.
.
.

مسابقه آشوب و آشتی

عبدالرحمان الراشد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

توافق آمریکا و ایران برای احیای توافق هسته‌ای، از طریق دادن امتیازات متقابل، به رغم جو متشنج روزهای اخیر، باعث ایجاد فضایی از خرسندی در تهران شد. حتی حمله به سایت هسته‌ای نطنز یا افشای فایل صوتی ظریف وزیر امور خارجه که در آن به قاسم سلیمانی که 15 ماه پیش کشته شد، هم باعث از بین رفتن این خوشحالی نشد.
ظریف نتوانست منتقدان خود را درباره وجود یک توطئه برای بی‌اعتبار کردن وی توجیه کند. بنا به اعتراف شخص ظریف این اظهارات صحت داشته است. بنابراین صرف وجود آنها در فایل صوتی سری، انتقادش از یک نظامی که "در میدان جنگ" کشته شده را توجیه نمی‌کند. اصولگرایان این فرد نظامی را به عنوان فرمانده‌ای می‌شناسند که نباید اعتبارش به خطر بیفتد. حسن روحانی، رئیس جمهوری که به کمک وزیر خود آمد، سعی کرد منتقدان خود را ساکت کند و هشدار داد که این فایل صوتی درز شده دامی است برای تهدید وحدت ملی، یعنی وحدت رژیم.
با این حال، به نظر من مهمترین تحولی که بازتاب‌های مهمی خواهد داشت، شروع نبرد مستقیم با ایران است. اسرائیل اخیراً با هدف قرار دادن تعدادی از کشتی‌های ایرانی در دریا، هدف قرار دادن سایت نطنز، افزایش حملات سایبری به تاسیسات ایران و نیز بمباران مکرر شبه‌نظامیان وابسته به ایران در سوریه و مرز عراق، این نبرد را آغاز کرده است.
طی چهار دهه گذشته، درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران از طریق گروه‌های نیابتی بود، از شبه‌نظامیان حزب الله و حماس گرفته تا گروه‌های مسلح تازه‌ تأسیس شده در عراق، علاوه بر افغانها و پاکستانی‌هایی که آنها را مسلح کرد و برای جنگ در سوریه فرستاد. همچنین از شبه‌نظامیان حوثی برای سیطره بر حدود نیمی از یمن استفاده کرد.

آمریکایی ها و اسرائیلی ها برای جلوگیری از رویارویی مستقیم، قوانین بازی ایران را پذیرفتند. مانند جنگ با یک گروه نیابتی مانند "حزب الله" در لبنان ، به‌رغم اینکه این بازیگر واقعی در تهران است.

با این حال، در دوره اخیر، با کشته شدن مهمترین شخصیت نظامی ایران، قاسم سلیمانی در بغداد، همینطور ترور محسن فخری زاده، عالی ترین مقام هسته‌ای و طراح برنامه مخفی سلاح‌های هسته ای، توسط اسرائیل در روز روشن در تهران، اوضاع تغییر پیدا کرده است.

سیاست دست‌های نیابتی به تعقیب و هدف‌گیری کشتی‌های ایرانی در دریا تغییر یافت و احتمالا ایران با یک موشک به سمت دیمونا پاسخ داد. ایران دیگر مانند گذشته از "حزب الله" یا "حماس" استفاده نمی‌کند و اسرائیل دیگر راضی به حمله به بازوهای مسلح در سوریه و عراق نیست.
در این شرایط نامطمئن و مبهم، فعال‌سازی مجدد توافق هسته‌ای به معنای لغو تحریم های ایران و گشودن درهای کشورها و بازارها به روی این کشور است. اگر این توافق بدون گرفتن تعهد از ایران درباره متوقف کردن اقدامات تجاوزکارانه خود در یمن، عراق، سوریه و لبنان، صورت بگیرد و تهدید کردن کشورهای خلیج ادامه یابد، این امر ممکن است برای غرب آرامش ایجاد کند اما در خاورمیانه به معنای تنش‌افزایی نظامی‌ خواهد بود.

این امر به نوبه خود، مداخله‌های منطقه‌ای و حضور نظامی سایر قدرتها مانند روسیه و چین در دریاها و آسمان‌های منطقه را به همراه خواهد داشت.

برداشتن محدودیتها از رژیم ایران بدون تعهد الزام‌آور نه به نفع قدرت های منطقه است و نه اروپا و ایالات متحده. همچنین افزایش تنش نتیجه معکوس علیه تهران خواهد داشت، زیرا ادامه سیطره‌اش بر عراق، منجر به افزایش مداخله‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای جلوگیری از این روند خواهد شد. در یمن و سوریه هم اوضاع اینگونه خواهد بود.

دولت روحانی تمایل خود را برای گشودن صفحه جدیدی با سعودی ابراز کرد و آن را به گفتگو دعوت کرد. محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، در مصاحبه تلویزیونی خود، با موافقت مشروط به توقف فعالیت‌های نظامی و بالستیک تهران، پاسخ داد.

با این حال، اگر این اقدامات مثبت دولت ایران فقط به هدف دستیابی به فعال‌شدن توافق هسته‌ای و لغو تحریم‌های ایالات متحده باشد، در این صورت اوضاع بعدا وخیم خواهد شد. در این منطقه پیروزی نظامی پایدار و مداوم برای هیچ کس وجود ندارد.

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.