فوری

پخش زنده
  • صفحه اصلى
  • ايران
  • حمید عنایت

    <p>&nbsp;متخصص ایران، یک نویسنده مستقر در اروپا و&nbsp;فعال در زمینه حقوق بشر<br />
&nbsp;</p>

     متخصص ایران، یک نویسنده مستقر در اروپا و فعال در زمینه حقوق بشر
     

    ایران در سالی که گذشت

    21 مارس سال جدید 1400 شمسی در ایران آغاز می‌شود. در سالی که گذشت جامعه ایران حوادث بسیاری را تجربه کرد. در حالی پاندمی کرونا گسترش پیدا کرد که پیش از آن اتفاقات دیگری از جمله اعتراضات آبان 98 و حادثه شلیک به هواپیمای اوکراینی را پشت سر گذاشته بودیم. برخی جامعه‌شناسان از این حوادث به تراکم بحران‌ها یاد می‌کنند.

    وجود فشارهای اقتصادی در کنار کرونا در سال جاری آنچنان طاقت فرسا شد که که دیگر حتی خودکشی کودکان امری رایج شده‌است. اما، نگرانی‌ها بابت ادامه‌دار بودن پاندمی کرونا هر لحظه بیشتر می‌شود چرا که این روزها حتی با وجود بیشترین تلفات در میزان مرگ و میر کرونا، واکسیناسیون در ایران بر خلاف کشورهای دیگر وجود ندارد. رژیم ایران از همان ابتدای کرونا آمار و ارقام متفاوتی در مورد فوت موارد کرونا اعلام و این موجب سردرگمی مردم شده‌است. اپوزیسیون ایرانی مجاهدین خلق دشمنان قسم خورده رژیم ایران در 29 اسفند 1399 آمار مرگ و میر را در بیشتر از پانصد شهر بالغ 234 هزار و 100 نفر اعلام کرده ‌است.

    جامعه در شرایطی با پاندمی بیماری کرونا مواجه شد که حاکمیت پیش از آن درگیر بحران‌های متعددی از جمله شرایط وخیم اقتصادی، سیاسی، بین‌المللی و اجتماعی بود. این در حالی است که اعتماد به حاکمیت به ته رسیده بود. یا بعبارتی دیگر قطره اعتمادی وجود نداشت. چرا که از اوایل اسفندماه سالی98 دروغهای فاحشی در بین سخنان مسوولان دربارهٔ بیماری کرونا مشاهده شد. برخی از مسوولان ابتدا ورود آن به کشور را انکار کردند. همین موارد منجر شد تا روند رسیدگی به مبتلایان به کندی پیش رود و شیوع سراسری پاندمی و میزان مرگ و میر اوج بگیرد. درست زمانی که باید اطلاعات درستی را به مردم بدهند تا آنان را به خطر این بیماری آگاه کنند، پیام‌های خلاف واقع و نادرست در جامعه انتشار دادند. یکی دو ماه اول شیوع کرونا، ایران بعد از ووهان، رتبه دوم جهانی مصیبت‌های ناشی از کرونا را کسب کرد و عملاً کشور به عنوان یکی از کانون‌های انتشار این بیماری در دنیا معرفی شد. دلیل آن هم این بود که با وجود اینکه تمام دنیا مرزهایش را روی چین بست، ایران بیش از گذشته ترددها را گسترش داد. در همین دوره افراد زیادی بر اثر کرونا جان باختند و در پی آن اقتصاد سخت بیمار از رانت خواری و فساد نهادینه ایران به شدت آسیب دید. این در حالی است که در دیگر کشورها تدابیر مشخصی اتخاذ شده بود تا زنجیره مرگ و میر گسسته شود.

