.
.
.

قرارگاه خاتم‌الانبیاء و آیندهٔ امپراطوری سپاه پاسداران

دکتر رضا پرچی‌زاده

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

هنگامی که علی خامنه‌ای به مقام رهبری جمهوری اسلامی منسوب شد، از آنجایی که می‌دانست کاریزمای خمینی را ندارد، و لذا برای کنار زدن رقیبان و تحکیم موقعیت خود به قدرت نیروی نظامی نیاز دارد، سپاه پاسداران را به خود نزدیکتر کرد. در همین زمان، هاشمی رفسنجانیِ تازه رئیس‌جمهورشده نیز که با فرماندهان وقت سپاه رابطهٔ خوبی داشت، به منظور بهره‌برداری از امکانات اقتصادی دولتی با محدودیت‌های کمتر، تلاش کرد سپاه را شریک جنبش «خصوصی‌سازی»اش کند که در واقع واگذاری اموال و سازمان‌های عمومی به «خودی‌ها»ی رژیم بود. و بدین ترتیب بود که «قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء» بعنوان اولین و مهمترین نهاد اقتصادی وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی متولد شد.

قرارگاه خاتم الانبیاء
قرارگاه خاتم الانبیاء


خامنه‌ای به مورخه 23 آذر 1368 فرمان تاسیس قرارگاه خاتم‌الانبیاء را با هدف «بهره‌گیری از توان عمرانی نیروهای مسلح برای توسعه سازندگی کشور» صادر کرد. این قرارگاه در ابتدا قرار بود با مشارکت تمام نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از جمله ارتش، سپاه، و نیروی انتظامی شکل بگیرد. با این وجود، در گذار زمان قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء به نهادی با گرایش‌های عمدتا سپاهی تبدیل شد، بطوری که مدیران و مسئولان ارشد آن را سپاه پاسداران تعیین می‌کند. تنها نهاد ناظر بر فعالیت‌های قرارگاه خاتم‌الانبیاء «سازمان حفاظت اطلاعات سپاه» است، و سایر نهادهای نظارتی حق نظارت و درخواست گزارش عملکرد از این قرارگاه را ندارند. فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیاء فرمانده کل سپاه پاسداران است، اما فردی را به عنوان جانشین خود منصوب می‌کند تا وظایف وی در فرماندهی قرارگاه را در عمل بر عهده بگیرد. سیاست‌گذاری حضور قرارگاه در طرح‌های اقتصادی نیز توسط فرمانده کل سپاه تعیین می‌شود.

محمدعلی جعفری
محمدعلی جعفری


محمدعلی جعفری، فرمانده سابق کل سپاه پاسداران، که قرارگاه خاتم‌الانبیاء در دورهٔ فرماندهی وی بر سپاه رشد چشمگیری یافت
در دوران طولانی فرماندهی محمدعلی جعفری بر سپاه پاسداران (1386-1398)، قرارگاه خاتم‌الانبیاء رشد چشمگیری یافت. این دوره همچنین زمانی بود که رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران سیاست «نگاه به شرق» را با جدیت به اجرا گذاشته و در پی آن به پاکسازی سیستماتیک عناصر به‌ظاهر «غرب‌پسند» رژیم و همچنین روسی‌سازی و چینی‌سازی دستگاه امنیتی و نیروهای نظامی پرداختند. با کنار گذاشتن وابستگان هاشمی رفسنجانی و به اصطلاح «اصلاح‌طلبان» توسط سپاه پاسداران بویژه در طول هشت سال دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد (1384-1392)، قرارگاه خاتم‌الانبیاء موفق شد بسیاری از پروژه‌های اقتصادی و عمرانی در ایران را به انحصار خود درآورد. با شدت گرفتن تحریم‌های بین‌المللی علیه جمهوری اسلامی بابت بلندپروازی‌های هسته‌ایِ این رژیم و هجرت اجباری کمپانی‌های چندملیتی از ایران، این قرارگاه پروژه‌های کلان نفتی و گازی و پتروشیمی را نیز قبضه کرد. این‌ها همه بستری مناسب فراهم آورد برای تبدیل شدن قرارگاه خاتم‌الانبیاء به غولی تمام‌عیار که امروزه تقریبا بر همه‌ٔ حوزه‌های مالی و اقتصادی و صنعتی ایران سیطره دارد.

سعید محمد
سعید محمد


سعید محمد، آخرین فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیاء، با سودای رئیس‌جمهور شدن اخیرا از فرماندهی قرارگاه استعفا داده برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام آمادگی کرد
قرارگاه خاتم‌الانبیاء از نهادهای اصلی اجرای طرح «اقتصاد مقاومتی» خامنه‌ای است، که در واقع چیزی نیست مگر تلاشِ سازمان‌یافته برای انحصار منابع و معادن و صنایع و پروژه‌های زیرساختیِ ایران توسط سپاه پاسداران بمنظور دور زدن تحریم‌های بین‌المللی و تامین هزینهٔ سرکوب اعتراضات مردمی در ایران و توسعه‌طلبی‌های ایدئولوژیک-نظامی رژیم اسلامگرا در سطح منطقه و جهان. قرارگاه خاتم‌الانبیاء همچنین مسئول تهیه و تنظیم «فهرست تحریم معکوس» است. بر اساس این فهرست، کالاهایی که توسط سازندگان داخلی – یعنی شرکت‌های وابسته به سپاه – تولید می‌شوند نباید از خارج از کشور تامین شوند، که یعنی سپاه می‌خواهد تولید و واردات کالا در ایران را نیز به انحصار خود درآورد. بدین ترتیب، قرارگاه خاتم‌الانبیاء نقشی اساسی در متمرکز کردن اقتصاد ایران در دستان حکومت و سپاه پاسداران و شکستن رژیم تحریم‌های بین‌المللی علیه جمهوری اسلامی بازی کرده.

