کابل‌های زیردریایی و تأثیرات بالقوه آنها بر حیات دریایی

کابل‌های زیردریایی که برق و داده را در بستر اقیانوس‌ها و دریاها جابه‌جا می‌کنند، به شریان‌های پنهان دنیای مدرن مبدل شده‌اند. بیش از 95 درصد داده‌های بین‌المللی و بخش مهمی از برق تولیدشده توسط انرژی‌های تجدیدپذیر دریایی از طریق این کابل‌ها منتقل می‌شود. با گسترش سریع این زیرساخت‌ها، توجه دانشمندان به این پرسش جلب شده است که این سازه‌های مصنوعی چه تأثیری بر اکوسیستم‌های حساس دریایی دارند.

کابل‌های زیردریایی می‌توانند به‌عنوان زیستگاه‌های جدید عمل کنند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد گونه‌هایی مانند شقایق‌های دریایی، اسفنج‌ها، مرجان‌ها، ستاره‌های دریایی، خارپوستان و سخت‌پوستان اغلب روی کابل‌ها یا در مجاورت آنها مستقر می‌شوند.

در برخی بسترهای نرم و گِلی، وجود کابل حتی امکان استقرار گونه‌هایی را فراهم کرده که در شرایط طبیعی قادر به زندگی در آن محیط نبودند. اما این تنوع اولیه لزوماً نشانه یک اکوسیستم سالم و پایدار نیست؛ زیرا اغلب گونه‌های «فرصت‌طلب» پس از مدتی جای خود را به جوامع دیگر می‌دهند یا با اختلال‌های بعدی از بین می‌روند.

یکی از نگرانی‌های اصلی دانشمندان میدان‌های الکترومغناطیسی (EMF) تولیدشده توسط کابل‌های برق است. بسیاری از موجودات دریایی، از جمله کوسه‌ها، سفره‌ماهی‌ها، و برخی سخت‌پوستان برای جهت‌یابی، مهاجرت، یا شکار به میدان‌های مغناطیسی و الکتریکی بسیار ضعیفی متکی‌اند.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که EMF می‌تواند رفتار برخی گونه‌ها را تغییر دهد، اما هنوز شواهد قاطعی وجود ندارد که شدت میدان‌های تولیدشده توسط کابل‌های فعلی، توان ناوبری کلی ماهی‌ها، یا مسیرهای مهاجرتی آنها را به‌طور جدی مختل کند.

فرایند نصب کابل‌ها، به‌ویژه کابل‌های برق که اغلب زیر رسوبات دفن می‌شوند، می‌تواند باعث کدورت آب، برهم‌خوردن بستر دریا، و تخریب موضعی زیستگاه‌ها شود. با این حال، در بسیاری جاها مسیر کابل‌ها به مناطق حفاظت‌شده تبدیل می‌شود، و فعالیت‌هایی مانند لنگر انداختن یا ترال کف‌روب ممنوع می‌گردد؛ امری که در برخی موارد به بهبود ذخایر ماهی منجر شده است.

در مجموع، کابل‌های زیردریایی آلاینده محسوب نمی‌شوند، پایدارند و حتی پس از 20 تا 40 سال قابل بازیافت‌ هستند. با وجود ناشناخته‌های فراوان، اجماع علمی فعلی بر این است که با پژوهش‌های بیشتر و همکاری میان دانشمندان، سیاست‌گذاران، و شرکت‌ها می‌توان توسعه این زیرساخت‌های حیاتی را به‌گونه‌ای پیش برد که کمترین آسیب را به حیات دریایی وارد کند، و در عین حال نیازهای ارتباطی و انرژی جهان مدرن را تأمین کند.