فروپاشی معاهدات تسلیحاتی کلیدی در پی تنشهای آمریکا و روسیه
کرملین میگوید فشار آمریکا برای گسترش قلمرو ناتو باعث شده است تا اعضای این پیمان غربی آشکارا محدودیتهای خود را نادیده بگیرند
انعقاد معاهدات کنترل تسلیحات در دهههای 1980 و 1990 نشانه کاهش تنش و افزایش اعتماد در روابط شرق و غرب بود، اما اکنون این روند معکوس شده است، و معاهدات مذکور یکی پس از دیگری در حال فروپاشی هستند. خبرگزاری «رویترز» فهرستی از این معاهدات تهیه کرده است که در ادامه میخوانیم.
معاهده نیروهای هستهای میانبُرد
رونالد ریگان، رئیسجمهوری آمریكا، و میخائیل گورباچف، رهبر اتحاد جماهیر شوروی این معاهده را در سال 1987 امضا کردند. بر اساس آن، قرار بود با از بین بردن دائمی تمام موشکهای با برد بین 500 تا 5500 كیلومتر، تمام تسلیحات هستهای میانبُرد از بین بروند.
با این حال، از سال 2014 به بعد آمریکا بارها و بارها روسیه را به استفاده از یک «موشک غیرسازگار» با مفاد این معاهده متهم کرد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در سال 2018 گفت کشورش به همین دلیل معاهده مذکور را باطل اعلام میکند، و واشینگتن یک سال بعد رسما پیمان را فسخ کرد، که به فسخ متقابل آن توسط مسکو منجر شد.
معاهده نیروهای مسلح متعارف در اروپا
این معاهده که 22 کشور در سال 1990 آن را امضا کردند، بر اعضای پیمانهای «ناتو» و «ورشو» محدودیت مساوی در استفاده از تسلیحات مختلف شامل تانکها، توپخانه سنگین و هواپیماهای جنگی در حد فاصل اقیانوس اطلس و کوههای اورال اِعمال میکرد.
روسیه سهشنبه این هفته رسما از معاهده مذکور خارج شد، در حالی که از سال 2015 به طور فعال در آن شرکت نکرده بود. کرملین گفت که فشار آمریکا برای گسترش قلمرو ناتو باعث شده است تا اعضای این پیمان غربی آشکارا محدودیتهای خود را نادیده بگیرند. اعضای ناتو نیز متقابلا مسکو را محکوم کردند و گفتند که تعهدات خود را به حالت تعلیق درمیآورند.
پیمان جامع منع آزمایش سلاحهای هستهای
این معاهده بینالمللی که در سال 1996 معرفی شد، با هدف کاهش و نهایتا از بین بردن سلاحهای هستهای، هرگونه آزمایش تسلیحات هستهای یا هرگونه انفجار هستهای دیگر در هر نقطه از جهان را ممنوع اعلام کرد. آمریکا هرگز به این معاهده نپیوست.
روسیه آن را در سال 2000 تصویب كرد، اما ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری این کشور هفته پیش با امضای قانونی رسما عضویت کشورش را ابطال كرد و اظهار داشت كه روسیه باید در این باره موضع مشابه ایالات متحده اتخاذ کند.
پیمان آغاز نو
این معاهده که در سال 2010 امضا شد، تعداد کلاهکهای استراتژیک هستهای که روسیه و آمریکا میتوانند در یک زمان خاص تحت مالکیت خود داشته باشند را مشخص میکند. روسیه در ماه فوریه مشارکت خود در این معاهده را پایان داد.
پوتین ادعا كرد كه واشینگتن از اطلاعات کسبشده تحت این پیمان برای كمک به اوكراین در حمله به اماكن استراتژیک روسیه استفاده میكند. آغاز نو آخرین معاهده کلیدی کنترل تسلیحات هستهای است که فرو میپاشد.
