سی‌ان‌ان: اسرائیل مخفیانه در جریان جنگ با ایران یگان‌هایی را در جمهوری آذربایجان مستقر کرد

چهار منبع مطلع فاش کردند که اسرائیل در جریان جنگ با ایران، به‌صورت محرمانه واحدهای نظامی و اطلاعاتی نخبه‌ای را به‌عنوان بخشی از شبکه‌ای از پایگاه‌های مخفی در چند کشور برای تسهیل عملیات علیه تهران در جمهوری آذربایجان مستقر کرد.

طبق گزارش«سی‌ان‌ان»، این منابع توضیح دادند که نیروهای اسرائیلی از چند موضع در جنوب آذربایجان و در نزدیکی مرز شمالی ایران فعالیت می‌کردند که فاصله آن‌ها تا شهر تبریز که در جریان جنگ هدف حمله قرار گرفت، حدود 60 مایل (نزدیک به 96 کیلومتر) است.

یگان‌های کماندویی ویژه

بنا به این گزارش، یگان‌های کماندویی ویژه نیز در این مناطق مستقر شده و مأموریت‌هایی مانند جمع‌آوری اطلاعات و هدایت پهپادها را انجام می‌دادند که به اسرائیل امکان می‌داد، نظارت اطلاعاتی مهمی نسبت به تحرکات شمال ایران در جریان جنگ داشته باشد.

به گفته منابع، این مواضع در آذربایجان، بخشی از شبکه گسترده‌تری از پایگاه‌های مخفی در چند کشور از جمله عراق و «سومالی‌لند» بودند. این نیروها در ابتدا برای عملیات نجات اضطراری طراحی شده بودند، اما توسعه یافته و به مراکز جمع‌آوری اطلاعات و پشتیبانی عملیاتی تبدیل شدند.

موساد و نیروهای ویژه

بر اساس این گزارش، نیروهای مستقر در آذربایجان شامل ده‌ها نظامی بودند؛ از جمله نیروهای ویژه، یگان‌های هوابرد رزمی و نجات، و همچنین عوامل دستگاه اطلاعاتی موساد.

آماده‌سازی این عملیات‌ها از چند هفته قبل از آغاز جنگ شروع شد. به گفته منابع، در اواسط ژانویه، همزمان با سرکوب اعتراضات گسترده در ایران، اسرائیل یک مأموریت محرمانه در مرز آذربایجان و ایران اجرا کرد که شامل نصب تجهیزات شنود و ابزارهای اطلاعاتی برای مراحل بعدی بود.

بر اساس این گزارش، قرار بود این عملیات‌ها هم‌زمان با حملات اولیه جنگ در اواسط ژانویه انجام شود، اما دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آخرین لحظه این حملات را لغو کرد و گفت که «ایران با توقف کشتار معترضان موافقت کرده است.»

در ادامه آمده است نیروی هوایی اسرائیل با استفاده از جنگنده‌های رادارگریز در کنار نیروهای ویژه در اجرای این عملیات‌ها مشارکت داشته است.

همچنین این پایگاه‌های اطلاعاتی، امکان نظارت بیشتر بر تحرکات و تأسیسات نظامی ایران و حتی احتمال شناسایی زودهنگام شلیک موشک‌ها را فراهم کردند.

ترور مقام سپاه

این منابع همچنین فاش کردند یکی از عملیات‌هایی که از آذربایجان هدایت شد، ترور رحمان مقدم، مسئول واحد اطلاعات در سپاه پاسداران ایران در 4 مارس بود که اسرائیل مدعی است در برنامه‌ریزی برای تلاش ترور دونالد ترامپ در سال 2024 نقش داشته است.

در روز بعد از این ترور، پهپادهایی یک فرودگاه در منطقه نخجوان در آذربایجان را هدف قرار دادند که باعث آسیب به یکی از ساختمان‌ها و زخمی شدن چند نفر شد. در آن زمان، الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، ایران را مسئول این حمله دانست و آن را «عمل تروریستی» توصیف کرد، در حالی که تهران این اتهام را رد کرد.

تکذیب آذربایجان

در مقابل، سفارت آذربایجان در آمریکا این ادعاها را تکذیب و در بیانیه‌ای اعلام کرد: «به‌طور قاطع ادعاهای بی‌اساس درباره استفاده از خاک این کشور برای عملیات علیه کشورهای ثالث را رد می‌کند.»

در همین راستا یکی از این منابع تاکید کرد که منطقه جدایی‌طلب«سومالی‌لند» در شاخ آفریقا نیز یک پایگاه اضافی در اختیار اسرائیل قرار داده که به‌عنوان محل توقف احتمالی هواپیماها در پروازهای دوربرد به سمت ایران استفاده می‌شود.

اسرائیل در دسامبر گذشته (2025) نخستین کشوری بود که به‌طور رسمی «سومالی‌لند» را به رسمیت شناخت.

تاسیسات مخفی اسرائیل در عراق

از سویی منابع امنیتی عراق ماه گذشته اعلام کرده بودند اسرائیل در جریان جنگ، دو تأسیسات مخفی در داخل خاک عراق نیز در اختیار داشته است. با این حال، ارتش عراق این موضوع را تکذیب کرده و گفته است آنچه رخ داده، تلاش برای فرود نیروهای اسرائیلی در صحرای نجف بود.

روابط اسرائیل و آذربایجان در حوزه‌های تجاری و نظامی بسیار نزدیک است؛ به‌طوری که باکو بخش قابل توجهی از نیازهای نفتی اسرائیل را تأمین می‌کند، در حالی که تل‌آویو نیز تسلیحات پیشرفته‌ای به آذربایجان می‌فروشد که بعضا در درگیری‌های قره‌باغ مورد استفاده قرار گرفتند.

همچنین آذربایجان نخستین کشوری بود که سامانه پدافند موشکی اسرائیل «گنبد آهنین» را خریداری کرد.