دولت و جامعه مدنی در ترکیه
الگو شدن حزب عدالت و توسعه در منطقه ما در نحوه تعامل با جامعه مدنی آن بستگی دارد،نه در میزان سالهای حکومت آن.
چرا که دموکراسی بر قوام و دوام و قدرت جامعه مدنی تعریف می شود. مابقی عوامل دموکراسی ساز در ادامه آن می آیند. پس دولتی ،دولت مطلوب است که بتواند در تعامل با جامعه مدنی ایفای نقش کند.
الگو شدن دولت ترکیه به آن نیست، که مادام العمر بر ترکیه حکم براند .در این صورت می شود ،دولت دیکتاتور نه دموکرات .
الگو شدن دولت ترکیه به آن است که، نشان دهد که به جامعه مدنی اهمیت می دهد .برای برای اولین بار در ترکیه جدید توانسته است بدون حکومت نظامی ساختار قدرت را بر پایه قانون استوار کند و مطابق قانون عمل کند.
چرا که حکومت حزبی خوب بایستی دولت را واگذار کند، منتها راه برای برگشتن به قدرت را حفظ کند .این قاعده را هر جریان در ترکیه ، ایران ، عراق و مصر انجام دهد می توان گفت که (الگو) می شود.
حوادث اخیر در ترکیه نشان خواهد داد که آیا حزب عدالت و توسعه می تواند قاعده دموکراسی حداقلی را رعایت کند. هر بهانه ای مانند این که حزب توانسته است تورم 100 در صدی را از بین ببرد، دلیلی مواجه بر نادیده گرفتن جامعه مدنی نمی شود. حتی اگر تظاهر کننده گان تحریک شده باشند بازبه این وظیفه دولت که باید جامعه و نهادهای مدنی را احترام کند، خللی وارد نمی کند. چرا که زمینه تحریک وجود داشته است که مردم تحریک شده اند در همین جاست که فرق دموکرات ها با نظامیان روشن می شود.
در ایران زمانی که مردم به میدان آمدند. سپاهیان رهبر مردم را سرکوب کردند و اتهام وایستگی به تظاهر کننده گان زدند.خود را ولی نعمت جامعه معرفی کردند چون در جبهه های جنگ از ایران دفاع کرده پس خود را بر حق پنداشتند که امرانه بر کشور حکومت کنند. مرز دموکراسی با دیکتاتوری درهمین جاست.حق ویژه و مادام العمر برای کسی در حکومت وجود ندارد.
عذرخواهی معاون نخست وزیرترکیه اقدامی مثبت قلمداد می شود که تفاوت برخورد دولت ترکیه با دولت ایران را نشان می دهد.حزب عدالت و توسعه باید بداند که در دولت های خوب ،دولت های ابدی نیستند. بلکه مردم در مقایسه دولت های گونا کون به جریانی متمایل می شوند.هم چنین دولت خوب دولت محبوب همه گان نیست.در نتیجه باید زمانی کار را به دیگری بسپارند.اما مهم رفتار آن دولت است که ماند گار می شود.
جامعه محوران در پی دولت خوب نیستند بلکه جامعه مدنی قوی را طلب می کنند که دولت آن را به ناچار به حساب آورد. حال اگر به دولتی عنایت نشان می دهند به این دلیل است که آن دولت یار جامعه مدنی بوده ،پس بار بر جامعه مدنی نباشد.
در منطقه ما، ارزش دولت ها با هر عنوانی و مسلکی، در آن است که بر جامعه مدنی نباشند ولی زمانی مورد حمایت قرار می گیرند که یار جامعه مدنی شوند.ارزش حزب عدالت توسعه هم تا کنون با همه نواقص، در این است که با عقب زدن نظامیان و برقراری صلح با کرد ها و دادن برخی از آزادی ها به جامعه ،در جهت تحکیم دموکراسی قدم برداشته است.ادامه این میسر در ترکیه که آسان هم نیست می تواند از حزب عدالت و توسعه الگو منطقه ای بسازد.