اظهارات امیرعبداللهیان در سعودی؛ مواضعی در انتظار عملی‌شدن

خیرالله خیرالله
خیرالله خیرالله
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
5 دقيقه (Reading time)

سفر کوتاه حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران به سعودی می‌تواند همزمان سفری مهم و یا سفری بی‌نتیجه تعبیر شود.

نتایج سفر وزیر خارجه ایران بستگی دارد به این که جمهوری اسلامی به یک کشور معمولی در منطقه تبدیل شود و سودای تسلط بر چهار کشور عراق، سوریه، لبنان و یمن از طریق گروه‌های مسلح فرقه‌گرا را کنار بگذارد.

باید اشاره کنم که مهمترین امر در رابطه با حضور ایران در یمن برای باج‌خواهی از کشورهای عربی خلیج توسط حوثی‌ها و نظام تشکیل‌شده آنها در یمن شمالی در جنوب شبه‌جزیره عرب است.

به عبارت دیگر، آیا تهران به مفاد بیانیه سه جانبه سعودی-چین-ایران در دهم مارس گذشته متعهد می‌ماند یا این که بیانیه مذکور از سوی ایران تنها برای خرید وقت و گذر زمان بوده است؟

بیانیه سه جانبه مورد توافق در پکن بر «عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر» تاکید کرده بود. ایران دست‌کم تاکنون نسبت به اجرای این بند توافقنامه کاملا بی‌توجه بوده است. به‌رغم این، شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه سعودی خاطرنشان کرد که «برقراری روابط دیپلماتیک با ایران تحولی مهم برای امنیت منطقه به‌شمار می‌رود.»

این مواضع ریاض، دیدگاه مثبت و حسن نیت سعودی نسبت به برقراری روابط با ایران را نشان می‌دهد. دعوت ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری ایران برای سفر به ریاض نیز در همین رابطه قابل تفسیر است. این پرسش مطرح می‌شود که آیا سفر امیرعبداللهیان تنها برای آماده‌سازی سفر رئیسی به سعودی بوده است؟

وزیر خارجه ایران همچنین اشاره کرد که گفتگوهای «ثمربخشی» در ریاض و جده به‌ویژه با شاهزاده محمد بن سلمان، ولی‌عهد سعودی داشته است.

امیرعبداللهیان گفت که «نقش سعودی در منطقه را با ارزش می‌دانیم» و افزود: «آماده همکاری فوری با سعودی جهت حل‌وفصل مسائل منطقه هستیم.»

او همچنین خاطرنشان کرد که «معتقدیم ایده امنیت و توسعه منطقه ایده غیر قابل تفکیک در کل منطقه است.»

پیشتر اعلام شده بود که توافق سعودی و ایران به واسطه چین، مرده متولد شده است و به نظر می‌آید سخنان امیرعبداللهیان که تلاش دارد نقشی در ازسرگیری مجدد روابط با سعودی ایفا کند، برای رد چنین نظری بوده است.

باید تاکید کرد که این توافق بی‌نتیجه خواهد ماند اگر «جمهوری اسلامی» همچنان در همه جای منطقه بر پروژه توسعه‌طلبانه خود اصرار کند.

به عنوان نمونه و برای اثبات عدم تغییر سیاست‌های منطقه‌ای ایران، همزمان با حضور امیرعبداللهیان در ریاض، رسانه‌های وابسته به تهران در لبنان علیه سعودی به فعالیت تخریبی خود ادامه دادند.

باید اشاره کرد که سفر وزیر خارجه ایران در پی دو تحول مهم در منطقه انجام شد. اولین تحول، به نزدیکی هر چه بیشتر سعودی و آمریکا مرتبط است که در سفر مقامات عالی دولت بایدن از جمله جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده به ریاض نمود پیدا کرد. این نزدیکی همچنین تقویت حضور نظامی آمریکا در خلیج را به همراه داشت.

دومین تحول، توافق دولت بایدن با تهران درباره آزادکردن زندانیان یا «گروگان‌های» آمریکایی در ایران بود که به موجب آن حدود 6 میلیارد دلار از اموال بلوکه‌شده جمهوری اسلامی در کره جنوبی رفع توقیف شد.

بعید نیست که این توافق گامی در روند احیای توافق اتمی سال 2015 با ایران باشد که دولت پیشین آمریکا در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال 2018 از آن خارج شد.

به طور کلی، می‌توان سفر وزیر خارجه ایران به ریاض پس از دیدارش با ولی‌عهد سعودی را در ظاهر موفقیت‌آمیز عنوان کرد.

با این حال، چه چیزی پس از این سفر اتفاق افتاد؟ آیا چیزی در یمن، عراق، سوریه و لبنان تغییر کرد؟ آیا تغییری در برنامه موشک‌های بالستیک یا برنامه هسته‌ای ایران رخ داد؟

به‌نظر می‌رسد که سفر امیرعبداللهیان تنها برای خرید زمان و تلاشی برای زنده نشان‌دادن توافق پکن بوده است چرا که سخن او مبنی بر این که «امنیت و توسعه منطقه ایده غیر قابل تفکیک در کل منطقه است»، نیاز به انجام اقدامات عملی به‌ویژه در یمن دارد.

در همین رابطه، عبدالملک الحوثی، رهبر گروه حوثی که در واقع بخشی جدایی‌ناپذیر از سپاه پاسداران ایران است، چندی پیش مجددا سعودی را به حمله تهدید کرد.

با نظر به سخنان رهبر حوثی‌ها، اعلام مواضع وزیر خارجه ایران بیشتر به شعار و سخنانی تبلیغاتی شبیه است، خصوصا آن که رویکرد ایران در کشورهای منطقه برای همه کاملا آشکار و عیان شده است.

شواهدی برای اثبات رویکرد ایران در کشورهای منطقه به‌ویژه لبنان نیاز نیست به طوری که اخیرا تهران کوشید منافع تعیین خط مرزی دریایی میان لبنان و اسرائیل را از طریق عواملش به نفع خود مصادره کند.

منبع: روزنامه الرای

ترجمه: العربیه فارسی

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید

  • فعال‌سازی حالت خواندن
    100% Font Size