ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، امروز یکشنبه پیشنهاد داد که در روزهای آینده مذاکرات مستقیمی با اوکراین در استانبول برای پایان دادن به جنگ با اوکراین برگزار شود. او هيچ اشارهای به طرح آتشبس 30 روزه پیشنهادی که با حمایت آمریکا، اروپا و اوکراین مطرح شده بود، نکرد.
پوتین در سخنرانی خود که در ساعات اولیه روز یکشنبه در کرملین ایراد کرد، پیشنهاد داد که این مذاکرات در 15 ماه مه در استانبول برگزار شود.
پیشنهاد رئیس جمهوری روسیه چند ساعت پس از آنکه کییف و رهبران فرانسه، آلمان، بریتانیا و لهستان خواستار آتشبس بدون قید و شرط به مدت 30 روز از روز دوشنبه شدند.
پوتین گفت: «ما به مقامات کییف پیشنهاد میکنیم مذاکراتی را که در سال 2022 قطع کردند، بدون هیچ پیششرطی از سر بگیرند.»
در هفتههای نخست حمله روسیه به اوکراین، مذاکرات مستقیمی میان نمایندگان دو کشور در استانبول برگزار شد اما این گفتوگوها به توافقی برای توقف درگیریها منجر نشد.
پوتین افزود: «پیشنهاد میکنیم مذاکرات را بدون تأخیر در روز پنجشنبه 15 مه در استانبول آغاز کنیم».
او اظهار افزود، به زودی با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه تماس خواهد گرفت تا از او بخواهد که در تسهیل این مذاکرات کمک کند.
«رفع دلایل ریشهای نزاع»
پوتین در سخنان خود تأکید کرد که «متعهد به انجام مذاکراتی جدی با اوکراین» است که هدف آن «رفع دلایل ریشهای درگیری و برقراری صلحی پایدار» باشد.
بکارگیری عبارت «دلایل ریشهای» به مسائلی باز میگردد که روسیه در فوریه 2022 برای آغاز جنگ علیه اوکراین مطرح کرد، از جمله مقابله با آنچه «نازیسم جدید» خواند، حمایت از روسزبانها در شرق اوکراین و جلوگیری از گسترش نفوذ ناتو در فضای اطراف کشور روسیه.
پیشتر اوکراین و کشورهای غربی تمام این خواستههای مسکو را رد کرده و حمله روسیه به اوکراین را بخشی از تلاش این کشور برای هژمونی و اشغال سرزمینهای دیگران دانستهاند.
پوتین گفت: «ما احتمال توافق بر سر یک آتشبس جدید را در جریان این مذاکرات منتفی نمیدانیم.»
پایان دادن به «گفتمان ضدروسی»
پوتین بدون اشاره به پیشنهاد آتشبس 30 روزه اوکراین، آمریکا و اروپا، حامیان غربی کییف را متهم کرد که میخواهند «جنگ با روسیه را ادامه دهند» و با لحن تندی «اولتیماتومهای اروپایی» و «گفتمان ضدروسی» را محکوم کرد.
سخنان پوتین پس از آن ایراد شد که امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و دونالد تاسک، نخستوزیر لهستان در کییف با یکدیگر دیدار کردند تا حمایت خود را از اوکراین اعلام کنند.
اوکراین، اروپا و آمریکا روز شنبه هشدار دادند که اگر روسیه آتشبس کامل و بدون قید و شرط 30 روزه را از روز دوشنبه نپذیرد، با «تحریمهای گسترده» جدید مواجه خواهد شد.
ائتلاف کشورهای حامی کییف
مکرون در یک نشست خبری مشترک با زلنسکی و رهبران بریتانیا، آلمان و لهستان در کییف گفت: «کشورهایی که در «ائتلاف کشورهای مایل» به حمایت از اوکراین مشارکت دارند، تصمیم گرفتهاند از آتشبس 30 روزه حمایت کنند.
او افزود که ایالات متحده بهویژه آتشبس را زیر نظر خواهد داشت اما «اروپاییها نیز مشارکت خواهند کرد.»
مکرون تأکید کرد که این آتشبس میتواند زمینهساز «اقدامات فوری و مذاکرات با طرفهای درگیر برای ساختن صلحی قوی و پایدار» شود.
رهبران اروپایی همچنین از کییف با حدود 20 رهبر دیگر در ائتلاف حامی اوکراین به صورت ویدئویی گفتوگو کردند.
مکرون گفت اگر روسیه این آتشبس را نپذیرد، «ما بر سر اعمال تحریمهای گسترده و هماهنگ میان اروپا و آمریکا توافق کردهایم».
اوکراین در هفتههای اخیر چندین بار پیشنهاد آتشبس 30 روزه را ارائه کرده، اما روسیه آن را رد کرده و خواهان تضمینهایی برای تحقق خواستههایش شده است.
دونالد ترامپ، تهدید کرده است در صورت عدم پیشرفت در روند پایان جنگ، میانجیگری خود را متوقف خواهد کرد.
این نمایش وحدت اروپایی یک روز پس از سخنرانی چالشی پوتین در رژه نظامی مسکو به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی بر آلمان نازی صورت گرفت، که حدود بیست رهبر خارجی از جمله شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در آن حضور داشتند.
آتشبس یکجانبه 72 ساعتهای که روسیه به مناسبت این رژه اعلام کرده بود، نیمهشب یکشنبه به پایان رسید؛ آتشبسی که از سوی کییف «نمایشی» توصیف شد.
