تلسکوپی روی سمت تاریک ماه برای کاوش «عصر تاریکی کیهان»
این تلسکوپ میتواند اطلاعاتی بیسابقه درباره امکان وجود سیگنالهای تمدنهای فرازمینی در اختیار بشر قرار دهد
دانشمندان در حال توسعه طرحی بلندپروازانه برای ساخت یک تلسکوپ رادیویی در سمت تاریک ماه هستند که میتواند امکان مطالعه یکی از ناشناختهترین دورههای تاریخ جهان، یعنی «عصر تاریکی کیهانی» را فراهم کند. این دوره به فاصله میان مهبانگ و شکلگیری نخستین ستارگان اشاره دارد؛ زمانی که جهان عمدتاً از گاز هیدروژن تشکیل شده بود و هنوز هیچ منبع نوری وجود نداشت.
پروژه اصلی که «تلسکوپ رادیویی دهانه ماه» نام دارد، قصد دارد از یک دهانه برخوردی بزرگ در سطح ماه به عنوان بخشی از ساختار تلسکوپ استفاده کند. سمت پنهان ماه محیطی ایدهآل برای اخترشناسی رادیویی است، زیرا ماه امواج رادیویی مزاحم ناشی از زمین و تا حد زیادی تداخل خورشیدی را مسدود میکند. این شرایط به دانشمندان اجازه میدهد سیگنالهای بسیار ضعیف و دوردست کیهانی که روی زمین تقریباً غیرقابل تشخیص هستند را دریافت کنند.
پیش از ساخت این تلسکوپ عظیم، «ناسا» قصد دارد اواخر امسال یک نمونه آزمایشی کوچکتر به نام LuSEE-Night را به سمت تاریک ماه بفرستد. این مأموریت که با همکاری آزمایشگاه ملی بروکهیون و دانشگاه کالیفرنیا انجام میشود، نخستین تلاش آمریکا برای شنود امواج رادیویی کیهانی از آن منطقه خواهد بود. دانشمندان امیدوارند این آزمایش نشان دهد که انجام اخترشناسی رادیویی در ماه از نظر فنی امکانپذیر است.
در نسخه جدید طرح تلسکوپ رادیویی دهانه ماه، به جای استفاده از چندین ربات تنها یک ربات خودکار درون یک دهانه بزرگ فرود میآید. این ربات کابلها را به لبه دهانه متصل کرده و یک بازتابنده رادیویی عظیم به طول حدود 1150 فوت را مانند یک گل بازشونده در فضا مستقر خواهد کرد. استفاده از یک ربات، هزینه و پیچیدگی مأموریت را کاهش میدهد.
دانشمندان معتقدند اگر چنین تلسکوپی بتواند امواج بسیار ضعیف هیدروژن اولیه را آشکار کند، اطلاعاتی بیسابقه درباره شکلگیری نخستین ساختارهای جهان، ماهیت ماده تاریک، و حتی امکان وجود سیگنالهای تمدنهای فرازمینی در اختیار بشر قرار خواهد گرفت. به گفته پژوهشگران، این پروژه میتواند پنجرهای کاملاً نو به نخستین مراحل تاریخ کیهان بگشاید و درک ما از منشأ جهان را دگرگون کند.
