با اعلام روز دوشنبه دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا مبنی بر آغاز اجرای محاصره دریایی بنادر ایران از سوی ایالات متحده، پس از پایان بینتیجه مذاکرات در پاکستان، توجهها به تنگه هرمز گذرگاهی که حدود یکپنجم محمولههای جهانی نفت و گاز از آن عبور میکند، معطوف شده است.
پرسشها درباره شیوهها و روشهای نظامی اجرای این محاصره افزایش یافته است؛ بهویژه پس از آنکه تهدیدهای ایران موجب اختلال در حرکت کشتیرانی در این مسیر حیاتی شد.
ارتش آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد که محاصره تنگه هرمز به سمت شرق و تا خلیج عمان و دریای عرب گسترش خواهد یافت، بدون آنکه جزئیات بیشتری ارائه دهد.
15 ناو جنگی
به گزارش «آتلانتیک» به نقل از مقامهای نظامی، دستکم دو گروه ناو هواپیمابر یا نیروهای هوایی مأمور تأمین پوشش هوایی بر فراز تنگه خواهند شد.
در همین حال «والاستریت ژورنال» به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که بیش از 15 کشتی جنگی آمریکایی برای پشتیبانی از عملیات محاصره مستقر شدهاند.
طبق این گزارش دو ناو هواپیمابر تهاجمی از جمله «ابراهام لینکلن»، همراه با حدود 12 ناوشکن برای تأمین پوشش گسترده هوایی و دریایی در خارج از تنگه هرمز و در نزدیکی سواحل عمان مستقر شدهاند. همچنین حدود 6 ناوشکن در داخل آبهای خلیج مستقر شدهاند.
دو مقام آمریکایی نیز اعلام کردند که ناو هواپیمابر «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» در حال حرکت در سواحل آفریقا بهسوی خاورمیانه است تا به عملیات «خشم حماسی » بپیوندد.
مسیر غیرمعمول این ناو، که از طریق دور زدن شاخ آفریقا بهجای عبور از دریای مدیترانه انتخاب شده، نشاندهنده تلاش برای اجتناب از دریای سرخ است؛ جایی که ممکن است هدف حملات حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن قرار گیرد. این سومین ناو هواپیمابر آمریکایی است که در چارچوب جنگ علیه ایران در منطقه مستقر میشود.
علاوه بر ناوهای جنگی، هواپیماهای شناسایی و پهپادها نیز در این عملیات مشارکت دارند و منطقه را از خلیج عمان (شرق تنگه) تا داخل خلیج زیر نظر دارند.
همچنین از رادار، ماهوارهها و ارتباطات رادیویی برای هشدار پیشاپیش به دریانوردان استفاده میشود و از کشتیهای غیرنظامی خواسته شده هنگام نزدیک شدن به منطقه با نیروی دریایی آمریکا تماس برقرار کنند.
به گزارش «سی ان ان» منابع آگاه فاش کردند که ایالات متحده پیشتر عملیات پاکسازی تنگه هرمز از مینهای دریایی کارگذاشتهشده توسط نیروهای ایرانی را آغاز کرده است. این عملیات با استفاده از ناوشکنهای هدایتشونده مانند: «یواس اس فرانک ای پترسون» و «یو اس اس میشل موروفی»، پهپادهای زیرآبی و کشتیهای تخصصی مقابله با مین انجام میشود.
به سبک ونزوئلا
در همین حال، ترامپ اشاره کرد که شیوه اجرای این محاصره ممکن است مشابه آنچه در ونزوئلا رخ داد باشد؛ یعنی هدف قرار دادن کشتیها و قایقهای ونزوئلایی. او گفت هر قایق تندروی تهاجمی ایرانی با «همان سیستم کشتاری که علیه قاچاقچیان مواد مخدر در دریا استفاده شد» هدف قرار خواهد گرفت.
همزمان، اطلاعیهای از سوی مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) وابسته به نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا اعلام کرد که محدودیتهایی برای دسترسی دریایی به بنادر ایران و مناطق ساحلی در امتداد خلیج، و دریای عمان و بخشهایی از دریای عرب اعمال شده است.
نیروهای نظامی آمریکا از روز دوشنبه اجرای محاصره بر کشتیهایی که قصد ورود یا خروج از بنادر ایران را دارند آغاز کردهاند؛ اقدامی پرریسک که پس از پایان مذاکرات صلح در پاکستان در آخر هفته بدون دستیابی به توافق صورت گرفته است.
در مقابل، ایران هشدار داده است که اگر بنادرش هدف تهدید قرار گیرند، هیچ بندری در منطقه خلیج یا دریای عمان امن نخواهد بود.
در مذاکرات روز شنبه در پاکستان، هیئت آمریکایی از ایران خواسته بود به مدت 20 سال از غنیسازی اورانیوم خودداری کند، اما هیئت ایرانی پیشنهاد پیشین خود مبنی بر توقف 5 ساله غنیسازی را تکرار کرد؛ پیشنهادی که بلافاصله از سوی آمریکا رد شد.
در همین حال، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، تأکید کرد که آتشبس دو هفتهای همچنان برقرار است و تلاشها برای حل مسائل باقیمانده میان ایران و آمریکا ادامه دارد.
همچنین برخی مقامهای پاکستانی و آمریکایی اعلام کردند که احتمال برگزاری دور دوم مذاکرات مستقیم در روزهای آینده، شاید پنجشنبه پیشرو، وجود دارد.
