ظریف: در لبنان با سعودی همکاری کردیم

عبدالرحمن الراشد
عبدالرحمن الراشد
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
5 دقيقه (Reading time)

"ایران و سعودی توانستند مانع‌تراشی‌های پیش روی انتخابات ریاست جمهوری لبنان را متوقف کنند. ما یک موفقیت به دست آوردیم". این بخشی از سخنان جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در نشست اقتصادی دافوس بود که در مقابل همگان خواست تا کشورش را همکار با پادشاهی سعودی در زمینه حل مشکلات سوریه، یمن، بحرین و غیره نشان دهد.

آنچه وزیر امور خارجه ایران به شکل واضحی به سعودی پیشنهاد کرد، همکاری مشترک برای پایان دادن به درگیری‌ها در منطقه است.

پیشنهاد جدیدی که این اواخر از سوی مقامات ایرانی تکرار می‌شود. دلیل این موضوع چیست؟ آیا تغییری در سیاست‌های خصمانه ایران که آن را پروژه محاصره سعودی و همپیمانانش می‌دانست، رخ داده است؟ یا شاید با توجه به تغییراتی که در سیاست آمریکا شاهد آن هستیم و به ویژه خروج باراک اوباما، دوست ایران و آمدن دولتی که عزم جدی خود برای مقابله با ایران را اعلام کرده و همچنین پیام‌هایی که روسیه برای ایران فرستاده که نمی‌خواهد شریک و همپیمان آنها در بحران سوریه باقی بماند، این پیشنهادهای ایران به سعودی کنش‌های پیشگیرانه ایران در صحنه بین‌الملل است. احتمال سوم این است که آنچه ظریف گفت، تنها سخنانی دیپلماتیک برای بهبود چهره جمهوری ایران در نشست دافوس است.

آنچه ظریف درباره افق‌های پیش‌روی همکاری ایران و پادشاهی سعودی و به ویژه در زمینه پایان دادن به درگیری‌ها در منطقه اعلام کرد نکوهیده نیست، بلکه مایه شگفتی است که ایران چنین چیزی بگوید. اگر تفسیر ایران از مفهوم "همکاری" این نباشد که باید اقدامات ایران را مثلا در سوریه و یمن بپذیریم، این پیشنهاد یک گام رو به جلو است. ایران اینک می‌کوشد تعریف خود از "همکاری" در سوریه را پیش از نشست آستانه تحمیل کند. ایران پیش از این درباره بحرین نیز می‌خواست چنین کند و دولت‌های خلیج، تلاش‌های ایران را ناکام کردند.

آیا به واقع در لبنان یک همکاری بین ایران و سعودی انجام شد که قابلیت الگوبرداری داشته باشد؟ انتخاب شدن میشل عون به عنوان رئیس جمهوری لبنان نتیجه کش‌ و قوس‌های گروه‌های مختلف لبنانی بود. پس از معطل ماندن طولانی مدت حکومت و نهادهای دولتی و به ویژه پس از اعلام سعودی مبنی بر اینکه به مساله لبنانی کاری ندارد، نمایندگان ایران در لبنان چیزی برای انجام دادن نداشتند و حتی در جمع‌آوری زباله‌ها از سطح خیابان‌ها نیز عاجز ماندند. تا زمانی که ریاست جمهوری جدید لبنان مواضع خصمانه‌ای بر علیه سعودی نداشته باشد و اجازه ندهد کسی در خاک لبنان سیاست‌های سعودی‌ستیز اتخاذ کند و تا زمانی که گروه‌های لبنان از وضعیت این کشور راضی باشند، نگرانی‌های ریاض کم‌رنگ‌تر خواهد شد و این چیزی است که در واقع رخ داد.

اما درباره همکاری نفتی مورد اشاره ظریف باید گفت که در حقیقت این همکاری بین سعودی و روسیه انجام شد و ایران نقش مستقیمی در آن نداشت. حکومت روسیه نیز مسئولیت ملزم کردن ایران به پذیرش سهم تولیدی که قبل درباره آن توافق شده بود، را بر عهده داشت.

البته این نمی‌تواند به این معنا باشد که سخنان ظریف از پایه و اساس نادرست است. ظریف گفت: دلیلی نمی‌بینم که سیاست‌های خصمانه‌ای میان ایران و سعودی باشد. در واقع ما می‌توانیم با یکدیگر برای پایان دادن به اوضاع ناگوار ملت‌های سوریه، یمن، بحرین و دیگر کشورهای منطقه کار کنیم.

در منطقه یک دولت وجود دارد که سیاست‌های خصمانه دارد و آن ایران است. کشورهای خلیج و دیگر کشورهای منطقه در واقع در مقابل ایران سیاست‌های تدافعی گرفته‌اند. نیازی نیست دولت ظریف جنگ‌هایی را برافروزد که هزاران نفر در نتیجه این جنگ‌ها کشته و میلیون‌ها نفر آواره شوند، تا روشن کند دولتش دلیل منطقی برای دشمنی با همسایگان ندارد.

تهران موفق شد گروه‌های شبه‌نظامی ایجاد کند که اعضایش را از گوشه و کنار کشورهای منطقه جمع کرده تا جنگ‌افروزی کرده و عملیات تروریستی انجام دهند. این سیاست اینک خود ایران را با مشکل مواجه کرده، زیرا که درگیری‌های مذهبی و قومی مقابله‌جویانه را ایجاد کرده و کشورهای منطقه را وادار به ورود به جنگ‌های تدافعی کرده است. مقصر اصلی همه این مشکلات ایران است که به شکل مستقیم وارد درگیری‌های عراق و سوریه شده و از شورشیان یمن حمایت نظامی می‌کند.

آیا به نفع کشورهای منطقه و به ویژه کشورهای خلیج است که با ایران همکاری کنند؟ گمان می‌کنم با توجه به هجوم نظامی ایران، این امر دور از تصور به نظر می‌آید. همه آنچه اینک می‌بینیم این است که ایران همه تلاش‌های صلح و دوستی را از بین می‌برد. نیروهای ایرانی تلاش کردند توافق روسیه و ترکیه درباره حلب را ناکام کنند و همچنین در حالی که حوثی‌ها حاضر به توافق سیاسی شده‌ بودند، ایران به آنها فشار می‌آورد راه‌حل سیاسی را نپذیرند.

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید