مصاحبه ولی‌عهد سعودی با «فاکس نیوز»؛ چگونه روابط ریاض و واشینگتن تغییر کرد؟

ممدوح المهینی
ممدوح المهینی
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
5 دقيقه (Reading time)

تا چندی پیش بر این باور بودیم که روابط ریاض و واشینگتن در آستانه فروپاشی است. سخنان پیشین جو بایدن درباره «کشور منزوی»، تماس مشت‌ها بجای دست‌دادن رهبران ارشد دو کشور، تبادل اتهامات پس از کاهش تولید نفت سعودی، تهدید به بازنگری در روابط دوجانبه و بیانیه مشهور سعودی پیرامون روابط با آمریکا همه شواهدی از وجود بحران در روابط دوجانبه داشتند.

به‌رغم این، همه این اختلافات بایگانی شدند و روابط دو کشور با چرخشی کامل، از دوره طلایی حکمرانی ترامپ نیز بهتر شده است.

با این حال، حتی در دوران ترامپ هم از امضای توافقنامه دفاعی میان دو کشور مانند توافق آمریکا با کره جنوبی و ژاپن سخنی به میان نیامد اما هم اکنون چنین توافقی در دسترس است و ولی‌عهد سعودی با بایدن در پایتخت هند به گرمی دست داد و از ابرپروژه مشترک «کریدور اقتصادی» نیز پرده‌برداری شد.

پرسش این است که چگونه روابط دو جانبه متحول شد و انگیزه این تغییرات چه بوده است؟

ولی‌عهد سعودی در گفت‌وگو با شبکه خبری «فاکس نیوز» به این پرسش پاسخ داد و تاکید کرد که در سیاست آنچه که ثابت است و تغییر نمی‌کند فقط کلمه و مفهوم «تغییر» است. او اظهار داشت که هر دو رهبر به دنبال تامین منافع ملت خود هستند.

باید گفت که اختلافات پیشین به‌رغم رسانه‌ای شدن آنها، شخصی نیستند بلکه اختلاف در منافع به‌شمار می‌روند. سیاستمداران و رهبران واقعی می‌کوشند تا احساسات شخصی خود را از اختلافات سیاسی دور نگه دارند. به همین دلیل شاهدیم که آنها پس از جنگ و منازعات طولانی هم با یکدیگر مصالحه می‌کنند چرا که نقش آنها به عنوان رهبر ایجاب می‌کند که نباید سیاست را به احساسات شخصی تنزل داد و وابسته کرد.

با این وجود، بهبود روابط دوجانبه دلایل عینی نیز دارد. آمریکا از این هراس داشت که در پرتو اختلافات دوجانبه، سعودی به چین متمایل شود و نفوذ پکن در منطقه افزایش یابد و واشینگتن یکی از مهمترین متحدان منطقه‌ای خود را از دست بدهد. از این منظر، به مرور ادبیات تند و خشمگینانه دولت بایدن به ادبیات متعارف دیپلماتیک تغییر جهت داد.

باید اشاره کرد که بایدن مانند همه سیاستمداران آمریکایی از سعودی مانند روسیه و چین به عنوان برگه‌ای انتخاباتی بهره برد. او پس از ورود به کاخ سفید برای حفظ حمایت جناح تندروی حزب دموکرات به انتقاد از سعودی ادامه داد. با توجه به این، می‌توان مواضع بایدن را درک کرد اما بعد از شروع به کار دولت او، واقعیت خودش را بر شعارهای انتخاباتی تحمیل کرد و بایدن مجبور به اتخاذ اقدامات نرمتری شد تا هم سعودی و هم حامیان خود را از دست ندهد.

بایدن در کنفرانس جده خواستار افزایش تولید نفت سعودی شد. به‌رغم رد این خواسته، او عکس این امر را به مردم آمریکا گفت تا از فشار متحدان خود بکاهد و تدابیری برای مرحله پیش رو بیاندیشد.

بایدن را می‌توان از آخرین رهبران آمریکایی دانست که کماکان به نظام لیبرالی ترسیم‌شده توسط واشینگتن پس از جنگ جهانی دوم پایبند است به همین دلیل بدون هیچ گونه تردیدی از اوکراین برابر تهاجم روسیه حمایت می‌کند. او بر این باور است که شکست اوکراین به منزله شکست نظم جهانی کنونی و در نهایت شکست اصول سیاسی ایالات متحده محسوب می‌شود.

با این حال، چگونه می‌توان موضع خصمانه بایدن علیه سعودی را فهمید در حالی که ریاض از متحدان واشینگتن و یکی از پایه‌های نظم جهانی در خاورمیانه‌ای است که مملو از نظام‌های ناسیونالیستی، چپ‌گرا، گروه‌های تروریستی، همچنین ایران که به عنوان دشمن اول آمریکا به‌حساب می‌آید.

حمایت از ثبات اروپا و ایجاد بی‌نظمی در خاورمیانه از طریق تضعیف قویترین متحد منطقه‌ای، تناقض در رویکرد سیاست خارجی دولت بایدن را آشکارا نشان داد.

تنها تفسیر برای چنین شرایطی این است که دولت بایدن تحت تاثیر شعارهای انتخاباتی و رقابت‌های حزبی، همچنین برای مخالفت با همه رویکردهای دولت ترامپ به اتخاذ مواضع ضدسعودی اقدام کرد. اما به مرور واقعیت بر دیدگاه‌ انتخاباتی غلبه کرد و دولت بایدن مجبور به تغییر ریل در سیاست خارجی شد. توافق دفاعی جدید و کریدور اقتصادی را می‌توان پیامد تغییر در رویکرد پیشین دولت بایدن و عامل جدید در تقویت روابط دوجانبه و ثبات منطقه به‌شمار آورد.

بایدن هم اکنون از تناقضات رها شد و گفتار و گفتمان او برابر کی‌یف و ریاض تفاوتی با هم ندارد.

روابط قوی و منسجم میان سعودی و آمریکا همواره برای منطقه مفید بوده است. این روابط، عامل توازن در منطقه‌ای است که نظام‌های شکست‌خورده، رژیم‌های سرکش و گروه‌های افراطی شاخص آن هستند.

همان گونه که ولی‌عهد سعودی در مصاحبه با شبکه «فاکس نیوز» اشاره کرد، بن لادن کوشید روابط ریاض و واشینگتن را برهم بزند و دو کشور را مقابل هم قرار دهد. او نه تنها شکست خورد، بلکه با نظر به شرایط کنونی، روابط دو متحد دیرینه در آستانه مرحله تاریخی نوینی قرار گرفته است.

منبع: الشرق الاوسط

ترجمه: العربیه فارسی

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید

  • فعال‌سازی حالت خواندن
    100% Font Size