رستم قاسمی
رستم قاسمی


رستم قاسمی، فرمانده اسبق قرارگاه خاتم‌الانبیاء، وزیر نفت دولت محمود احمدی‌نژاد، مشاور سابق معاون اول حسن روحانی، و مشاور عالی وزیر دفاع سابق ایران، تا به حال دو مرتبه توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا مورد تحریم قرار گرفته
بر همین مبنا، قرارگاه خاتم‌الانبیاء از سال 1389 تا به امروز چندین مرتبه مورد تحریم دولت‌های مختلف آمریکا قرار گرفته. اولین بار وزارت خزانه‌داری دولت اوباما به مورخهٔ 21 بهمن 1388 فرمانده وقت قرارگاه خاتم‌الانبياء رستم قاسمی و چهار نهاد وابسته به این قرارگاه را تحریم کرد. تحریم‌های بعدی در دوران ریاست جمهوری ترامپ اعمال شدند. در تاریخ 17 خرداد 1398 وزارت خزانه‌داری آمریکا «صنایع پتروشیمی خلیج فارس» و 39 شرکت زیرمجموعهٔ آن را به جهت پشتیبانی مالی آنها از قرارگاه خاتم‌الانبیاء تحریم کرد. دور بعدی و مهمترین دور تحریم‌های آمریکا در تاریخ 31 اکتبر 2018 تحت قانون «کاتسا» (CATSA) انجام شد، که طی آن دوباره رستم قاسمی و تعداد زیادی از شرکت‌های زیرمجموعهٔ خاتم‌الانبیاء تحریم شدند.
با این وجود، دامنهٔ فعالیت‌های قرارگاه خاتم‌الانبیاء روز بروز وسیع‌تر شده، که به گسترده‌تر شدن امپراطوری سپاه پاسداران در ایران و خاورمیانه و فراتر از آن انجامیده. کار قرارگاه خاتم‌الانبیاء چنان بالا گرفته که برخی فرماندهان آن همچون محمدباقر قالیباف، رستم قاسمی، و سعید محمد با اتکا به درآمدهای بی حد و حصر و بدون پاسخگوییِ قرارگاه و با حمایت علی خامنه‌ای و بیت رهبری به مقامات سیاسی کلیدی در رژیم دست پیدا کرده یا برای آن خیز برداشته‌اند. قالیباف ابتدا شهردار تهران بود و سپس رئیس مجلس شورای اسلامی شد، و اکنون نیز سودای ریاست‌جمهوری در سر دارد. قاسمی وزیر نفت دولت محمود احمدی‌نژاد، مشاور سابق معاون اول حسن روحانی، و مشاور عالی وزیر دفاع سابق بود، و گفته می‌شود یکی از کاندیداهای ریاست‌جمهوری در انتخابات 1400 خواهد بود. سعید محمد، آخرین فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیاء، که از «مدیران حزب‌اللهی جوان» رژیم محسوب می‌شود، نیز با سودای رئیس‌جمهور شدن اخیرا از فرماندهی قرارگاه استعفا داد و برای حضور در انتخابات 1400 اعلام آمادگی کرد.
چنانکه بنظر می‌رسد، در آیندهٔ نزدیک قرار است تربیت‌شدگان مکتب خاتم‌الانبیاء مجریان اصلی اجرای سیاست‌های جمهوری اسلامی در قبال وضعیت داخل ایران، جایگاه رژیم در مقابل غرب و همسایگان منطقه‌ای ایران باشند. بر مبنای موضع‌گیری‌های شدید و غلیظ رهبر جمهوری اسلامی و فرماندهان سپاه پاسداران، بخوبی می‌توان دید که رژیم قصد دارد مسیری را که سال‌ها پیش در سرکوب اعتراضات داخلی، دشمنی با آمریکا و غرب، و توسعه‌طلبی در خاورمیانه بر ضد منافع امنیتی اعراب و اسرائیل آغاز کرده بود را با شدت و حدت بیشتری ادامه دهد.
بدین ترتیب، در حالی که رژیم اسلامگرا مدام بر شدتِ رفتارهای آخرالزمانی‌اش می‌افزاید، اصرار غرب برای بازگرداندن رژیم به برجام یا حتی عقد قراردادی جدید با جمهوری اسلامی بمنظور کاهش تهدیدهای اتمی و موشکی و منطقه‌ای رژیم بسیار بدور از واقع‌گرایی است و اصولا نتیجه عکس خواهد داد، چراکه رژیم را تشویق می‌کند تا با آگاهی از مصونیت‌اش از مجازات یا حتی دریافت پاداش بابت رفتارهای بدش، جنگ‌طلبیِ خود را در تمام جبهه‌ها افزایش دهد. صلح در خاورمیانه محقق نخواهد شد مگر با سقوط رژیم آخرالزمانی جمهوری اسلامی، انحلال امپراطوری سپاه پاسداران، و استقرار دموکراسی در ایران.

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.