ایران و جنگ جانشینی رهبری

حسن فحص
حسن فحص
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
4 دقيقه (Reading time)

حدود 150 روز تا انتخابات پارلمانی در ایران باقی مانده است و رقابت سیاسی در شرایط کنونی از اختلاف میان دو جناح محافظه‌کار و اصلاح‌طلب فراتر رفته و این رقابت و قطبی‌شدن فضا به درون هر دو جناح نیز کشیده شده است.

این دوره از انتخابات پارلمانی با برگزاری انتخابات مجلس خبرگان رهبری همزمان شده است به همین دلیل انتخابات پیش رو، آزمایشی حقیقی برای کلیت نظام و رویکردهای آن و نشان‌دهنده ترکیب آینده نهادهای قدرت به‌ویژه نهادهای نظارتی و چگونگی عملکرد آنها در مرحله آینده است.

در انتخابات دوره پیشین خبرگان به‌رغم تلاش احمد جنتی، رئیس شورای نگهبان برای حذف همه روحانیونی که خطری احتمالی برای رویکرد کلی نهادها قدرت به‌شمار می‌رفتند، با این حال شورای مذکور نتوانست حسن روحانی، رئیس جمهوری وقت را رد صلاحیت کند و از شکل‌گیری لیست او برای انتخابات خبرگان از تهران برابر لیست جنتی ممانعت ایجاد کند.

روحانی در آن انتخابات با شعار «اعتدال»، لیست جنتی که به لیست نظام معروف شده بود را شکست داد و کلیت حاکمیت را به چالش گرفت. روحانی توانست با توافق پشت پرده، تایید نظام برای پذیرش پیروزی لیست خود را کسب کند در مقابل با ورود جنتی به‌رغم رای‌نیاوردن به مجلس خبرگان موافقت کرد.

اگر نظام و نهادهای قدرت در انتخابات پیشین توانستند جنتی را وارد مجلس خبرگان کنند و او را به ریاست این مجلس در کنار ریاستش بر شورای نگهبان منصوب نمایند، این بار انتخابات مجلس خبرگان به‌دلیل انتقال رقابت‌ها و دعواهای سیاسی به درون جریان محافظه‌کار، به‌شدت قطبی شده است و کلیت نظام و دولت پنهان با چالش اعمال برنامه‌ها و اراده خود روبرو هستند.

بدون شک، مهمترین چالش برای مجلس آینده خبرگان، تعیین رهبر و ولی‌فقیه جدید است. این چالش سبب می‌شود تا نهادهای نظارتی مانع ورود احتمالی افرادی شوند که نگاه و رویکرد آنها کمترین زاویه را با دیدگاه کلی نهاد قدرت و دولت پنهان برای برگزیدن جانشین رهبر کنونی را دارند.

نظامی که در حذف هاشمی رفسنجانی به عنوان یکی از استوانه‌های خود با هدف حذف هر گونه مانع در مسیر برنامه‌های از پیش تعیین‌شده برای تحکیم قدرت دولت پنهان کوتاهی نکرد، این بار نیز هر گونه مخالف با رویکرد و روند طراحی‌شده برای نظام را حذف خواهد کرد.

در این راستا، با جدیت بیشتری از «قیچی» شورای نگهبان به ویژه برای مهندسی انتخابات مجلس خبرگان و حذف تهدیدها خصوصا در تعامل با حسن روحانی استفاده خواهد شد. شورای نگهبان در مرحله کنونی اجازه تکرار رفتار روحانی در سال 2013 و شکل‌گیری روندی مخالف با برنامه‌های خود در مرحله پیش رو را نخواهد داد تا بتواند فرایند جانشینی رهبری را بدون هیچ گونه چالش داخلی و طبق برنامه‌ریزی‌های پیشین به پیش ببرد.

به جرات می‌توان گفت که رقابت نامزدهای مجلس خبرگان در تهران شدیدترین و قطبی‌ترین رقابت خواهد بود. اگر روحانی از تیغ تیز نظارت استصوابی شورای نگهبان جان سالم به در ببرد، خود را برابر یکی از مهمترین نامزدهای جانشینی رهبری که همانا ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری کنونی ایران است، خواهد دید.

رئیسی که از سال 2007 به عنوان نماینده استان خراسان رضوی در مجلس خبرگان حضور دارد، این بار از تهران نامزد خواهد شد و به رقابت با روحانی که از سال 1999 عضو خبرگان است، خواهد پرداخت. اگر روحانی موفق به حضور در این انتخابات شود، جایگاه خود را به عنوان یکی از نامزدهای رهبری در رقابت با رئیسی حفظ خواهد کرد. رئیسی می‌کوشد با نامزدشدن از تهران برای مجلس خبرگان، هم پایگاه مردمی خود را به رخ حریفان بکشد و هم خود را نماینده نهاد قدرت و دولت پنهان در پایتخت ایران نشان دهد.

اگر رئیسی و حامیان او به پایگاه رای منسجم و ایدئولوژیک هواداران و کاهش نسبت مشارکت جهت پیروزی در انتخابات امید بسته‌‌اند، پیروزی روحانی به قدرت او و حامیانش برای اقناع مردم مبنی بر این که حضور حداکثری باعث ایجاد تغییرات معناداری در آینده خواهد شد، بستگی دارد.

منبع: ایندیپندنت عربی

ترجمه: العربیه فارسی

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید