مقامهای آمریکایی اعلام کردند روسیه پس از بسته شدن تنگه هرمز و تشدید محاصره اعمالشده علیه تهران، ارسال محمولهها به ایران از طریق دریای خزر را آغاز کرده است. اقدامی که همزمان با ادامه محاصره آمریکا علیه بنادر ایران از 13 آوریل گذشته انجام میشود.
بهنوشته روزنامه «نیویورک تایمز»، مقامهای آمریکایی میگویند محمولههای روسیه شامل «کالاهای راهبردی» و قطعات ویژه پهپادها بوده است. اقدامی که با هدف کمک به ایران برای بازسازی تواناییهای نظامی و جبران پیامد حملات و محاصره دریایی اعمالشده علیه این کشور انجام میشود.
یک مقام آمریکایی گفت عملیات انتقال از طریق دریای خزر «به ایران کمک میکند زرادخانه نظامی خود را بازسازی کند». او اضافه کرد مسکو و تهران برای دور زدن محدودیتهای اعمالشده بر کشتیرانی در خلیج و بنادر ایران، به این مسیر روی آوردهاند.
مسیر جایگزین بهجای هرمز
دریای خزر یکی از مهمترین مسیرهای تجاری جایگزین بهشمار میرود که میتوان بهویژه پس از افزایش تنش نظامی آمریکا و ایران طی هفتههای اخیر، بهدور از تنگه هرمز از آن استفاده کرد.
از اعلام محاصره دریایی ایران از سوی واشینگتن، نیروهای آمریکایی عملیات بازرسی و تغییر مسیر کشتیها در خلیج و دریای عرب را تشدید کردهاند. فرماندهی مرکزی آمریکا «سنتکام» نیز اعلام کرده است دهها کشتی تجاری را تغییر مسیر داده تا مانع رسیدن آنها به بنادر ایران شود.
در مقابل، تهران تلاش کرده است به خطوط حملونقل جایگزین تکیه کند. چه از طریق خطوط راهآهن با چین و چه از طریق مسیرهای دریایی نسبتاً بسته در دریای خزر که ایران را به روسیه و کشورهای آسیای مرکزی متصل میکند.
همکاری نظامی رو به گسترش
این تحولات در حالی رخ میدهد که روابط روسیه و ایران طی سالهای اخیر، بهویژه پس از جنگ اوکراین، شاهد نزدیکی نظامی و راهبردی فزاینده بوده است. کشورهای غربی تهران را متهم کردهاند پهپادهای جنگی در اختیار مسکو قرار داده که در حملات به خاک اوکراین استفاده شدهاند.
دو کشور همچنین همکاری خود را در حوزههای انرژی، حملونقل و دفاع، در سایه تحریمهای غرب علیه دو طرف، گسترش دادهاند.
استفاده از دریای خزر بهعنوان یک گذرگاه لجستیکی، ممکن است نشاندهنده تلاش روسیه و ایران برای کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی بینالمللی تحت نظارت غرب، بهویژه همزمان با افزایش فشارهای آمریکا در خلیج، باشد.
فشارهای ادامهدار آمریکا
کاخ سفید پیشتر اعلام کرده بود محاصره اعمالشده علیه ایران «بسیار موفق» بوده و هدف آن «فلج کردن اقتصاد ایران» است. کاخ سفید همچنین تاکید کرده بود که «تمام گزینهها» در قبال تهران روی میز باقی میماند.
در مقابل، ایران تلاش برای تنشزایی را رد کرده، اما گفته است به جستوجوی گزینههای اقتصادی و نظامی جایگزین برای شکستن انزوایی که واشینگتن در پی تحمیل آن است، ادامه خواهد داد.
