پکن به‌دنبال محدود کردن دسترسی خارجی به پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی چینی است

مقام‌های چینی طی هفته‌های اخیر با مدیران ارشد چندین شرکت بزرگ فناوری، از جمله «علی‌بابا»، «بایت‌دنس»، و «استارتاپ «زی.اِی.آی» درباره احتمال محدود کردن دسترسی کاربران خارجی به پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی این کشور گفت‌وگو کرده‌اند.

به گفته منابع آگاه، این محدودیت‌ها ممکن است شامل مدل‌های آینده، چه متن‌باز و چه مدل‌های اختصاصی، شود، و نشان‌دهنده آن است که پکن نیز مانند واشینگتن هوش مصنوعی پیشرفته را یک دارایی راهبردی و مرتبط با امنیت ملی می‌داند.

در این نشست‌ها، که با هدایت وزارت بازرگانی چین برگزار شد، مقام‌ها درباره تبدیل سرقت یا افشای فناوری‌های اختصاصی هوش مصنوعی به جرمی مشمول قوانین امنیت ملی نیز بحث کردند.

همچنین پیشنهادهایی برای اعمال محدودیت بر منابع مالی و سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌های هوش مصنوعی چین مطرح شد. هنوز تصمیم نهایی درباره دامنه این مقررات گرفته نشده و مشخص نیست این محدودیت‌ها چه زمانی اجرایی خواهند شد.

چین پارسال با موفقیت مدل‌هایی مانند R1 از شرکت «دیپ‌سیک» و همچنین مدل‌های «کوئن» علی‌بابا، «دوبائو» بایت‌دنس، و GLM-5.2 شرکت زی.اِی.آیتوانسته است سهم قابل توجهی از بازار جهانی هوش مصنوعی را به دست آورد. این مدل‌ها به دلیل هزینه پایین و توانایی‌های فنی بالا مورد توجه شرکت‌های بین‌المللی قرار گرفته‌اند؛ و هرگونه محدودیت در دسترسی خارجی به آنها می‌تواند هزینه استفاده از هوش مصنوعی را برای بسیاری از کسب‌وکارهای جهان افزایش دهد.

این رویکرد در حالی اتخاذ می‌شود که رقابت فناوری میان چین و آمریکا شدت گرفته است. دولت ترامپ نیز محدودیت‌هایی بر دسترسی اتباع خارجی به برخی از پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی آمریکایی اعمال کرده، و نگرانی خود را از استفاده احتمالی این فناوری‌ها توسط رقبای راهبردی، از جمله چین و روسیه، ابراز کرده است. در مقابل، مقام‌های چینی نیز نگران هستند که مدل‌های پیشرفته آمریکایی، به‌ویژه در حوزه امنیت سایبری، بتوانند علیه منافع چین مورد استفاده قرار گیرند.

پکن طی ماه‌های اخیر مجموعه‌ای اقدامات برای حفاظت از فناوری‌های بومی هوش مصنوعی اجرا کرده؛ شامل تشدید نظارت بر سرمایه‌گذاری‌های خارجی، بررسی فعالیت برخی استارتاپ‌های چینی که به خارج از کشور منتقل شده‌اند، و تدوین مقررات جدید برای انتشار مدل‌های متن‌باز.

بر اساس پیشنهادهای مطرح‌شده، ممکن است در آینده مدل‌های پایه با نظارت محدود منتشر شوند، اما پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی تنها در داخل چین قابل استفاده باشند یا انتشار عمومی آنها کاملا ممنوع شود.