درخواست بومیان شیلی برای کنترل بیشتر بر استخراج لیتیوم

جوامع بومی صحرای آتاکامای شیلی، برای داشتن نقش مؤثرتر در برنامه‌های استخراج لیتیوم، با دو شرکت بزرگ معدنی این کشور به نام‌های «کودلکو» و «اس‌کیوام» وارد مذاکره شده‌اند.

این مذاکرات که از مارس 2025 آغاز شده است و تا پایان سال ادامه خواهد داشت، با هدف ایجاد یک مدل حکمرانی مشترک انجام می‌شود تا دیدگاه‌های جوامع بومی «لیکانانتای» را در تصمیم‌گیری‌های پروژه جدید لحاظ کند.

این تلاش‌ها در بحبوحه ورود دولت شیلی به صنعت لیتیوم و تغییر رویکرد به یک مدل دولتی تحت هدایت کودلکو صورت می‌گیرد. رئیس‌جمهور گابریل بوریچ از 2023 بر اولویت دادن به حقوق بومیان تأکید کرده است.

رهبران جوامع بومی بر لزوم پایبندی شرکت‌ها به تعهدات زیست‌محیطی، به ویژه برای حفظ منابع آبی تأکید دارند، و هشدار داده‌اند در صورت عدم رعایت این موارد، قادر به تعطیلی فعالیت‌های استخراجی خواهند بود.

شرکت‌های کودلکو و اس‌کیوام در حال نهایی کردن یک سرمایه‌گذاری مشترک هستند که قرار است در نیمه دوم سال 2025 اجرایی شود. طبق این توافق، کودلکو کنترل 50 درصد به اضافه یک سهم از عملیات لیتیوم آتاکاما را در اختیار خواهد گرفت. طرفین طی ماه‌های آینده به طور منظم ملاقات خواهند کرد تا طرح حکمرانی نهایی شود.

جامعه بومیان نگرانند که تغییر دولت پس از پایان دوره بوریچ در مارس 2026 سیاست‌های حامی بومیان را تضعیف کند. در همین حال، برخی سیاستمداران از توافق کودلکو-اس‌کیوام انتقاد کرده‌اند، و موضع کاندیداهای اپوزیسیون درباره آینده صنعت لیتیوم هنوز روشن نیست.

شیلی بزرگترین ذخایر اثبات‌شده لیتیوم در جهان را دارد، و دومین تولیدکننده پس از استرالیا است. کارشناسان معتقدند که مشارکت واقعی بومیان می‌تواند ضمن تقویت پایداری زیست‌محیطی، اعتماد مشتریان جهانی حساس به ملاحظات اخلاقی را نیز جلب کند. با این حال، چالش‌های بی‌اعتمادی دیرینه و نگرانی از تاثیرات زیست‌محیطی همچنان پابرجاست.