«گیس بران» زنان ایران؛ خشم و طلب انتقام برای قتل مهسا امینی

در پی تظاهرات گسترده ضدحکومتی در واکنش به سرکوب و خشونت نیروهای دولتی علیه زنان و در اعتراض به قتل مهسا امینی توسط گشت ارشاد، شماری از زنان ایرانی در داخل و خارج از این کشور در کمپینی موهای خود را بریده و خشم و انزجار خود را نسبت به اقدامات زن‌ستیز و سرکوب‌گرانه حکومت ایران ابراز داشتند.

همگام با زنان تعدادی از مردان ایرانی نیز در پیوستن به این کمپین نمادین موهای خود را از ته تراشیده‌اند.

ویدیویی از یک مرد جوان معلول حرکتی شامگاه دوشنبه 28 شهریور، منتشر شده که چون خود قادر به در دست گرفتن ماشین تراشیدن مو نبود، مادرش این کار را برای او انجام می‌دهد. حساب توئیتری «یه فرفریه خسته» با انتشار این ویدیو و استفاده از هشتگ مهسا امینی، نوشته است: «داداش من معلول جسمی حرکتیه (موهاش رو مامانم داره میزنه) نمیتونه تو تظاهرات شرکت کنه، ولی غیرتش هم اجازه نمیده بیکار بمونه.»

در حالی‌که بسیاری از شهروندان ایران این اقدام اعتراضی را نمادی از اعتراض، و ابراز خشم و سوگواری می‌دانند، فعالان عرب می‌گویند که این اقدام در میان مردمان عرب خاورمیانه، پیامی به دشمن برای گرفتن انتقام محسوب می‌شود.

اشاره آن‌ها به سنت بریدن گیس در بین مردم عراق و سایر کشورهای عرب است که پیش از این در جریان کشته شدن عمر سعدون از معترضان سال 2019 در عراق نمود پیدا کرده است. خواهر عمر سعدون همان زمان با بریدن گیسوی بافته شده خود در میان معترضان، ضمن ابراز خشم، خواهان انتقام خون برادر جوانش شده بود.

حرکت «گیس بران» در اعتراض به قتل مهسا امینی را در توئیتر، کاربری با نام «شین» آغاز کرد. او بی‌صدا مقابل دوربین موبایل خود نشسته بود و دسته دسته موهایش را با قیچی می‌برید. در مدت کوتاهی پس از انتشار این ویدیو، بسیاری از زنان ایرانی در اقصی نقاط دنیا به این حرکت اعتراضی پیوستند.

گزارش‌ها از داخل ایران حاکی از این است که در کرمان، زن جوانی در میان جمعیت معترض به بالای یک سکو رفته و با قیچی موهای خود را می‌چیند. در ویدیوی منتشر شده از این واقعه، مردم از اقدام این زن جوان حمایت می‌کنند و حتی یک نفر برای کمک به او به بالای سکو می‌رود.

همزمان گزارش‌هایی از پیوستن به این کارزار توسط زنان ایران در خارج منتشر شده است. روز دوشنبه 28 شهریور، شماری از زنان ایرانی ساکن تورنتو در مقابل ساختمان پارلمان استان آنتاریو، موهای خود را چیدند.

از اعتراض ایرانیان برلین نیز ویدیوهایی منتشر شده که در آن زنان جوانی موهای خود را در اعتراض به قتل مهسا امینی می‌چینند.

آناهیتا همتی، بازیگر سینمای ایران نیز روز شنبه 26 شهریور در ویدیویی با تراشیدن موهای خود از ته، به این کارزار پیوست.

در روزهای گذشته زنان ایرانی در صف اول اعتراضات علیه حکومت ایران بوده‌اند. زنان بسیاری که در اعتراضات حضور داشتند، از جمله در شهر مذهبی قم، تهران و ساری، با برداشتن روسری‌های خود به حجاب اجباری در ایران اعتراض کردند.

همچنین در برخی از شهرها نیز زنان با سوزاندن روسری‌های خود و شعارهایی که مستقیما سیاست سرکوب حکومت از طریق اعمال قانون حجاب اجباری را هدف گرفته، به مبارزات خود برای آزادی‌خواهی و ابراز خشم و اعتراض خود علیه خشونت و جنایت قتل مهسا امینی ادامه می‌دهند.

زنان در کُردستان، شعارهایی به زبان کُردی سر می‌دهند که ترجمه آن به فارسی چنین است: «کشتن برای روسری، تا کی چنین خاک بر سری» شماری از دانشجویان دانشگاه تهران نیز در تجمع روز سه‌شنبه خود در همبستگی با مردم کردستان این شعار را تکرار کردند.

مهسا امینی، زن جوان کُرد اهل سقز بود که سه‌شنبه 22 شهریور در تهران توسط گشت ارشاد بازداشت شده و سه روز بعد در اثر جراحات وارده در اثر شکنجه در بیمارستان کسرای تهران جان باخت.