.
.
.

دور جدید مذاکرات برجام؛ آرزو یا واقعیت

کاوه آل‌حمودی

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

مذاکرات هسته‌ای رژیم ایران با قدرت‌های جهانی برای احیای برجام, آخرین بار در 6 آوریل گذشته با تیم مذاکره‌کننده دولت روحانی, بعد از شش دور مذاکره بدون احراز نتیجه و پیشرفت ملموس و قابل ذکری به پایان رسید. بعد از آن که دولت رئیسی سرکار آمد، دور هفتم مذاکرات هسته ای در باره احیای برجام, قرار است هشتم آذرماه (29 نوامبر) در وین پایتخت اتریش، برگزار شود.
در این فاصله برخی از موضعگیری‌ها و اظهارات از سوی مسئولان رژیم مطرح شد که بیشتر جنبه تبلیغاتی داشت،اما به طور کلی در جمهوری اسلامی نوعی سردرگمی محسوس درباره سیاست‌ها و استراتژی ورود به مذاکرات دور هفتم وجود دارد.
واقعیت این است که بعد از تصمیم رئیس جمهور بایدن مبنی بر بیرون کشیدن شتابزده نیروهای آمریکایی و سپس تهاجم برق‌آسای طالبان برای پر کردن خلاء قدرت در افغانستان، علیرغم سرباز زدن جهان از به رسمیت شناختن حاکمیت طالبان، موضع آمریکا در منطقه خاورمیانه را تا حدودی تضعیف شده است.
این تغییر در تعادل قوای منطقه البته روسیه و چین را تشویق می‌کند تا از شرایط خاص خاورمیانه به نفع اهداف خودشان بهره برداری کنند.
در همین رابطه میخائیل اولیانوف نماینده روسیه در مذاکرات احیای برجام خواستار کنار گذاشتن «لفاظی‌ها» شده است. این موضعگیری در حقیقت بیانگر نقش روسیه و رویکرد آن در مذاکرات احیای برجام می باشد، لیکن در این جا این سئوال مطرح می‌شود که روسیه و چین تا چه حد قابل اتکا و قابل اعتماد هستند؟ این دو کشور حداقل در موارد مشابه سوابق چندان خوب و آبرومندی ندارند.
با این حال سردرگمی، به هم ریختگی و عدم هماهنگی در حاکمیت جمهوری اسلامی به روشنی به چشم می خورد. این سردرگمی گاهی به صورت طرح خواسته های غیر منطقی و زمانی در قالب اظهارات تنش ‌آفرین، تبلیغاتی و شعارگونه دیده می‌شود.
سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی طی اظهاراتی در باره گفتگوهای وین گفت: «تمرکز بر این خواهد بود که به طور موثر و یک جا تحریم های ناهمخوان با برجام که بعد از خروج یک جانبه ترامپ تحمیل شده اند, همگی رفع شوند». او همچنین در اظهاراتی گفته آمریکا باید «ضمانت های عینی» بدهد که امضای رئیس جمهور این کشور پای هر گونه توافقی معتبر است.
تد کروز سناتور جمهوریخواه از ایالت تگزاس در پاسخ به اظهارات خطیب زاده در توئیتی نوشت: «البته سخنگوی رژیم تروریستی ایران معتقد است که آمریکا با اجرای قانون اساسی خود یک کشور یاغی می شود، اما رئیس جمهور ما آیت الله نیست، او نمی تواند مخالفان سیاسی را بکشد و یا زندانی کند و البته بله، یک رئیس جمهور جمهوریخواه در آینده هر توافقی با ایران که معاهده نباشد را پاره خواهد کرد».
در واقع تعادل قوای موجود در جهان چنین چیزی را حکم نمی‌کند که رژیم یاغی و ناقض اصول و قوانین بین المللی همچون جمهوری اسلامی بخواهد دستور دلخواه خود برای چنین مذاکرات حساسی را به قدرت های جهانی دیکته کند.
شایان ذکر است که دور هفتم مذاکرات وین در شرایطی برگزار می شود که نقش برخی کشورهای منطقه که نگران نقش تنش‌آفرین رژیم جمهوری اسلامی در منطقه هستند بر فضای مذاکرات سایه افکنده است.
اکنون خواست قوی، یپگیر و فزاینده‌ای برای مهار بلند پروازی‌های موشکی رژیم و جلوگیری از دست‌یابی آن به بمب اتمی در میان کشورهای منطقه شکل گرفته است. مذاکره‌کنندگان باید به این خواسته توجه کرده و آن را در دستور مذاکرت خود با جمهوری اسلامی قرار دهند.
اسرائیل به صراحت گفته است که در صورت درنظر گرفته‌نشدن نگرانی‌هایش نسبت به احتمال اتمی شدن جمهوری اسلامی، خود مستقیما واکنش نشان خواهد داد. بی‌شک این مسئله پارامتر مهم و قابل توجهی است که مذاکره‌کنندگان وین نمی‌توانند به راحتی آن را نادیده گرفته و یا مدنظر قرار ندهند.

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.