Syrian soldiers raise the Syrian national flag in front of the Syrian Defense Ministry building, which was heavily damaged by Israeli airstrikes last Wednesday, in Damascus, Syria, Saturday, July 19, 2025. (AP Photo/Omar Sanadiki)
یک مقام آمریکایی: تماسها میان سوریه و اسرائیل بهدور از پوشش خبری ادامه دارد
اختلاف دیدگاه در دولت آمریکا درباره ساختار آینده سوریه
دولت ایالات متحده بارها بر آمادگی برای ارائه تسهیلات لازم به دولت جدید سوریه تأکید کرده است. در حالی که همزمان، اختلافنظرهایی در دولت آمریکا درباره ساختار حکومت در سوریه و نحوه تعامل با اسرائیل وجود دارد.
دولت آمریکا در ماههای اخیر گامهایی برای تسهیل همکاری با دولت جدید سوریه برداشته است. در همین چارچوب، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بنا به درخواست شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، با احمد الشرع، رئیسجمهوری سوریه، در ریاض دیدار کرد. الشرع در این دیدار بر تعهد دمشق به همکاری با واشینگتن، بهویژه در خصوص مبارزه با «داعش» و تروریسم تأکید کرد.
تماسهای دمشق و تلآویو
منابع موثق «العربیه» در واشینگتن اطلاع دادند پس از مذاکرات غیرمستقیم و نشستهای رسمی در پاریس، تماسها میان نمایندگان دولتهای سوریه و اسرائیل همچنان ادامه دارد، هرچند این گفتوگوها تاکنون پیشرفت چشمگیری نداشته و بیشتر بهدور از پوشش خبری رسانهها انجام میشود.
مواضع سوریه و اسرائیل با یکدیگر در تضاد است. منابعی در دولت آمریکا تاکید کردند دمشق با حمایت ترکیه بر ایجاد یک حکومت یکپارچه پافشاری میکند و تمایلی به باز کردن مسیر بهسوی فدرالیسم یا گروههای قومی و مذهبی ندارد. این رویکرد با استقبال توماس باراک، فرستاده ویژه آمریکا و سفیر این کشور در ترکیه، روبهرو شده است.
در مقابل، گروههایی دیگر در دولت آمریکا معتقدند بهترین راهحل، ایجاد حکومتی غیرمتمرکز و تضمین حقوق اقلیتهای دینی و قومی از طریق ساختارهای فدرالی است. مورگان اورتگس، که اکنون روی پرونده لبنان کار میکند و عضوی از هیئت آمریکا در سازمان ملل است، از چهرههای شاخص این دیدگاه بهشمار میرود.
رویکرد دوم با بخشی از مطالبات اسرائیل همراستا توصیف میشود. دولت بنیامین نتانیاهو به واشینگتن گفته است دروزیهای اسرائیل از وزن سیاسی قابل توجهی برخوردارند، مطالباتی دارند و از دولت اسرائیل میخواهند حمایت و تضمین امنیت دروزیهای سوریه، بهویژه در جنوب این کشور، را انجام دهد.
مأموریت باراک و چشمانداز مذاکرات
واشینگتن در پی دستیابی به راهکاری است که تمام طرفها با آن موافقت کنند. مأموریتی که در روزهای گذشته بر عهده توماس باراک بوده است. احتمال دارد پیش از سفر بنیامین نتانیاهو به فلوریدا در پایان ماه جاری برای دیدار با دونالد ترامپ، تلاشهای دیپلماتیک بیشتری در این خصوص انجام شود.
دمشق نیز به واشینگتن اعلام کرده آماده اقدامات کافی برای اطمینانبخشی به اسرائیل است و بارها تأکید کرده قصد ندارد خاک سوریه به منبع تهدیدی علیه همسایگانش تبدیل شود.
با این حال، سوریه بر عقبنشینی اسرائیل به خط جداسازی نیروها در توافق سال 1974، و همچنین نبود هرگونه مداخله مستقیم اسرائیل در امور دروزیهای سوریه، حلوفصل اختلاف با «نیروهای دموکراتیک سوریه» (قسد) درباره شمال شرق سوریه و تداوم حمایت ترکیه از دمشق پافشاری میکند.
در این زمینه، منابع دولتی در آمریکا گفتهاند اسرائیل به واشینگتن اطلاع داده که تلآویو با هرگونه نفوذ ترکیه در سوریه مخالف است و نمیخواهد آنکارا حضوری در خاک سوریه داشته باشد. اسرائیل همچنین تأکید کرده مناطقی که کنترل آنها را در دست گرفته است، اشغال نخواهند شد و پس از اطمینان از اقدامات و تضمینهای امنیتی و سیاسی، بهویژه در منطقه جنوب دمشق تا جولان، آنها را به دولت سوریه بازمیگرداند.
نگاه واشینگتن به آینده سوریه
هنوز بهطور کامل روشن نیست دونالد ترامپ در بلندمدت چه هدفی را در قبال سوریه دنبال میکند، اما دولت آمریکا در حال حاضر بر اساس سیاستی مرحلهای عمل میکند که بر همکاری با دولت جدید سوریه و جلوگیری از تشدید تنش با اسرائیل استوار است. این دولت همچنین اهمیت بالایی به همکاری با احمد الشرع و کابینه او در مبارزه با «داعش» و «القاعده» میدهد و میخواهد از تبدیل شدن سوریه به پایگاهی برای تهدیدهای تروریستی جلوگیری کند.
در این زمینه، یک مقام آمریکایی به «العربیه» گفت تجربه آمریکا در عراق «بسیار مثبت» بود و واشینگتن بهدنبال تکرار این موفقیت در سوریه است.
او توضیح داد واشینگتن معتقد است همکاری با نیروهای عراقی به عراقیها امکان داد کنترل را در دست بگیرند. امری که زمینه خروج نیروهای آمریکایی را فراهم کرد و به واشینگتن اطمینان داد نیروهای عراقی میتوانند بهتنهایی به کار خود ادامه دهند، در حالی که نیروهای آمریکایی به کشور خود بازگشته یا در اقلیم کردستان عراق بازآرایی میشوند.
این مقام اضافه کرد دولت ترامپ ریشهکن کردن تروریسم در سوریه را از اولویتهای اصلی خود میداند و تأکید کرد ثبات در مناطق آزادشده از داعش ضروری است. بهگفته او، بیثباتی به تضعیف امنیت منجر میشود و آمریکا بیثباتی در سوریه را تهدیدی برای امنیت سرزمین خود و شهروندانش در سراسر جهان میداند.
این مقام آمریکایی گفت اقدامات واشینگتن در همکاری با شرکا و متحدانش در ائتلاف بینالمللی علیه داعش «سرمایهگذاری» راهبردی محسوب میشود. او تأکید کرد آمریکا معتقد است در مرحله کنونی فرصت مناسبی برای همکاری با مقامهای سوری وجود دارد و واشینگتن میخواهد در آیندهای نزدیک اردوگاهها و مراکز اسکان در شمال شرق سوریه را که آنها را محیط مستعد بازتولید تروریسم میداند، منحل کند.
بهگفته این مقام آمریکایی، صلح با اسرائیل مسألهای است که در مرحله بعد و پس از این تحولات، مورد توجه طرفها و شخص رئیسجمهوری آمریکا قرار خواهد گرفت.