هاآرتص: جنگ غزه مرگبارترین جنگ قرن است؛ چهار درصد جمعیت کشته شده‌اند

روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» روز جمعه گزارش داد که شمار قربانیان فلسطینی در نوار غزه به حدود صد هزار نفر، معادل حدود چهار درصد از جمعیت این منطقه رسیده است.

به‌نوشته این روزنامه، این آمار شامل افرادی است که یا مستقیماً در اثر حملات اسرائیل یا به‌طور غیرمستقیم در نتیجه تأثیرات عملیات نظامی از هفت اکتبر 2023 جان خود را از دست داده‌اند. وضعیتی که جنگ جاری را به یکی از «مرگبارترین درگیری‌های قرن بیست‌ویکم» تبدیل کرده است.

هاآرتص در گزارش خود این پرسش را مطرح می‌کند که آیا اسرائیل از آغاز عملیات نظامی واقعاً صدهزار فلسطینی را کشته است؟ این روزنامه در ادامه بدون آن‌که نام آن را ذکر کند، به گزارشی از یک تیم تحقیقاتی بین‌المللی اشاره می‌کند.

بر اساس این گزارش، برخی پژوهشگران بین‌المللی (بدون اشاره به تخصص مشخص آن‌ها) گفته‌اند که آمار اعلام‌شده توسط وزارت بهداشت فلسطین «کمتر از ابعاد واقعی فاجعه» است. آنان تأکید کرده‌اند: «گرسنگی، بیماری، و تیراندازی به مراکز توزیع غذا توسط نیروهای اسرائیلی، باعث شده‌اند این عملیات به یکی از مرگبارترین جنگ‌های قرن بیست‌ویکم تبدیل شود.»

در حالی که برخی سخنگویان رسمی، روزنامه‌نگاران و فعالان اسرائیلی آمار وزارت بهداشت فلسطین را «اغراق‌آمیز» می‌دانند، کارشناسان بین‌المللی می‌گویند فهرست این وزارتخانه نه‌تنها معتبر است، بلکه «ممکن است حتی محتاطانه و کمتر از واقعیت» باشد.

یافته‌های میدانی اسپاگات

هاآرتص به مطالعه‌ای اشاره می‌کند که توسط پروفسور مایکل اسپاگات، کارشناس جهانی خسارت‌ها در درگیری‌های خشونت‌آمیز و تیم تحقیقاتی او در هفته گذشته منتشر شده است. این تحقیق به‌گفته این روزنامه، «جامع‌ترین مطالعه تا به امروز درباره مرگ‌ومیر در غزه» توصیف شده است.

اسپاگات، اقتصاددان در کالج هالووی دانشگاه لندن، تاکنون ده‌ها مقاله درباره جنگ‌های عراق، سوریه، کوزوو و دیگر کشورها نوشته است. او با همکاری خلیل شقاقی، کارشناس علوم سیاسی فلسطینی، از دو هزار خانوار در غزه (حدود ده ‌هزار نفر) نظرسنجی کرده و به این نتیجه رسیده‌اند که تا ژانویه 2025 حدود 75,300 نفر در اثر خشونت‌های جنگ، عمدتاً به‌دلیل حملات اسرائیل، کشته شده‌اند.

این در حالی است که وزارت بهداشت غزه در همان زمان تعداد کشته‌شدگان را 45,660 نفر اعلام کرده بود. آماری که نشان می‌دهد داده‌های رسمی تا 40 درصد کمتر از رقم واقعی بوده‌اند.

هاآرتص یادآور می‌شود که این مطالعه هنوز تحت «داوری همتا» (Peer Review) قرار نگرفته و به‌صورت نسخه اولیه منتشر شده، اما یافته‌های آن با نتایج مطالعه‌ای دیگر از «کالج بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن» (LSHTM) هم‌خوانی دارد. آن مطالعه نیز در ژانویه گذشته به تفاوت مشابهی میان داده‌های رسمی و واقعی اشاره کرده بود.

پروفسور اسپاگات در این گزارش می‌گوید: «این داده‌ها نشان می‌دهند که جنگ غزه یکی از مرگبارترین درگیری‌های قرن 21 است.» او افزوده است: «حتی اگر مجموع کشته‌های جنگ در سوریه، اوکراین یا سودان بیشتر باشد، غزه از نظر نسبت کشته‌شدگان غیرنظامی به نظامی و نیز نسبت مرگ‌ومیر به جمعیت، رتبه اول را دارد.»

سهم بالای قربانیان زن و کودک

بر اساس نتایج این نظرسنجی که با داده‌های وزارت بهداشت فلسطین نیز مطابقت دارد، 56 درصد از کشته‌شدگان، کودکان زیر 18 سال یا زنان بوده‌اند. نسبتی که در مقایسه با دیگر جنگ‌ها از زمان جنگ جهانی دوم «بی‌سابقه» توصیف شده است.

به‌نوشته هاآرتص، داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط تیم اسپاگات نشان می‌دهد که نسبت زنان و کودکان کشته‌شده در غزه بیش از دو برابر نسبت در سایر درگیری‌های اخیر است. برای نمونه، در جنگ داخلی کوزوو این نسبت 20 درصد، در شمال اتیوپی 9 درصد، در سوریه 20 درصد، در کلمبیا 21 درصد، در عراق 17 درصد و در سودان 23 درصد بوده است.

در ادامه آمده است: «تنها عددی که سخنگوی ارتش اسرائیل و مقامات رسمی دیگر اسرائیلی تکرار می‌کنند، کشته‌شدن 20 هزار عضو حماس و دیگر گروه‌هاست. اما این رقم بدون فهرست اسامی، مدارک یا منابع دیگر ارائه شده است.»

هاآرتص می‌نویسد: «طبق گفته اسپاگات، تلاش‌هایی برای شمارش افراد مسلح کشته‌شده توسط اسرائیل انجام شده، اما تیم او تنها توانسته اطلاعات مربوط به چند صد نفر را به‌دست آورد و حتی تهیه فهرستی از هزار نفر هم دشوار بوده است.»

در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، و یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، گزارش روزنامه هاآرتص را به‌شدت رد کرده‌اند. گزارشی که می‌گوید سربازان اسرائیلی دستور تیراندازی به فلسطینیانی را داشته‌اند که به مراکز توزیع کمک نزدیک می‌شدند.

نتانیاهو و وزیر دفاع او این ادعاها را «دروغ‌های خبیث» توصیف کرده‌اند که هدفشان «تخریب چهره ارتش» است.