.
.
.

ایران با توبیخ و صدور قطعنامه‌ مهار نمی‌شود

امیل امین

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شامگاه چهارشنبه با صدور قطعنامه‌ای انتقادی یا تنبیهی خواستار التزام ایران به تعهداتش در توافق هسته‌ای و همکاری کامل و فوری با آژانس برای حل‌و‌فصل مسائل حل‌نشده پادمانی شد.

این پرسش برای ناظران مطرح است که آیا این قطعنامه انتقادی می‌تواند مسیر برنامه اتمی ایران و اهداف این برنامه را تغییر دهد یا قادر است رویکرد توسعه‌طلبانه تهران در منطقه و حمایت از تروریسم در سطح جهان را متوقف کند؟

صدور قطعنامه اخیر علیه ایران به نظر می‌آید دلایل متعددی داشته است اما عدم ارائه محتوای دوربین‌های مستقر در تاسیسات اتمی به آژانس و ممانعت از قعالیت ناظران این نهاد بین‌المللی و وقت‌کشی تهران با هدف افزایش کمیت و نسبت اورانیوم غنی‌شده برای تولید بمب اتم از مهمترین دلایل اقدام اخیر شورای حکام بوده است.

از دیگر دلایل مهم محکومیت اخیر ایران، عدم پاسخ به ابهامات پیدا شدن مواد هسته‌ای در سه مکان اعلام نشده بود که پیشتر تهران در آنجا برخی فعالیت‌های ناشناخته هسته‌ای انجام داده است.

همزمان ایران با هشدار به آمریکا و سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا اعلام کرد پاسخی فوری به این اقدام خواهد داد که نشانگر نیات و اهداف تهران از ادامه بحران‌سازی در برنامه اتمی خود است.

در چنین شرایطی به نظر می‌رسد برخی طرف‌های بین‌المللی به دنبال بهره‌برداری از شرایط بحرانی و تبدیل ایران به عامل بحران‌سازی در منطقه هستند. چین و روسیه به‌ویژه آژانس را از صدور قطعنامه علیه ایران برحذر داشته و هشدار دادند که چنین اقدامی تاثیری منفی بر روند مذاکرات اتمی وین خواهد گذاشت.

اما این پرسش مطرح است که آیا ایران واقعا تمایل به ازسرگیری مذاکرات وین دارد، مذاکراتی که احتمالا در ادامه آن باید امتیازاتی بپردازد؟

روند مذاکرات نشان داد طرف ایرانی درصدد کسب امتیازات بزرگ است و حاضر نیست امتیازی دهد که برنامه اتمی خود را متاثر سازد.

چرا مقامات ایرانی به‌رغم درخواست‌های آژانس، آمریکا و دیگر کشورهای اروپایی به کارشکنی‌های خود در تعامل با نهادهای نظارتی بین‌المللی ادامه می‌دهد؟

یک پاسخ می‌تواند این باشد که ایرانی‌ها از محدودیت‌های اروپا و آمریکا به‌ویژه در رابطه با بکارگیری نیروی نظامی علیه ایران آگاه هستند. عدم واکنش نظامی غرب به عملیات نظامی روسیه در اوکراین، ایران را در ادامه دادن به رفتارهای زیاده‌خواهانه خود گستاخ تر کرد.

از سویی دیگر رویکرد اعمال تحریم‌ها بدون نظارت موثر بر اجرای آنها نیز باعث تاکید ایران بر سیاست های خود شده است.

پس از افزایش قیمت جهانی نفت ایران توانست از طریق دور زدن تحریم‌ها و عقد قراردادهایی که وزیر نفت ایران آنها را فراتر از 20 میلیارد دلار عنوان کرد، به چندین میلیارد دلار دست یابد.

بدون شک بودجه و منابع مالی ایران که اغلب در اختیار سپاه پاسداران و برنامه‌های نظامی است، چندان تحت تاثیر تحریم‌های سست قرار نمی‌گیرد. اعلام ساخت بزرگترین کشتی پشتیبانی و ساخت و راه‌اندازی پایگاه بزرگ پهپادهای دوربرد حامل موشک در زیر زمین، نشانگر چگونگی هزینه‌کرد منابع مالی توسط جمهوری اسلامی است.

ایران کاملا آگاه است که معطل‌ماندن مذاکرات و عدم واکنش سخت جامعه جهانی باعث پیشرفت در برنامه اتمی‌اش خواهد شد. افزایش حجم اورانیوم با غنای 60 درصد به 43.1 کیلوگرم حاصل وقت‌کشی ایران و توقف مذاکرات وین بوده است. در صورت افزایش غنای اورانیوم موجود به 90 درصد، تولید بمب اتم طی 10 روز توسط ایران امکان‌پذیر خواهد بود.

اما تهران واقعا به دنبال چیست؟

پاسخ به این پرسش فراتر از اقدامات توبیخی و انتقادی آژانس بوده و به نگاه خودبرتربینی تاریخی حکومت ایران نسبت به همسایگان ارتباط دارد که در چارچوب رویکردهای سیاسی و نظامی در قالب تولید بمب اتم نمود پیدا می‌کند.

با این حال ایران به دنبال لغو همه تحریم‌های اقتصادی و عدم ارتباط برنامه اتمی با دو برنامه موشکی و پهپادی است.

تهران همچنین خواستار خروج سپاه پاسداران از فهرست تروریسم و لغو همه محدودیت‌ها علیه این بازوی نظامی خود بوده و همزمان حاضر به کاهش فعالیت‌های مخرب منطقه‌ای و توقف حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی نیابتی در یمن، سوریه، لبنان و عراق هم نیست.

در همین رابطه ایران هیچ گونه ضمانتی به ایالات متحده برای عدم حمله نیروهای سپاه به سربازان آمریکایی در مناطق درگیری به‌ویژه در خاورمیانه نداده است.

تهران بر این باور است که آمریکا در حال حاضر به‌دلیل شرایط اقتصادی سخت حاصل از تورم و پیامدهای کرونا و همچنین به علت بحران‌های بین‌المللی چون جنگ اوکراین و مشکل تایوان توانایی اقدامات موثر جهانی را ندارد.

باید یادآوری کرد که ایران تنها در سال 2003 هنگام حمله آمریکا به عراق و سقوط نظام صدام حسین همه فعالیت‌های مخرب خود را متوقف کرد.

پس از آن به‌ویژه در زمان باراک اوباما، رئیس جمهوری اسبق آمریکا و رویکردهای نامناسب او در تعامل با ایران، جمهوری اسلامی به سیاست‌های نظامی‌گری و توسعه‌طلبی خود بازگشت به‌طوری که هم اکنون راهی جز اقدام محکم و بازدارنده در تقابل با تهران باقی نمانده است.

در غیر این صورت به‌زودی شاهد ایران هسته‌ای خواهیم بود و در آن هنگام کشورهای منطقه حق خواهند داشت به هر طریق و با هر شیوه مناسب برای حفاظت از امنیت ملی خود اقدام کنند.

خلاصه کلام این که برای مهار ایران توبیخ و صدور قطعنامه‌های انتقادی کفایت نخواهد کرد.

ترجمه: العربیه فارسی

منبع: العربیه

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم