اهمیت رسانه‌ای مصاحبه‌های دست اول «العربیه» با زنان البغدادی

مشاری الذایدی
مشاری الذایدی
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
4 دقيقه (Reading time)

شبکه العربیه طی چند روز گذشته 3 مصاحبه دست اول با دو تن از زنان ابوبکر البغدادی رهبر پیشین «داعش» و همچنین دختر بزرگش انجام داد که مورد توجه رسانه‌های منطقه و جهان قرار گرفته است.

این مصاحبه‌ها رازهای زیادی را درباره زندگی مخفیانه البغدادی طی سال‌های سیاه سیطره داعش بر بخش‌های بزرگی از عراق و سوریه، پرونده زنان ایزدی که قربانی برده‌داری جنسی اعضای این گروه تروریستی شدند و بسیاری مسائل مرموز دیگر فاش کرد.

هدف من در اینجا تأمل در سخنان این سه زن و آنچه در مصاحبه‌ها درباره فکر، زمان، اخلاق، سیاست و اسرار فاش شده داعش فاش، نیست. هدف من توجه به ارزش روزنامه‌نگاری «واقعی» است که خلاف آنچه صاحبان بنگاه‌های تبلیغاتی و شایعات، همچنان منبع اعتماد و «حرفه‌گرایی» خالص است.

سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا روزنامه‌نگاری حرفه‌ای واقعا مرده و جایگاه خود را به تأثیرگذاران رسانه‌های اجتماعی داده است؟

بله، گروهی از روزنامه‌نگاران هستند که در دوران خبرنگاری در حد حرفه و درخشش روزنامه‌نگاری نبودند، به همین دلیل به شبکه‌های اجتماعی روی آورده و برخی از آنها با خشمگینی به طور کلی از حرفه روزنامه‌نگاری دور شدند.

برخی دیگر نیز توجه خود را به فقط برای مطرح کردن نام خود در شبکه‌های اجتماعی حساب باز کردند تا اقبال خود را برای مشهور شدن آزمایش کنند.

به غیر از اینها، گروه دیگری که جلب توجه می‌کنند اینفلوئنسرها یا تأثیرگذاران هستند که نه دانش روزنامه‌نگاری دارند و نه توانایی‌ یا مهارت‌هایی مانند اصول گفت‌وگوی ژورنالیستی، نحوه نگارش و راستی‌آزمایی خبر، نحوه انجام تحقیق، نظرسنجی یا گزارش ژورنالیستی، ارائه کتاب، خواندن اسناد و مقایسه آنها.

با این حال، این گروه اعتماد به نفس بالایی دارند و انبوهی از فالوورها آنان را دنبال می‌کنند. جملاتی مانند «من این خبر را در تیک‌تاک یا ایکس دیدم» شبیه عبارتی شده که مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌های ساده در گذشته می‌گفتند: «رادیو چنین و چنان گفت». کدام رادیو؟... مهم نیست.

سوال مهم دیگری که اینجا مطرح می‌شود درباره ارزش خبر دست اول یا «اسکوپ» است. منبع آن خبر کیست یا چیست و آیا نقش خبرنگار و مطبوعات در این زمینه پایان یافته است؟

وفا ابوشقرا، استاد رسانه در دانشگاه لبنان، چند روز پیش در تحقیقی «ژورنالیستی» درباره این موضوع به روزنامه «الشرق الاوسط» گفت: «وقتی می‌گوییم (اسکوپ) یعنی تلاش مضاعف برای به دست آوردن مطالب رسانه‌ای انحصاری که شخصاً برای آن تلاش می‌کنیم و ما را از دیگران متمایز می‌کند.»

آیا این استاندارد بر کاربران شبکه‌های اجتماعی صدق می‌کند؟ من فکر می‌کنم این چیزی است که کار یک روزنامه‌نگار «حرفه‌ای» را متمایز می‌کند.

این حرفه‌گرایی را محیط مناسب برای روزنامه‌نگار فراهم می‌کند که به کارش به دیده احترام بنگرد و موضوعات دست اولش جدی‌ گرفتنه شود. همه اینها در صورتی تحقق می‌یابد که در چارچوب یک رسانه معتبر کار کنید یا پس از یک دوره کاری طولانی در رسانه، تجربیات و مهارت‌های لازم را کسب کنید تا نام شما برجسته شود.

ستاره‌هایی در طول تاریخ روزنامه‌نگاری وجود دارند که به لطف تقدیم اخبار و مطالب دست اول درخشیدند، از جمله کلر هالینگزورث بریتانیایی که اولین کسی بود که پیشروی ارتش نازی به سوی مرز آلمان و لهستان و آغاز جرقه جنگ جهانی دوم را رصد کرد.

روزنامه‌نگاران تحقیقی آمریکایی باب وودوارد و کارل برنشتاین هم با تحقیقات معروف خود موسوم به «رسوایی واترگیت» پیشی گرفتند. سیمور هرش روزنامه‌نگار آمریکایی هم به دلیل نشر رسوایی زندان ابوغریب در عراق شهرت یافت.

در جهان عرب، یکی از مشهورترین مطالب دست اول، عکس‌های مجله «الشراع» توسط صاحب آن حسن صبرا درباره رسوایی «ایران-کنترا» بود که معاملات تسلیحاتی آمریکا برای رژیم خمینی در سال 1985در اوج هیاهوی ماشین تبلیغاتی رژیم علیه آمریکا که آن را «شیطان بزرگ» می‌نامید را فاش کرد .

بحث بر سر اینکه چه کسی در بازنمایی کار روزنامه‌نگاری شایسته‌تر و راستگوتر است ادامه خواهد داشت، آیا اصحاب این حرفه یا کاربران رسانه های اجتماعی؟ این جنگ تمام شدنی نیست.

با این حال، منکر این نیستم که در شبکه‌های اجتماعی، شگفتی‌های خوشایند و تاثیرگذاری وجود دارد، هرچند کم هستند ولی نمی‌توان مهارت، دقت و دانش آنها را انکار کرد.

منبع: الشرق الاوسط

ترجمه: العربیه فارسی

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید