.
.
.

چگونه ایران به اسرائیل کمک می‌کند

محمد الرمیحی

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

در نگاه اول به عنوان این مقاله، مخاطب بی‌طرف نویسنده را به تلاش برای القای امری خلاف واقع متهم می‌کند، اما این نوشتار که بر اساس بررسی حوادث و پیشامدهای عینی نوشته شده و ادعای نیت‌خوانی و یا کندوکاو در پروندهای سری و اطلاعاتی ندارد، نشان خواهد داد که چگونه سیاست‌های ایران به تقویت و تثبیت اسرائیل در منطقه منجر شده است.

در علوم اجتماعی نظریه‌ای تحت عنوان «پیامدهای ناخواسته» وجود دارد و این نظریه به بررسی پیشامدهایی می‌پردازد که مقصود از یک اقدام هدفمند نبوده‌اند. این نظریه که در قرن بیستم توسط رابرت مرتون، جامعه‌شناس آمریکایی ابداع شد، می‌گوید که عواقب برخی اقدامات یا سیاست‌ها نتیجه کاملا معکوسی برخلاف قصد و هدف اولیه برجای می‌گذارند. به عبارتی دیگر این نظریه بر این باور است که برخی راه حل‌ها، بجای حل یک مشکل آن را بدتر می‌کنند.

نظریه مذکور می‌گوید رفتارها و تصمیمات چنان بر ذهن انسان‌ها تاثیر می‌گذارند که فرد می‌پندارد آن رفتارها و تصمیمات کاملا درست و بی‌نقص هستند. چنین رفتارها و تصمیماتی اغلب در جوامع بسته و توتالیتر قابل مشاهده است چرا که این جوامع فاقد مکانیزم‌های بررسی اشتباهات بوده و هر گونه نقد و انتقاد سرکوب می‌شود.

برای فهم بهتر این نظریه معمولا در کتاب‌های علوم اجتماعی به تجربه‌ای عینی از جامعه آلمان استناد می‌شود. دولت آلمان در یک مقطع زمانی تصمیم گرفت برای کنترل تولید زباله توسط شهروندان، اندازه سطل‌های زباله را کوچکتر و مالیاتی تصاعدی برای تولید زباله توسط هر خانوار تعیین کند. اما این سیاست که جذاب و کارآمد نشان می‌داد سبب شد تا شهروندان برای فرار از پرداخت مالیات، زباله‌های خود به‌ویژه پسماندهای خوراکی را از طریق سیستم فاضلاب منازل دفع کنند. پس از چند ماه، سیستم فاضلاب به مکانی برای زندگی و تولیدمثل تصاعدی موش‌ها شد. به‌زودی افزایش تعداد و حتی بزرگی جسه این موش‌ها به خروج آنها از سیستم فاضلاب و حمله به شهروندان انجامید. این پیامد ناخواسته سیاستی بود که ظاهرا تحقق خیر عمومی را دنبال می‌کرد.

با نظر به آن چه رفت نشان خواهم داد که چگونه سیاست ایران در دشمنی (غالبا تبلیغاتی) با اسرائیل به نتایج کاملا معکوسی برخلاف انتظار منتهی شده است:

1- برخی کشورهای عرب خلیج به دلیل سیاست‌های توسعه‌طلبانه و تهدیدآمیز مانند ایده «صدور انقلاب» توسط تهران به‌سوی تعامل و ایجاد روابط با اسرائیل روی آوردند. واقعیت در ایران امروز به‌روشنی نشان داده که وعده ایجاد «بهشت» توسط جمهوری اسلامی جز فقر، بحران‌های عمیق اجتماعی و اقتصادی و افزایش اعدام‌ها چیزی نصیب مردم این کشور نکرده است. همین واقعیت‌های عینی سبب شد تا اسرائیل به نظامی مقبول در منطقه پذیرفته شود.

