گزارش جاوید رحمان درباره نقض حقوق بشر در ایران؛ اعدام دست‌کم 280 نفر در یک سال

جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران، خواستار پاسخگویی مقامات جمهوری اسلامی به جامعه جهانی در قبال نقض گسترده حقوق بشر در ایران شد.

رحمان، پنج‌شنبه 17 مارس، طی سخنانی در شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو، نسبت به افزایش چشمگیر شمار اعدام‌ها در ایران، به‌ویژه متهمان پرونده‌های مربوط به «مواد مخدر» در سال گذشته میلادی و همچنین «کودک‌مجرمان»، زنان و اقلیت‌ها در نبود دادرسی عادلانه ابراز نگرانی کرد.

گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل با اشاره به سرکوب خشن اعتراضات مسالمت‌آمیز، 275 مورد اعدام در یازده ماه، افزایش مرگ زندانیان و گسترش بازداشت‌‌ها در ایران گفت: «در جمهوری اسلامی ناقضان حقوق بشر مصونیت دارند و جامعه بین‌الملل باید این حکومت را در قبال نقض حقوق بشر پاسخگو کند.»

بر اساس گزارش رحمان، تنها در سال 2021، چهل شهروند بلوچ و 50 شهروند کُرد اعدام شدند. ایران پس از چین، دومین کشور جهان از نظر شمار بالای اعدام‌هاست.

سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران، صبح امروز، در واکنش به این گزارش، آن را «مغرضانه»، «جانبدارانه» و «مملو از اطلاعات نادرست» خواند.

جمهوری اسلامی به گزارشگران ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد، اجازه بازرسی از کشور نمی‌دهد و آنها را متهم به «سیاه‌نمایی» در ارائه گزارش‌های سالانه خود می‌کند.

سرنگونی هواپیمای اوکراینی توسط موشک‌های پدافند سپاه پاسداران ایران، نحوه مدیریت همه‌گیری کرونا، سرکوب اعتراضات مردمی به بی‌آبی و تبعیض سیستماتیک در خوزستان و اصفهان، و سرکوب آزادی بیان از طریق تصویب طرح موسوم به «صیانت» از دیگر مواردی است که گزارشگر ویژه در سخنرانی خود به آنها پرداخته است.

سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات

جاوید رحمان در گزارش خود، سرکوب اعتراضات به بی‌آبی در تابستان سال گذشته در بیش از 20 شهر استان خوزستان را به‌عنوان نمونه‌ای از به‌کارگیری خشونت و زور نیروهای حکومتی علیه حق تجمع مسالمت‌آمیز مردم بیان کرد.

او گفت که نیروهای امنیتی و پلیس ضدشورش و ماموران لباس شخصی در جریان اعتراضات خوزستان با استفاده غیرقانونی از خشونت و شلیک گلوله جنگی به سوی مردم معترض به بی‌آبی که اغلب آنها شهروندان عرب بودند، دست‌کم 8 نفر از جمله دو کودک را کشتند و ده‌ها نفر را زخمی کردند.

او اضافه کرد که حکومت ایران صدها نفر از جمله شماری از کودکان 12 تا 18 ساله را در جریان این اعتراضات در خوزستان بازداشت کرد که از سرنوشت تعدادی از بازداشت‌شدگان اطلاعی در دست نیست.

جاوید رحمان در سخنرانی مجازی خود تاکید کرد، از یک سو، مردم ایران در ساختار حکومت نقشی در تصمیم‌گیری ندارند و از سوی دیگر زمانی که حقوقشان نقض می‌شود امکان دادخواهی نیز به آنها داده نمی‌شود.

در این نشست، نمایندگان کشورهای مختلف از جمله اسرائیل، بریتانیا، آلمان، سوئیس و نماینده اتحادیه اروپا در محکومیت نقض حقوق بشر از سوی ایران سخن گفته و خواستار پاسخگو کردن جمهوری اسلامی شدند. آنها بر فوریت لغو مجازات اعدام در ایران تاکید کردند.

نمایندگان آلمان، فرانسه و لوکزامبورگ با انتقاد از تبعیض علیه زنان و سرکوب روزنامه‌نگاران در ایران، تاکید کردند که پیشرفت چندانی در زمینه بهبود وضعیت حقوق بشر در این کشور حاصل نشده است.

جاوید رحمان همچنین یادآور شد که به‌رغم درخواست‌های مکرر از مقامات جمهوری اسلامی، هنوز اجازه بازدید از ایران به او داده نشده است.