اعتراض بومیان نیوزیلند به لایحه جدید پارلمان این کشور برای چیست؟

ده‌ها هزار نفر از مردم نیوزیلند، شامل شمار بزرگی از بومیان «مائوری»، جلوی پارلمان این کشور در پایتخت ولینگتون تظاهرات کردند تا به لایحه‌ای جنجالی که معتقدند حقوق مائوری‌ها را تهدید و اصول بنیان‌گذاری نیوزیلند را نقض می‌کند اعتراض کنند.

این راهپیمایی اعتراضی که تحت عنوان «هیکوی مو ته تیریتی» شناخته می‌شود، از ده روز پیش در شمال کشور آغاز شد، و پس از عبور از جزیره شمالی در پایتخت به اوج خود رسید. این یکی از بزرگترین اعتراضات نیوزیلند طی چند دهه‌ اخیر است، و حدود 42000 نفر در حمایت از حقوق مائوری‌ها در آن شرکت کردند.

این راهپیمایی حس عمیق وحدت را در میان معترضان مائوری که بسیاری از آنها لباس‌های سنتی بر تن داشتند به نمایش گذاشت. آنها این لایحه را تهدیدی برای موقعیت خود به عنوان «تانگاتا وهنوا» (مردم بومی) می‌دانند.

«لایحه اصول معاهده»، که توسط دیوید سیمور، رهبر حزب راستگرای «اِی‌سی‌تی» معرفی شده است، به دنبال بازتعریف تفسیر «معاهده وایتانگی» است، که در سال 1840 میان استعمارگران بریتانیایی و 500 رهبر مائوری امضا شد، و بنای کشور نیوزیلند مدرن را گذاشت.

معاهده وایتانگی به عنوان سند بنیان‌گذاری نیوزیلند شناخته می‌شود، و اگرچه بخشی از قانون اساسی مکتوب نیست، اصول آن طی 40 سال گذشته برای جبران محرومیت تاریخی و نابرابری‌های سیستماتیک علیه مائوری‌ها توسعه یافته است.

سیمور ادعا می‌کند که لایحه پیشنهادی او متن معاهده را تغییر نمی‌دهد، اما اصول آن را به قانون تبدیل می‌کند، به‌طوری که نه فقط برای مائوری‌ها که برای تمام نیوزیلندی‌ها لازم‌ الاجرا ‌شود. حامیان این لایحه از امتیازات متنوع و به‌زعم آنها ویژه‌ای که مدت‌های مدیدی به مائوری‌ها اختصاص داده شده است، انتقاد می‌کنند.

این لایحه با مخالفت گسترده جوامع مائوری و غیرمائوری و همچنین مقاومت دوحزبی در سیاست روبه‌رو شده است. منتقدان هشدار می‌دهند که این لایحه ممکن است حقوق مائوری‌ها را کاهش دهد، و حفاظت‌های ارائه‌شده به آنها تحت معاهده وایتانگی را تضعیف کند.

علی‌رغم شانس کم تصویب این لایحه، معرفی آن توسط راستگراترین دولت نیوزیلند در سال‌های اخیر، بحث‌ها درباره حقوق بومیان و اصل هم‌مدیریتی را دوباره شعله‌ور کرده است. اعتراضات اخیر نشان‌گر اهمیت معاهده وایتانگی در شکل دادن به هویت نیوزیلند و تضمین عدالت برای جمعیت بومی آن است.