آژانس: ایران درباره کشف اورانیوم در سایت‌های اعلام‌نشده توضیح دهد

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دوشنبه 19 آوریل 2021، با امید به این که تهران توضیحاتی را درباره منشاء اورانیوم کشف شده در سایت‌های از پیش اعلام نشده ارائه دهد، گفتگوهایی را با مقامات ایران آغاز کرده که این موضوع احتمالا تلاش‌ها برای احیای توافق هسته‌ای 2015 را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

بنا به گزارش‌های محافل دیپلماتیک، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دو سایت اعلام نشده ایران ذرات اورانیوم کشف کرده‌اند. پیشتر نیز گزارش‌هایی در این مورد منتشرشده بود و ایران هنوز درباره آن توضیحی نداده است.

عدم احراز پیشرفت در ارائه توضیحی درباره منشأ این مواد رادیواکتیو طی مذاکرات آژانس و تهران، قدرت‌های اروپایی، فرانسه، بریتانیا و آلمان را بر آن خواهد داشت تا درنشست آتی شورای حکام آژانس که در ماه ژوئن منعقد خواهد شد، فشارهایی را برای صدور قطعنامه‌ای در حمایت از موضع ایالات متحده آمریکا، اعمال کنند.

توافق حاصله در ماه گذشته کمک کرد تا مذاکراتی به منظور متقاعد کردن قدرت‌های اروپایی جهت به تاخیر انداختن تلاش‌ها برای صدور قطعنامه‌ای انتقادآمیز علیه ایران طی نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، انجام شود.

این مذاکرات به اجتناب از تنش‌زایی‌های میان ایران و غرب انجامیده که می‌تواند باعث تضعیف تلاش‌ها برای بازگشت واشینگتن و ایران و پایبندی کامل آنها به توافق2015 شود، توافقی که به موجب آن ایران قبول کرده تا در ازای برداشتن تحریم‌ها، برنامه هسته‌ای خود را مهار شود.

همچنین عدم توضیح منشأ این مواد رادیواکتیو طی مذاکرات میان آژانس و تهران، منجر به صدور قطعنامه‌ای طی نشست ماه ژوئن شورای حکام آژانس علیه ایران و در حمایت از موضع ایالات متحده آمریکا خواهد شد.

در این راستا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بیانیه‌ای گفت: «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران امروز (دوشنبه) روند فشرده‌ای را با هدف توضیح مسائل پیچیده مربوط به تعهدها آغاز کردند». آژانس افزود که نشست میان ایران و آژانس در سطح کارشناسان برگزار شده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند که ایران برنامه‌ سری هماهنگی شده‌ای را برای ساخت سلاح هسته‌ای در دست داشته که در سال 2003 متوقفشده است، ایران اما همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را تکذیب می‌کند.

در دو سال گذشته بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آثاری از اورانیوم فرآوری شده‌ای را در 3 سایت کاملا اعلام نشده ایران کشف کردند که حاکی از آن است که ایران دارای مواد رادیواکتیو مربتط با فعالیت‌های قدیمی است که کسی از سرنوشت آن آگاه نیست.

در این راستا آژانس وظیفه دارد که آن مواد رادیواکتیو را ردیابی کرده تا مطمئن شود که ایران هیچ موادی را برای ساخت سلاح هسته‌ای فرآوری نمی‌کند.

این مسأله یکی از عواملی بوده که تلاش‌های دیپلماتیک برای احیای توافق 2015 که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری وقت ایالات متحده در سال 2018 از آن خارج شده را ناکام کرده و ایران را برآن داشته تا بندهایی از این توافق را نقض کند.

اکنون اما جو بایدن، رئیس جمهوری دمکرات آمریکا در تلاش است تا توافق هسته‌ای با ایران را احیا کند، در حالی که واشینگتن و تهران درباره نحوه بازگشت به آن با یکدیگراختلاف دارند.

از طرفی قرار بود که اولین نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران برای بررسی موضوع آثار اورانیوم کشف شده در تهران در اوایل آوریل برگزار شود، این نشست اما در وین و در پی تدارک برای گفتگو جهت احیای توافق هسته‌ای ایران و سایر طرف‌ها و در سایه اقدامات دیپلماتیک فشرده ایالات متحده، به تعویق افتاد.

از سویی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت که «نشست امروز(دوشنبه) در وین در حالی برگزار شد که کارشناسان ایرانی نیز در جایی دیگر در پایتخت اتریش، نشست‌هایجداگانه‌ای را درباره برجام برگزار کردند».

اتحادیه اروپا دوشنبه ضمن تاکید بر پیشرفت در مذاکرات هسته‌ای در وین، از تمایل طرف‌های این مذاکرات برای نجات برجام و بازگرداندن آمریکا به توافق هسته‌ای 2015 با ایران خبر داد.

از سویی و در حالی که اتحادیه اروپا و روسیه از پیشرفت چشمگیر مذاکرات وین خبر دادند، آمریکا اما گفته اگر از پایبندی کامل ایران به برجام مطمئن نشود، تحریم‌ها برداشته نخواهد شد.

در حالی که اروپایی‌ها، آمریکا و کشورهای عربی منطقه خواستار اضافه کردن بندهایی از جمله برنامه موشکی ایران، دخالت در امور کشورهای منطقه و حمایت تهران از گروه‌های تروریستی نیابتی به توافق با ایران هستند، مقامات ایران اما می‌گویند این مسائل از برنامه هسته‌ای جدا است و شرط بازگشت تهران به توافق هسته‌ای را رفع کامل تحریم‌های اعمال شده علیه این کشور اعلام کردند.