ارزیابی جدید آمریکا: تأسیسات هستهای فردو بیشترین آسیب را طی حمله به ایران دید
مقامهای آگاه آمریکایی: تأسیسات نطنز و اصفهان بهاندازه فردو آسیب ندیدهاند
بر اساس ارزیابی اخیر دولت آمریکا، فقط یکی از سه مرکز غنیسازی اورانیوم ایران در حملات هوایی ماه گذشته ایالات متحده بهشدت آسیب دیده و دو مرکز دیگر میتوانند طی ماههای آینده فعالیت خود را از سر بگیرند.
به گزارش شبکه خبری انبیسی، بمباران مرکز فردو که در داخل کوه ساخته شده، برنامه غنیسازی این مرکز را تا دو سال عقب انداخته است، اما تأسیسات نطنز و اصفهان بهاندازه فردو آسیب ندیدهاند. در همین حال، مقامهای آمریکایی گفتهاند که پیش از عملیات، طرحی گستردهتر برای حملات بیشتر به تأسیسات هستهای ایران آماده شده بود، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، آن را رد و گزینه محدودتری را انتخاب کرد.
پنج مقام فعلی و پیشین آمریکایی که در جریان این گزارشهای ارزیابی قرار دارند، به «انبیسی نیوز» گفتهاند که مقامات آمریکایی پیش از حمله میدانستند ایران در تأسیسات نطنز و اصفهان سازههایی دارد که احتمالاً فراتر از برد بمبهای سنگرشکن 13 هزار کیلوگرمی «جیبییو-57» قرار دارند. بمبهایی که پیش از این عملیات، در نبرد واقعی استفاده نشده و برای هدف قرار دادن سایت فردو طراحی شدهاند.
به گفته این منابع، نیروهای نظامی آمریکا در اصفهان اهداف سطحی را با موشکهای کروز تاماهاوک هدف قرار داد، اما در نطنز از بمبهای سنگرشکن جیبییو-57 استفاده شد. برخی نشانهها از سال 2023 حاکی از آن بود که ایران در نطنز تونلهایی با عمقی بیش از برد این بمبها حفر کرده است. تأسیسات زیرزمینی مشابهی نیز در اصفهان وجود دارد.
مقامهای اطلاعاتی آمریکا در جلسات توجیهی محرمانه به برخی قانونگذاران و متحدان خارجی اعلام کردهاند که بخش عمدهای از اورانیوم غنیشده ایران در سایتهای فردو و اصفهان پس از حملات، در زیر آوار دفن شده و استخراج آن بسیار دشوار خواهد بود. طبق همین گزارش، مرکز فلزات نطنز که تنها تأسیسات تبدیل فلز اورانیوم در ایران بوده، چنان تخریب شده که بازسازیاش ممکن است سالها طول بکشد.
با این حال، یک مقام ارشد اسرائیلی گفته تلآویو بر این باور است که بخشی از اورانیوم غنیشده ایران زیر سایت اصفهان همچنان دستنخورده باقی مانده، اما بهدلیل عمق زیاد، فعلاً قابل بازیابی نیست. بهگفته این مقام، تلآویو این فعالیتها را بهدقت زیر نظر دارد و در صورت مشاهده تلاش ایران برای استخراج مواد دفنشده، بار دیگر دست به حمله خواهد زد.
مقامهای آمریکایی و برخی حامیان جمهوریخواه عملیات نیز گفتهاند حتی اگر همه سایتها کاملاً نابود نشده باشند، باز هم این عملیات موفقیتآمیز بوده زیرا «معادله راهبردی» را برای ایران تغییر داده است.
بهگفته مقامهای آمریکایی، سامانههای پدافند هوایی ایران در جریان این حملات تقریباً از بین رفتهاند، و در صورت حملات احتمالی آینده، تهران گزینههای دفاعی اندکی در اختیار خواهد داشت. یک مقام کاخ سفید در همین زمینه گفته است: «روشن شد که ایران دیگر پدافندی برای تکیه ندارد، بنابراین تصور اینکه بتواند بهراحتی تأسیسات خود را بازسازی کند، مضحک است.»