2- در توافق هسته‌ای امضاشده در سال 2015 عبارتی تعبیه شده که شاید هرگز به آن اشاره نشده است. این عبارت می‌گوید که ایران نباید «فعالیتی تحریک‌آمیز در مرزهای لبنان و اسرائیل» انجام دهد. با وجود تمام سخنان تهدیدآمیز و ارسال پهپادهای غیرمسلح به سوی مرز لبنان و اسرائیل، این توافق عملا اجرا شده است.

افزون بر آن سیاست ایران در تقویت گروه‌های نیابتی باعث کاهش فزاینده نقش دولت و بی‌اثر شدن نهاد حکومت در لبنان شد به‌طوری که این دولت عملا وجود عینی ندارد. این امر به‌طور جدی امکان حمله اسرائیل به لبنان را فراهم کرده است. در واقع جمهوری اسلامی با سیاست ایجاد گروه‌های وابسته باعث کاهش توانایی دولت لبنان مقابل هر گونه تجاوز خارجی شده است.

3- ایران به واسطه حمایت از اسلام‌گراهای غزه و تشجیع آنها برای ایجاد «حکومت اسلامی» و تفرقه در انسجام فلسطینیان هم فرصت اتحاد و یکپارچگی در سطوح تصمیم‌گیری سیاسی و فعالیت‌های میدانی و اجتماعی را از آنها گرفت و هم برای اسرائیل این فرصت را ایجاد کرد تا در نهادها و سازمان‌های بین‌المللی ادعا کند که فلسطینیان یک رهبری سیاسی واحدی ندارند.

4- رویکرد صدور انقلاب باعث شد تا عراق به کشوری زیر سلطه گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به ایران تبدیل شود و مردم عراق که به سرسختی مشهور بودند، قربانی سیاست‌های تمامیت‌خواهانه ظالمانه و حذفی شوند. این سیاست سبب بن‌بست سیاسی در عراق و کاهش توانایی نهاد دولت جهت حل مشکلات فراوان و متراکم این کشور شده است.

5- سیاست‌های منطقه‌ای ایران به بقای نظام دیکتاتوری سوریه انجامید و این کشور عملا زیر نفوذ سه کشور روسیه، ترکیه و ایران در آمد و چیزی به نام دولت سوریه کاملا از بین رفت. هم اکنون تصمیمات در دمشق توسط تهران و مسکو گرفته می‌شوند و هر گونه مخالفت مردمی با واقعیت موجود با سرکوب و زندان و اعدام‌های دسته‌جمعی پاسخ داده می‌شود. این سیاست خارجی تهران به‌طور آشکاری توانایی دولت سوریه برابر هر گونه فشار خارجی را از بین برد. حملات پی در پی اسرائیل به زیرساخت‌های سوریه و اخیرا به فرودگاه دمشق گویای چنین واقعیتی است.

6- رویکردها و سیاست‌های ایران باعث گسترش بی‌سابقه فقر و بیکاری در ایران شد به‌طوری که در سال‌های اخیر میلیون‌ها نفر از جمعیت این کشور به زیر خط فقر سقوط کردند. افزایش اعتراضات و شعارهای سر داده شده نشانگر مخالفت مردم ایران با سیاست‌های خارجی نظام جمهوری اسلامی به‌ویژه پرداخت پول به گروه‌های نیابتی در منطقه است. سیاست‌های خارجی نظام همچنین به تضعیف نهادها و سازمان‌های داخلی کشور انجامید و همین کاستی، نفوذ دستگاه‌های جاسوسی خارجی و انجام فعالیت‌های اطلاعاتی و امنیتی آنها در خاک ایران را افزایش داد.

با نظر به این واقعیت‌ها که تنها بخشی از سیاست‌های مخرب ایران در منطقه هستند، شاید بتوان گفت نظریه «پیامدهای ناخواسته» تاثیر خودش را در منطقه گذاشته است و باعث رشد موش‌هایی شده که فراتر از موش‌های رشدیافته در سیستم فاضلاب آلمان تاثیرگذار شده‌اند.

ترجمه: العربیه فارسی

منبع: النهار

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم