احتمال استفاده روسیه از مدل «اقتصاد مقاومتی» ایران برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی

پس از تهاجم روسیه به اوکراین، جامعه جهانی، مسکو را تحت شدیدترین تحریم‌های اقتصادی قرار داده است. به گزارش روزنامه «ایندیپندنت»، از آنجایی که بسیاری از این تحریم‌ها، به تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران در دو دهه اخیر شباهت دارد، روسیه ممکن است بخواهد از مدل «اقتصاد مقاومتی» جمهوری اسلامی برای دور زدن آن‌ها استفاده کند.

به گزارش «ایندیپندنت»، پس از کشف تاسیسات مخفی غنی‌سازی اورانیوم در ایران، در سال 2006، این کشور مورد تحریم سازمان ملل قرار گرفت. در سال 2012، ایران از سیستم بانکی «سوئیفت» حذف شد، بخش انرژی آن دچار محدودیت‌های سازمان ملل و غرب شد، و بانک مرکزی آن نیز به دلیل نقض محدودیت‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای‌، تحت تحریم‌های گسترده قرار گرفت.

بر این مبنا، طی دو دهه اخیر جمهوری اسلامی راهکارهایی اندیشیده و ساختارهایی برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی ایجاد کرده است، که خود از آنها تحت عنوان «اقتصاد مقاومتی» یاد می کند. اکنون روسیه نیز ممکن است بخواهد اقتصاد مقاومتی خودش را راه‌اندازی کند.

به گفته «ایندیپندنت»، ایران و روسیه هر دو صادرکنندگان عمده نفت و گاز هستند، و به شدت به صادرات سوختی خود برای سر پا نگه داشتن حکومت وابسته‌اند. به علاوه، در هر دو کشور دولت مرکزی اداره بازار را بر عهده دارد، و بخش‌های بزرگی از سرمایه‌گذاری‌ها و دارایی‌های استراتژیک را کنترل می‌کند.

از منظر ژئوپلیتیک، ایران و روسیه هر دو دارای نیروهای نظامی بزرگ هستند، و در باب وجود پایگاه‌های نظامی آمریکا در نزدیکی حوزه نفوذ خود هراس بلندمدت دارند، و در همسایگی خود کشورهایی دارند که متحدان نزدیک غرب هستند.

این دو کشور همچنین راهکار «جنگ نیابتی» در کشورهای همسایه را برای گسترش حوزه نفوذ خود پیش گرفته‌اند. ایران در یمن، سوریه، عراق و لبنان؛ و روسیه در اوکراین، قفقاز و گرجستان جنگ نیابتی می‌کنند. ناامنی حکومت‌های روسیه و ایران محور این حرکات بی‌ثبات‌کننده است.

«ایندیپندنت» نتیجه می‌گیرد که گرچه تحریم‌های اقتصادی گسترده در برخی موارد به عنوان ابزاری برای تحریک ناآرامی‌ در کشورهایی مثل روسیه و ایران به کار رفته است، اما جمهوری اسلامی ثابت کرده که «جنگ اقتصادی» برای «تغییر رژیم» یک کشور کافی نیست، و به تلاش‌ در زمینه‌های گسترده‌تری نیاز است.