محمدرضا زاهدی؛ از چزابه تا حضور در رزمایش سرکوب و المزه

احسان مهرابی
احسان مهرابی
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
5 دقيقه (Reading time)

«محمد رضا(علی) زاهدی» که در حمله به ساختمانی نزدیکی سفارت جمهوری اسلامی ایران در خیابان المزه دمشق کشته شد، اگرچه در فضای عمومی چندان شناخته شده نبود، اما در حدود ۴۰ سال گذشته، از فرماندهان رده یک سپاه پاسداران بوده و سمت‌های مهمی چون فرماندهی لشکر و فرماندهی نیروی زمینی سپاه را بر عهده داشته است.

او در دوره‌هایی،‌ جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله تهران بود و از سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸، معاون عملیات سپاه پاسداران بود که هر دو، مسوولیت سرکوب را بر عهده دارند.

پیش‌از این نیز «ایران‌وایر»،‌ ویدیویی اختصاصی را منتشر کرده بود که زاهدی در رزمایش مشترک میان سپاه پاسداران و نیروی انتظامی برای سرکوب اعتراضات احتمالی‌، حضور دارد. این فایل‌ها مربوط به سال ۱۳۹۵ است که او معاون عملیات سپاه پاسداران بود.

زاهدی که در دوره جنگ با نام «علی» مشهور بوده، از فرماندهان اصفهانی سپاه پاسداران است که به‌نوعی، جریان موسوم به چپ در اصفهان، موافق فرماندهی او بر لشکر ۱۴ امام حسین نبود.

او بر خلاف دیگر فرماندهان اصفهانی سپاه پاسداران، باوجود سمت‌های بالای خود در فضای عمومی چندان مطرح نبوده است. در میان فرماندهان سپاه کشته شده در روسیه و عراق، زاهدی را به‌لحاظ سمت‌های دوره جنگ و پس‌از آن می‌توان شبیه «حسین همدانی» دانست. هرچند که سمت‌های او در دوره جنگ و پس‌از آن، از همدانی بالاتر بوده است.

زیر سایه حسین خرازی

در میان فرماندهان اصفهانی، «حسین خرازی»، «احمد کاظمی» و «مرتضی قربانی»، در فضای عمومی بیشتر مطرح هستند و نام فرماندهان دیگر، کمتر مطرح شده است. محمد رضا(علی) زاهدی نیز در دوره‌هایی جانشین خرازی بوده و در آن دوره، با اسم علی شناخته شده بوده است.

«یحیی رحیم صفوی»، فرمانده سابق سپاه، گفته که او و برخی از نیروهای سپاه اصفهان ازجمله علی زاهدی در مهر۱۳۵۹ به اهواز رفته‌اند.

زاهدی در عملیات «فرمانده کل قوا خمینی روح خدا» در مهر۱۳۶۰، فرمانده یکی از محورها بود و در عملیات‌های بعدی ازجمله ثامن الائمه، فرمانده گردان شد. در عملیات طریق القدس (شکستن حصر آبادان)، سه گردان تحت فرماندهی زاهدی قرار داشت و وظیفه بستن تنگه چزابه را داشتند.

در گزارش‌های مربوط به عملیات‌های لشکر ۱۴ امام حسین، نام او در کنار «محمدرضا ابوشهاب» که جانشین حسین خرازی بوده، مطرح شده است. در برخی عملیات‌ها نیز نام زاهدی به‌عنوان جانشین حسین خرازی مطرح شده است.

زاهدی سپس فرمانده تیپ ۴۴ قمر بنی‌هاشم شد و پس از کشته شدن حسین خرازی، به‌عنوان فرمانده لشکر ۱۴ امام حسین منصوب شد. در این دوره اما در این لشکر و سپاه اصفهان، درگیری‌هایی بین جریان‌های سیاسی وجود داشت. درگیری‌هایی نیز بر سر معرفی زاهدی به‌عنوان فرمانده جدید لشکر وجود داشته است. یحیی رحیم صفوی گفته که آیت‌الله طاهری، امام جمعه اصفهان، مخالف معرفی زاهدی به‌عنوان فرمانده بوده است. رحیم صفوی گفته که آیت‌الله طاهری به او گفته که «غلامحسین کرباسچی»، استاندار وقت اصفهان و «عباسعلی روحانی»، جانشین ستاد نماز جمعه اصفهان، مخالف او بوده‌اند. صفوی همچنین گفته که آنان تمایل داشتند که «ابوشهاب» به‌عنوان فرمانده معرفی شود.

«هاشمی رفسنجانی» نیز در خاطرات ۲۹شهریور۱۳۶۶ نوشته است: «ابوشهاب، جانشین سابق فرمانده لشکر [۱۴] امام حسین آمد. از سپاه به‌خاطر بی‌توجهی به ایشان، پس از شهادت حسین خرازی فرمانده لشکر و نصب آقای [علی] زاهدی به‌عنوان فرمانده، بدون توجه به نظر ایشان، گله‌مند است.»

زاهدی تا سال ۱۳۷۰ فرمانده لشکر ۱۴ امام حسین بوده و در عملیات‌ها نیز حضور داشت. او پس از جنگ ایران و عراق، برخلاف فرماندهان ارشد جنگ در فضای عمومی، چندان حضور نداشت.

در سال ۱۳۸۴ و پس از کشته شدن احمد کاظمی، زاهدی به‌عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران منصوب شد و تا ۱۳۸۷ در این سمت بود. زاهدی از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۵، با حفظ سمت، فرمانده قرارگاه ثارالله نیز شد که اصلی‌ترین نهاد سرکوب در ایران خوانده می‌شود. او از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵، در نیروی قدس فعالیت می‌کرد اما، در این سال‌ها نام او به‌ندرت مطرح شده است.

زاهدی از سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸، معاونت عملیات سپاه پاسداران را هم برعهده داشت. ویدیو اختصاصی ایران‌وایر درباره حضور زاهدی در رزمایش مشترک میان سپاه پاسداران و نیروهای امنیتی انتظامی جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضات احتمالی‌ نیز، مربوط به این دوره است. این فایل‌ها مربوط به سال ۱۳۹۵ هستند؛ یک سال پیش از آغاز اعتراضاتی که پی‌درپی جریان داشت و به کشتار صدها معترض از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ انجامید.

پس از کشته شدن حسین همدانی، زاهدی ارشدترین فرمانده سپاه است که در جنگ سوریه کشته می‌شود. سمت‌های او در دوره جنگ و پس از آن اما، از همدانی هم مهم‌تر بوده است.

منبع: ايران واير

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید