عون در کاخ سفید با ترامپ دیدار می‌کند؛ امید به «اعمال فشار» بر اسرائیل

جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، این هفته در نخستین سفر خود به کاخ سفید، طرحی را به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، ارائه خواهد کرد که در آن راهکارهای خلع سلاح حزب‌الله مورد حمایت ایران، و تضمین خروج اسرائیل از لبنان، تشریح شده است.

عون پیش از انتخاب به سمت ریاست‌جمهوری لبنان در سال گذشته، فرمانده ارتش لبنان بود که از حمایت آمریکا برخوردار است. او نخستین رئیس‌جمهوری لبنان در حدود 20 سال گذشته است که به کاخ سفید سفر می‌کند و در این دیدار برای نخستین بار به‌صورت حضوری با ترامپ ملاقات خواهد کرد.

این دیدار سه‌شنبه (30 تیر) در مقطع حساسی برای لبنان برگزار می‌شود؛ کشوری که نیروهای اسرائیلی همچنان بخش گسترده‌ای از جنوب آن را در اشغال دارند و صدها هزار لبنانی در پی حملات اسرائیل همچنان آواره هستند.

در همین حال، حزب‌الله به‌شدت با مذاکرات مستقیم دولت لبنان با اسرائیل و تلاش‌های دولت برای خلع سلاح این گروه مخالفت می‌کند.

عون در اظهاراتی که هفته گذشته دفتر ریاست‌جمهوری لبنان منتشر کرد، گفت از ترامپ خواهد خواست «فشارهای لازم را بر اسرائیل اعمال کند» تا توافق 26 ژوئن که با میانجیگری آمریکا میان لبنان و اسرائیل حاصل شد، اجرا شود. هدف این توافق، خلع سلاح حزب‌الله، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی و هموار کردن مسیر برقراری روابط صلح‌آمیز میان دو کشور است.

طبق گزارش «رویترز»، یک مقام لبنانی اعلام کرد عون پیشنهادی مکتوب درباره چگونگی برچیدن زرادخانه گسترده حزب‌الله به ترامپ ارائه خواهد کرد. این مقام افزود عون معتقد است تنها ترامپ نفوذ لازم را برای تحت فشار قرار دادن اسرائیل جهت خروج نیروهایش و کمک به لبنان برای بازگرداندن حاکمیت خود در اختیار دارد.

خلع سلاح حزب‌الله

عون (62 ساله) سال گذشته، اندکی پیش از آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ در کاخ سفید، ریاست‌جمهوری لبنان را بر عهده گرفت و آمریکا از انتخاب او استقبال کرد.

انتخاب عون، که از مسیحیان مارونی است، با نظام «تقسیم قوا» در لبنان همخوانی دارد که بر اساس آن، نخست‌وزیر باید مسلمان سنی و رئیس پارلمان باید مسلمان شیعه باشد.

عون در جریان خدمت نظامی خود 2 بار زخمی شده و همچنان از جراحت ناشی از ترکش رنج می‌برد.

با به قدرت‌رسیدن عون، موازنه قوا در لبنان دستخوش تحول بزرگی شد؛ این تحول پس از حمله ویرانگر اسرائیل علیه حزب‌الله در سال 2024 و سرنگونی بشار اسد، رئیس‌جمهوری پیشین سوریه و متحد این گروه لبنانی، رخ داد. این رویدادهای تکان‌دهنده، حزب‌الله را که برای مدت طولانی و به‌طور تعیین‌کننده بر دولت لبنان نفوذ و سلطه داشت، تضعیف کرد.

عون در مراسم تحلیف خود متعهد شد بر حق لبنان برای انحصار سلاح در دست دولت تأکید کند

نخستین سال ریاست‌جمهوری او با تلاش دولت برای خلع سلاح حزب‌الله همراه بود که سپاه پاسداران ایران در سال 1982 آن را تأسیس کرد و در جنگ‌های متعددی با اسرائیل مشارکت داشته است.

