.
.
.

طرح‌های آشتی از یمن و لیبی تا ترکیه

عبدالرحمان الراشد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

از زمانی که شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد سعودی تصمیم گرفت به مساله قطع روابط با قطر پایان دهد و آن را در نشست رهبران خلیجی در «العلا» شمال غربی سعودی عملی ساخت، موجی از تحولات و دگرگونی‌ها در روابط سیاسی دولت‌های منطقه ایجاد شد.

اکنون شاهد گفتگوهای سعودی - ایرانی، رایزنی‌های مصر و ترکیه، آشتی امارات - قطر و پیشنهاد صلح از سوی ولیعهد سعودی به حوثی‌ها و ایرانی‌ها هستیم. در پایتخت لیبی نیز دولتی برآمده از همکاری طرف‌های متخاصم تشکیل شد.

این هفته وزیر امور خارجه ترکیه پس از سال‌ها برای دیداری رسمی از پادشاهی عربی سعودی، وارد جده شد. پس از آن، امیر قطر برای یک بازدید رسمی از پیش تعیین شده به سعودی سفر کرد.

ترکیه نیز از بازگشت قریب‌الوقوع سفیر خود به تل‌آویو و ازسرگیری مجدد روابط دیپلماتیک به حالت عادی با اسرائیل خبر داد.
تمام این فعالیت‌ها و آشتی‌های ناگهانی که برخی از آنها به طور مستقیم و بدون میانجیگران خارجی بین طرف‌های متخاصم از جمله آنچه بین مصر و ترکیه رخ داد، ادامه خواهد یافت.

چنانچه نسیم تغییر منجر به تحولات واقعی در منطقه شود ممکن است ثبات از دست‌رفته این منطقه در پی آغاز «آتش سوزی‌های بهار سال 2011 »را باز گرداند.

در صورت موفقیت طرح‌های آشتی‌‌جویانه، شاهد کاهش درگیری‌ها، جنگ‌ها و تنش‌های گسترده که به یونان، اتیوپی، ارمنستان و آذربایجان گسترش یافته، خواهیم بود. اگر چه اختلافات و بحران‌های این کشورها با خاورمیانه متفاوت است.

برای رسیدن به صلح فراگیر نیازی به حل و فصل همه اختلافات باقی‌مانده نیست، بلکه لازمه آن اراده و آمادگی است تا اولا روند نابودی و زوال منطقه که شاهد گسترش آن هستیم متوقف شود، سپس روند تفکیک مین‌های انباشته شده آسانتر خواهد شد.

طی این مدت حداقل دو دور نشست مستقیم میان قاهره و آنکارا وجود داشت. آنچه از این نشست‌ها فاش شد یکی مساله عناصر مصری متواری که متهم به ارتکاب اقدامات ضدامنیتی هستند، مخصوصا دو نفر که تحت پیگرد قانونی هستند. مساله دیگر متوقف کردن فعالیت‌های مخالفان مصری که برخی از آنها از بقایای رژیم سابق هستند. به علاوه آن فعالیت رسانه‌‌هایی که مصر را هدف قرار داده‌اند، با آنکارا مورد بحث و گفتگو قرار گرفت. پس از این نشست‌ها انتظار می‌رود که دو کشور مصر و ترکیه درباره حل اختلافات مرزی دریایی و از سرگیری روابط دیپلماتیک به تفاهم کامل برسند. همه این تحولات پس از آن صورت گرفت که مصر و ترکیه در باره ایجاد راه حل سیاسی در لیبی به توافق رسیدند.

با این همه هنوز دشوارترین و اصلی‌ترین مسئله حل نشه است که همانا تسلط رژیم ایران بر عراق ، سوریه ، لبنان و یمن است. این کشورها برای رژیم تهران به عنوان بخشی از نفوذ و منبع قدرت برای مذاکره با ایالات متحده و تحمیل سیاست‌هایش به کشورهای منطقه است. رژیم ایران از عراق به عنوان منبع مالی برای تامین فعالیت‌های خود و همچنین ابزاری برای دور زدن تحریم‌های آمریکا استفاده می‌کند.

اما با این وجود و به رغم نفوذ منطقه‌ای گسترده ایران طی دو دهه گذشته این کشور وضعیت بهتری نسبت به سایر کشورهای منطقه ندارد و کماکان از آثار تحریم‌های اقتصادی طی چهار سال ریاست جمهوری دونالد ترامپ که پروژه نظامی‌اش و شبه نظامیان وابسته‌اش و فرماندهان آنها را هدف قرار داد، رنج می‌برد.

مذاکرات وین میان ایران و کشورهای عضو توافق‌ هسته‌ای هنوز به نتیجه نرسیده، اما در نهایت پیش‌بینی رسیدن به راه‌حل، دشوار نیست.

ایران نمی‌تواند ادامه فشار تحریم‌های اقتصادی را تحمل کند. از طرف دیگر دولت جو بایدن رئیس جمهوری آمریکا مایل است توافق هسته‌ای تعلیق‌شده را فعال کند و به مرحله جدیدی منتقل شود. این تحولات فراگیر، آرامش را به منطقه باز می‌گرداند، به نحوی که شامل ایجاد راه‌حل برای همه بحران‌های منطقه چه نزاع خلیجی- خلیجی یا درگیری‌های سوریه، لبنان، لیبی، یمن و دیگر مناطق شود.

منبع: الشرق الاوسط
ترجمه: العربیه فارسی

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.