چرخش راهبردی چین برای بازطراحی نظم تجارت جهانی

چین در حال بهره‌برداری از فضای بی‌ثباتی ناشی از سیاست‌های تعرفه‌ای دونالد ترامپ، ریاست‌جمهوری آمریکاست تا ساختار تجارت جهانی را به شکلی بازآرایی کند که اقتصادش را در بلندمدت از فشار آمریکا مصون سازد.

به گزارش «رویترز»، پکن می‌کوشد با پیوند دادن پایگاه عظیم تولیدی‌اش به بزرگ‌ترین بلوک‌های اقتصادی جهان، از اتحادیه اروپا و کشورهای خلیجی گرفته تا پیمان‌های فرامنطقه‌ای آسیا–اقیانوسیه، خود را به مرکز یک نظم چندجانبه جدید تبدیل کند. این راهبرد شامل تسریع حدود بیست توافق تجاری دوجانبه و منطقه‌ای است که بسیاری از آنها سال‌هاست در دست مذاکره‌اند.

بررسی اسناد سیاستی و مقالات پژوهشگران نزدیک به نهادهای تصمیم‌ساز چین نشان می‌دهد که مشاوران پکن از سال‌ها پیش در حال «مهندسی معکوس» سیاست تجاری آمریکا بوده‌اند تا راه‌هایی برای خنثی‌سازی تلاش‌های واشینگتن جهت مهار چین بیابند.

از نگاه آنها پذیرش اصلاحات ساختاریِ دردناک بهایی است که ارزش پرداختن برای دستیابی به برتری بلندمدت در تجارت جهانی را دارد. توافق اخیر با کانادا برای کاهش تعرفه بر خودروهای برقی چینی نمونه‌ای از تلاش پکن برای شکستن اهرم فشار آمریکا تلقی می‌شود.

چین همزمان لحن خود را تغییر داده است، و به‌جای تأکید بر تقابل ایدئولوژیک، اکنون از «چندجانبه‌گرایی» و «تجارت آزاد» دفاع می‌کند، و کشورها را به مقابله با روند واگرایی در تجارت جهانی فرامی‌خواند.

دیپلماسی فعال در آفریقا، مذاکره با اروپا، تلاش برای احیای گفت‌وگو با «شورای همکاری خلیج»، و پیگیری عضویت در «پیمان پیشرفته مشارکت ترانس-پاسیفیک» بخشی از این رویکرد است.

با این حال، مازاد تجاری عظیم چین و نگرانی از سرازیر شدن کالاهای ارزان به بازارها مانعی جدی برای پذیرش کامل این نقش جدید است. منتقدان می‌گویند بدون افزایش مصرف داخلی و کاهش عدم‌توازن‌های ساختاری، ادعای رهبری چین در نظم تجاری جدید با تردید روبه‌رو خواهد بود.

با وجود این، به گفته رویترز پکن معتقد است فرصت کنونی می‌تواند جایگاهش را به‌عنوان محور اصلی شبکه‌های تجاری جهانی تثبیت کند و موازنه قدرت اقتصادی را به سودش تغییر دهد.