نیروهای ارتش لبنان در جنوب کشور مستقر شده‌اند تا سلاح‌های موجود در انبارهای تسلیحاتی حزب‌الله را تحت کنترل بگیرند؛ اقدامی که در چارچوب آتش‌بس پس از جنگ سال 2024 انجام شد و با مخالفت حزب‌الله، که توان آن به‌شدت تحلیل رفته بود، روبه‌رو نشد.

آغاز جنگی جدید

یا این حال در آغاز دومین سال دوره ریاست‌جمهوری عون، جنگ جدیدی آغاز شد؛ زمانی که حزب‌الله در 2 مارس، در حمایت از ایران که هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفته بود، به سوی اسرائیل آتش گشود.

پس از حمله حزب‌الله، اسرائیل عملیات گسترده هوایی و زمینی شدیدی را آغاز کرد که وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد در نتیجه آن بیش از 4300 نفر، از جمله نزدیک به 800 کودک، زن و امدادگر، کشته شدند. آمار کشته‌شدگان میان غیرنظامیان و نیروهای نظامی تفکیک نشده و حزب‌الله نیز تعداد کشته‌شدگان خود را اعلام نکرده است.

پس از آغاز جنگ، عون به‌سرعت خواستار برگزاری مذاکرات مستقیم با اسرائیل شد که اقدامی تاریخی برای کشوری قلمداد می‌شود که از سال 1978 بارها هدف تهاجم اسرائیل قرار گرفته است. این اقدام به شکل‌گیری تماس‌های مستقیم میان لبنان و اسرائیل در بالاترین سطح طی چند دهه اخیر انجامید.

به همین دلیل، رئیس‌جمهوری لبنان هدف انتقادهای شدید حزب‌الله و حامیان آن قرار گرفت.

با این حال، عون بر موضع خود پافشاری کرد و حزب‌الله را به دلیل آغاز جنگ مورد انتقاد قرار داد و گفت: «لبنان به خاطر ایران در حال ویرانی است.»

با این حال، عون تا آنجا پیش نرفت که با دعوت ترامپ برای دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، موافقت کند.

سوابق خانوادگی و کاری عون

عون در منطقه سن‌الفیل، از حومه‌های شرقی بیروت، متولد شد و ریشه‌های خانوادگی او به جنوب لبنان بازمی‌گردد.

او نخستین مأموریت‌های نظامی خود را در سال 1985 در «هنگ تکاوران» و در جریان جنگ داخلی لبنان که از سال 1975 تا 1990 ادامه داشت، آغاز کرد.

اندکی پس از ارتقا به درجه ارتشبدی، عون فرماندهی عملیاتی را برای بیرون راندن نیروهای مسلح وابسته به گروه «داعش» از مرز سوریه و لبنان بر عهده گرفت.

عون در دوران بحران پس از فروپاشی مالی لبنان در سال 2019 نیز فرماندهی ارتش را بر عهده داشت؛ بحرانی که پس از دهه‌ها فساد دولتی و سوءمدیریت، تأثیر منفی شدیدی بر ارزش پول لبنان گذاشت.

در آن زمان، عون هشدار داد، این بحران به فروپاشی ارتش لبنان، «ستون فقرات کشور»، منجر خواهد شد.

او در بیانیه‌ای سیاسی که برای یک فرمانده نظامی، اقدامی غیرمعمول به شمار می‌رفت، سیاستمداران حاکم را به دلیل این فروپاشی مورد انتقاد قرار داد و گفت سربازان نیز مانند دیگر شهروندان از گرسنگی رنج می‌برند. او خطاب به سیاستمداران پرسید: «قصد انجام چه کاری را دارید ؟»

انتخاب عون به ریاست‌جمهوری، به خلأ دو ساله در این سمت پایان داد که پس از پایان دوره ریاست‌جمهوری میشل عون، متحد حزب‌الله، در سال 2022 ایجاد شده بود. این دو «عون» هیچ پیوند خویشاوندی با یکدیگر ندارند.

جوزف عون متعهد شد برای اجرای اصلاحات اقتصادی که مدت‌ها به تعویق افتاده و همچنین تحقق عدالت برای قربانیان انفجار بندر بیروت در سال 2020 تلاش کند.