ابراز نگرانی سازمان ملل درباره قانونی‌ بودن عملیات آمریکا در ونزوئلا

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نسبت به «قانونی بودن» اقدام آمریکا در ونزوئلا ابراز تردید کرد، و تأکید کرد بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری این کشور، توسط ایالات متحده طی عملیاتی نظامی می‌تواند هم برای آمریکای لاتین پیامدهای خطرناک داشته باشد و هم سابقه‌ای نگران‌کننده در روابط میان کشورها ایجاد کند. او تاکید کرد آنچه اکنون اهمیت دارد جلوگیری از فروغلتیدن ونزوئلا به بحرانی عمیق‌تر و گشودن مسیر گفت‌وگوی فراگیر و دموکراتیک میان بازیگران داخلی است.

به گزارش «رویترز»، ایالات متحده در شورای امنیت تلاش کرد عملیات خود را به‌عنوان اقدامی محدود و هدفمند توصیف کند. نمایندهٔ آمریکا تأکید کرد این اقدام «عملیات اجرای قانون» علیه افرادی بوده که در نظام قضایی آمریکا متهم شده‌اند، و به‌هیچ‌وجه به‌معنای جنگ یا اشغال ونزوئلا نیست.

واشینگتن همچنین استدلال کرد که نمی‌تواند اجازه دهد بزرگ‌ترین ذخایر انرژی جهان در اختیار رهبرانی باشد که آنها را «نامشروع» و همسو با دشمنان آمریکا می‌داند. در این روایت، هدف اصلی نه تسلط سرزمینی بلکه حذف تهدیدات امنیتی و جلوگیری از تبدیل نیمکرهٔ غربی به پایگاه رقبای ژئوپولیتیک ایالات متحده معرفی می‌شود.

در مقابل، دولت ونزوئلا و متحدانش این اقدام را نقض آشکار حاکمیت ملی دانستند. نمایندهٔ ونزوئلا در سازمان ملل عملیات آمریکا را «حملهٔ مسلحانهٔ غیرقانونی» خواند و تاکید کرد نهادهای دولتی همچنان فعال‌اند و نظم مبتنی بر قانون اساسی کشور پابرجاست.

روسیه، چین، و کلمبیا نیز با محکوم کردن اقدام آمریکا آن را مغایر با حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل توصیف کردند. از نگاه این کشورها، توجیه آمریکا برای عملیات با استناد به «دفاع مشروع» نمی‌تواند اصل منع استفاده از زور علیه تمامیت ارضی کشورها را بی‌اعتبار کند.

در عین حال، شورای امنیت نسبت به این قضیه عملاً در موقعیتی ناتوان قرار گرفته است. با توجه به حق وتوی آمریکا، امکان اتخاذ هیچ‌گونه اقدام تنبیهی علیه واشینگتن وجود ندارد. همین بن‌بست حقوقی و سیاسی نگرانی دبیرکل سازمان ملل را تشدید کرده است.

به گفته رویترز، آیندهٔ ونزوئلا نه‌تنها به تصمیم‌های داخلی این کشور، بلکه به رقابت قدرت‌های بزرگ و تفسیرهای متعارض آنها از نظم بین‌الملل گره خورده است. در چنین شرایطی، این خطر وجود دارد که بحران ونزوئلا از یک مسالهٔ داخلی به عرصه‌ای تازه برای تقابل جهانی بدل شود.