پوتین به دنبال کودتای نظامی در اوکراین است

مصطفی فحص
مصطفی فحص
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
5 دقيقه (Reading time)

رئیس جمهوری روسیه جنگ را برگزید اما نه به این علت که گزینه‌های دیپلماتیک در متحقق ساختن منافعش شکست خورد و برای رسیدن به خواسته‌اش متوسل به زور شد. پس آیا پوتین به دام افتاد؟ آیا او از سوی غرب و پیش از بسته شدن زودهنگام درهای حل و فصل به روی مسکو، به گزینه جنگ سوق داده شد؟
ظواهر امر بدین گونه است که گویا «روسیه و غرب» در پی بالا بردن سقف مطالبات خود، هر دو به این سمت و سو کشانده شدند. تصمیم مسکو به ورود در جنگ تبدیل به گزینه‌ای شد که دربردارنده زیانی کمتر از عقب‌نشینی است. این رویارویی نیز از دید غرب، تبدیل به انتخابی شد که حاوی ضرر و زیانی کمتر از برآورده ساختن خواسته‌های غیر واقع‌بینانه مسکو است.
اگر راه حلی به جز جنگ وجود ندارد هنوز زود است که بگوئیم پوتین در دامی افتاد که غرب برایش در اوکراین پهن کرد. غرب که در ساعات نخست وقوع جنگ، حس شنوایی خود را از دست داد، سعی دارد تا ضربه و شوک نخست را هضم کند و هنوز هم از طریق سازو کارهای کند بوروکراتیک خود با این فاجعه رفتار کند.
تصمیم‌گیری‌های غرب، میان اتفاق نظر از یک سو و حفظ منافع هر یک از کشورها در تعامل با روسیه از سوی دیگر، سرگردان است. این سردرگمی روند زیر فشار گذاردن مسکو را زمین‌گیر کرده و زمان لازم را برای ایجاد تغییرات کلان میدانی، در اختیار پوتین قرار داد.

با این حال و به رغم عدم حضور آمریکا، اتحادیه اروپا و ناتو، به نظر نمی‌رسد که نظامی‌گری پوتین، توان سود بردن از فرصت به دست آمده و یکسره کردن زودهنگام نبرد را داشته باشد.
پوتین در سخنرانی تلویزیونی خود در دومین نشست شورای امنیت ملی روسیه در دومین روز تهاجم، متوسل به استفاده از برگه اساسی خود یعنی «ارتش اوکراین» شد. او در سخنانش با شفافیت و به روشنی از ارتش اوکراین خواست تا قدرت را به دست بگیرد.

طرح این خواسته با این سرعت، با دو موضوع در ارتباط است. موضوع نخست، ماهیتی سیاسی داشته و در تکمیل کاری است که لاوروف در نشست خبری جمعه گذشته خود، آغاز کرده بود؛ با این مضمون که مسکو برای مذاکره با کی‌یف آمادگی دارد و هئیتی را به مینسک برای اجرای این گفت‌وگوها اعزام خواهد کرد.
موضوع دوم که ماهیتی استراتژیک دارد، نشان می‌دهد که پوتین از ورود به «جنگ شهری» پرهیز می‌کند زیرا ورود به کی‌یف، بسیار پرهزینه خواهد بود و منجر به تلفات جانی زیادی برای طرفین خواهد شد.
افکار عمومی روسیه نیز به احتمال زیاد نخواهد پذیرفت که شمار فراوانی از سربازان روس در تابوت به کشورشان بازگردند. همچنین کشته شدن غیرنظامیان در کی‌یف یا هر شهر دیگری از اوکراین نیز برای افکارعمومی روسیه، قابل پذیرش نیست. اشغال پایتخت اوکراین و خاستگاه کلیسای ارتودوکس و نابودی آن، هر گونه حل و فصل با حاکمیت تحمیلی مسکو در آینده را ناممکن ساخته و با مخالفت مردمی روبرو خواهد شد. چنین وضعیتی به نوبه خود بر چنددستگی و تفرقه برخی از مناطق شرق و سایر نواحی اوکراین خواهد افزود و کشور را در آستانه جنگ داخلی قرار خواهد داد.
از اینجاست که علت تکیه رهبری روسیه بر ارتش اوکراین برای پرهیز از افتادن در میدان مین، در ابعاد تاکتیکی و راهبردی آشکار می‌شود. بروز تاخیر در کسب‌ پیروزی در نبرد جاری، بر تنگنای روسیه خواهد افزود، بویژه اگر کی‌یف پایدار بماند یا روس‌ها وادار به استفاده از زور در ورود به آن بشوند که نشان خواهد داد، ارتش اوکراین هرگز تسلیم نخواهد شد و در دفاع از شهرهای اوکراین، تا پای جان خواهد ایستاد.
در این صورت آنچه که مسکو «پیروزی تاکتیکی» نامیده تبدیل به «شکستی استراتژیک» می‌شود. اشغال کی‌یف بدون در دست گرفتن کنترل کامل اوکراین، به ارتش این کشور اجازه خواهد داد تا مناطق زیر حاکمیت اوکراین را حفظ کند. این امر نیز چه‌بسا مسکو را در جهت اشغال کامل اوکراین سوق دهد که بسیار زمان‌بر و فوق‌العاده پرهزینه‌ است.
رئیس جمهوری و مسئولان کشوری اوکراین با رفتن به خیابان‌های پایتخت، قدرت و توان مقاومت ارتش این کشور را مورد تاکید قرار دادند.

پوتین که تا این لحظه از پیاده کردن الگوی سوریه در کشتار جمعی غیرنظامیان، خوداری کرده و می‌داند که چنین برخوردی به وحدت و یکپارچگی مردم اوکراین و همبستگی نیروهای مسلح این کشور با رهبری سیاسی خواهد انجامید. رهبری سیاسی اوکراین در تلاش است تا موج نخست حمله را هضم کند و دو گزینه را فراروی خود دارد: مقاومت یا تسلیم.
اصرار مسکو بر خلع سلاح ارتش اوکراین، حیثیت واعتبار ارتش را زیر سئوال می‌برد زیرا چنین مطالبه‌ای در تضاد با دکترین رزمی، شرف و حیثیت ملی ارتش است. لذا می‌توان گفت که شرط‌بندی مسکو به روی «ارتش اوکراین»، چه بسا شکست بخورد.

منبع: الحره

ترجمه: العربیه فارسی

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید