راز جاودانگی در اعماق اقیانوس؛ بافت جداشده خیار دریایی که نمیمیرد
پژوهشگران میگویند این پدیده میتواند در آینده به درک بهتر فرایند پیری، ترمیم بافت، و حتی فناوریهای پزشکی بازساختی کمک کند
پژوهشی تازه نشان داده است که تکههای جداشده از بدن نوعی خیار دریایی به نامPsolus fabricii نه تنها پس از قطع شدن نمیمیرند، بلکه میتوانند سالها به زندگی ادامه دهند. این کشف شگفتانگیز برخی پژوهشگران را به توصیف این بافتها به عنوان «از نظر زیستی نامیرا» رسانده است.
این خیار دریایی که در آبهای اقیانوس اطلس و شمالگان زندگی میکند، پس از جدا شدن بخشی از بدنش رفتاری کاملاً متفاوت از جانوران دیگر نشان میدهد. برخلاف بافت انسان یا حتی دم جداشده مارمولکها که به سرعت تحلیل میروند و میمیرند، اعضای جداشده بدن این جانور زخمهای خود را ترمیم میکنند، به رشد ادامه میدهند، و حتی سالها زنده میمانند، هرچند به موجود کامل جدیدی تبدیل نمیشوند.
پژوهشگران نمونههایی از این بافتها را بیش از سه سال در مخازن آب دریا تحت نظر داشتند و مشاهده کردند که همچنان زنده باقی ماندهاند. سارا جابسون، پژوهشگر دانشگاه مموریال نیوفاندلند و نویسنده اصلی تحقیق، میگوید چنین پدیدهای پیشتر هرگز مشاهده نشده بود.
دانشمندان معتقدند راز این بقا در چند ویژگی زیستی نهفته است: بافتهای جداشده همچنان از سیستم ایمنی فعال و دفاع شیمیایی برخوردارند و میتوانند در برابر میکروبها مقاومت کنند؛ سلولهای آنها همچنان تقسیم میشوند و بافت جدید میسازند؛ و این قطعات برای تأمین انرژی یا اسیدهای آمینه موجود در آب را جذب میکنند یا حتی بخشی از عضلات خود را مصرف میکنند.
خیارهای دریایی پیشتر نیز به توانایی خارقالعاده در بازسازی اندامها مشهور بودند، اما کشف تازه سطح جدیدی از انعطاف زیستی آنها را نشان میدهد. پژوهشگران میگویند این پدیده میتواند در آینده به درک بهتر فرایند پیری، ترمیم بافت، و حتی فناوریهای پزشکی بازساختی کمک کند.
با این حال، این «جاودانگی» جنبهای تاریک نیز دارد: تکههای بدن خیار دریایی ظاهراً میتوانند برای مدت نامحدودی زنده بمانند، اما هرگز به یک موجود کامل تبدیل نمیشوند. این برایشان نوعی بقای بیپایان و منزوی در اعماق اقیانوس را رقم میزند.