    در حال حاضر هم با گذشت یک سال از گسترش کرونا در ایران هنوز روند واکسیناسیون برخلاف دیگر کشورهای درگیر فقط برای مقامات و دایره حول هوش آنها که خواص نامیده می‌شوند شروع شده‌است. در پاندمی کرونا و سایر امور مردم بیشتر از همیشه به حال خود رها شده‌اند؛ بنابراین آینده بسیار مبهمی برای حکومت ایران مشاهده می‌شود چرا که مردم تمام دنیا به دلیل شرایط حاد کرونا در قرنطینه به سر می‌بردند اما ایرانیان به دلیل عدم حمایت اقتصادی از سوی دولت برای لقمه‌ای نان مجبور به تردد در خیابان‌ها شدند. همین امر موجب شد آنها بیش از پیش از حکومت قطع امید کرده‌اند و مردم خود دست در دست هم به کمک یکدیگر شتافتند. چه‌بسا اگر مردم این‌گونه در این فشارهای اقتصادی رفتار نمی‌کردند امروزه وضعیت وخیم‌تر بود؛ بنابراین مردم ایران آینده خود را دیگر بدون این حکومت ترسیم کرده‌اند. در سالی که گذشت به قدری مردم را درگیر گرانی و مشکلات معیشتی خود کردند که دیگر نایی برای اعتراض نداشته باشند.

    اعتمادها از بین رفته

    چند ماه قبل از وقوع کرونا شاهد اتفاقاتی از قبیل اعتراضات آبان 98 و شلیک به هواپیمای اوکراینی بودیم. این حوادث به‌طور خاص بعد از انتخابات 96 در کشور به‌طور جدی اتفاق افتاد، و از این سال بود که دیگر ارتش گرسنگان و بیکاران به حرکت درآمدند و دیگر رابطه بین مردم و حکومت برای همیشه گسسته شد.

    در پی آن حوادث دی‌ماه 96، حکومت در عرصه داخلی و بین‌المللی دچار گسست‌های عمیقی شد و در پی آن کشور وارد یک چرخه ناکارآمدی، فساد و بی‌اعتمادی شدید میان مردم و حاکمیت شد. تمام این موارد حوادث بعدی یعنی آبان 98 را رقم زد. اکنون هم حاکمیت از نظر بین‌المللی در انزوا و تنگنا قرار گرفته‌است. به همین خاطر تمام این موارد باعث تراکمی از بحران‌ها در ایران شده‌است. حکومت ایران از این تراکم بحرانها در هراس است. آخرین بحران متراکم قیام مردم بلوچ بود که سلاح برگرفته و یک مرکز سپاه پاسداران را تسخیر کردند. طاقت مردم دیر زمانی است طاق شده‌است.

    فتوای خامنه ای برای نخریدن واکسن

    بی‌دلیل نیست که خامنه ای فتوا به نخریدن واکسن معتبر از کشورهای غربی می‌دهد و حتی از کشور مثلاً دوست خود روسیه هم واکسن اسپوتکین را نخریده‌است تا چرخه مرگ و میر را از حرکت نیندازد. و بی‌دلیل نیست که هیج تدبیر مؤثری را حاکمیت برای جلوگیری از انتشار کرونا اتخاذ نکرد. تنها برای لقمه نانی کارگران روزمزد و همه کارگران را به قربانگاه کرونا فرستاد و از آنان حمایت مالی نکرد. مشکل اساساً نداشتن پول یا تحریمها نبود. ولی فقیه می‌خواهد که با چرخه مرگ و میر کرونا مردم را زمین گیر کند تا به سوی آخرین قیام نروند. علاوه بر کرونا، ماشین اعدام نیز روزانه در کار است. و دستگیریهای کور و خودسرانه ادامه دارد. گرچه هر روز تأخیر در اجرای تهیه واکسن می‌تواند در آینده تبعات امنیتی و سیاسی سنگینی برای حاکمیت داشته باشد. اما این انتخابی است ناگزیر بین بد و بدتر.

    گرچه بحران کوید 19 منازعه بین حاکمیت و مردم را به تأخیر انداخت ولی به تأخیر افتادن به قیمت تلنبار و متر اکم شدن بحرانها در جامعه است. به عبارتی زمانی که جامعه از چنگال کرونا رها شود یا حتی قبل از آن (مثل قیام مردم بلوچ)، گسل‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی با قدرت تخریبی بسا بیشتری شروع به حرکت خواهند کرد. این تردید بردار نیست.

    ** مقالات منتشر شده تنها نظر نویسندگان آنها را منعکس می‌کند.

    تبلیغات

    برگزیده های کاربران