضوع بازرسی‌های بین‌المللی از ابتدا یکی از اصلی‌ترین محورهای مذاکرات میان واشینگتن و تهران بوده است. آمریکا تاکید دارد هرگونه توافق هسته‌ای باید با سازوکارهای دقیق راستی‌آزمایی همراه شود تا امکان نظارت بر اجرای تعهدات ایران فراهم شود.

در همین چارچوب، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، پیش‌تر اعلام کرده بود که بازگشت بازرسان بین‌المللی یکی از شروط اساسی برای پایان جنگ و اجرای تفاهمات جدید با ایران است.

اظهارات ویتکاف در حالی مطرح می‌شود که توافق اولیه میان ایران و آمریکا وارد مرحله اجرایی شده است. این توافق یک آتش‌بس 60 روزه‌ای را در بر می‌گیرد. این دوره‌ قرار است فرصت لازم را برای مذاکره بر سر یک توافق جامع و نهایی درباره آینده برنامه هسته‌ای ایران فراهم کند.

با وجود آغاز اجرای توافق، بخش مهمی از پرونده همچنان باز است. سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا، نحوه نظارت بلندمدت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران و همچنین آینده تحریم‌های اقتصادی علیه تهران، از جمله موضوعاتی هستند که هنوز درباره آن‌ها تصمیم نهایی گرفته نشده است.

دولت آمریکا می‌گوید هرگونه کاهش تحریم‌ها یا امتیازدهی اقتصادی به ایران، به اقداماتی وابسته خواهد بود که امکان راستی‌آزمایی آن‌ها در عمل وجود داشته باشد. از نگاه واشینگتن، بازگشت بازرسان آژانس یکی از مهم‌ترین نشانه‌های پایبندی ایران به تعهدات خود خواهد بود.

به همین دلیل، پرونده بازرسی‌های هسته‌ای اکنون به نخستین آزمون جدی توافق جدید تبدیل شده است. این آزمون می‌تواند نشان دهد واشینگتن و تهران تا چه اندازه قادرند تفاهم‌های سیاسی اولیه را به سازوکارهای اجرایی، قابل نظارت و پایدار تبدیل کنند.