.
.
.

عرب‌ها، ایران و نقش پاکستان در موازنه ژئوپلیتیک

عبدالرحمن الراشد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

علیرغم دوری مسافت آیا می‌توان گفت که پاکستان نیروی مهمی در منطقه خلیج است؟ گذشته از اینکه سه میلیون شهروند پاکستانی در کشورهای عضو شورای همکاری مشغول به کار هستند و سالیانه بیش از چهار میلیارد دلار ارز به میهن خود می‌فرستند اما رابطه با این کشور استراتژیک است و تنها محدود به شراکت تجاری و یا فقط رابطه‌ای با کشوری اسلامی نیست.

پاکستان همواره در معادله توازن منطقه‌ای در کنار ایران، ترکیه، مصر و پادشاهی سعودی نقش‌ آفرینی کرده است و با این کشور توافقنامه‌، قراردادهای علنی و پیمان‌های محرمانه به امضا رسیده است. پادشاهی سعودی و امارات متحده عربی هنگامیکه پاکستان پس از حملات 11 سپتامبر در معرض فشار آمریکا قرار گرفت، پل‌های ارتباطی را بر روی شکاف ایجاد شده با پاکستان ساختند، زیرا واشینگتن بر این باور بود که اسلام آباد در مبارزه با تروریسم ضد آمریکایی سرچشمه گرفته از این کشور سستی به خرج داده است. همچنین بودند کسانی که پاکستان را متهم به سنگ‌اندازی بر سر راه اولویت‌های طرح آمریکا برای جنگ و حاکمیت در افغانستان می‌کردند.

البته قدرت نظامی پاکستان این کشور را واجد شرایط برای برقراری تعادل در مناقشه منطقه‌ای می‌کند. پاکستان می‌تواند بازدارنده توسعه‌طلبی فزاینده رژیم ایران پس از توافق هسته‌ای با غرب باشد. هر چند با اینکه منطقه در فضای تشنج‌آلودی به سر می‌برد اما نمی‌توان گمان کرد که کار به درگیری نظامی میان نیروهای بزرگ منطقه بینجامد، اما فعال‌سازی حضور پاکستان در عرصه خاورمیانه و بطور دقیق در منطقه خلیج برای کشورهای شورای همکاری موازنه و امنیت به ارمغان آورده موقعیت و نفوذ بین‌المللی پاکستان را دوچندان می‌کند.

پاکستان علیرغم اختلافات بسیار با همسایه بزرگ‌تر خود هند موفق شد تا از رویارویی نظامی با این کشور خودداری کند. از سوی دیگر با اینکه پاکستان در افغانستان صاحب نفوذ است و واشینگتن با شک تردید به فعالیت‌های محرمانه اسلام آباد در این کشور می‌نگرد، اما پاکستان چشمان خود را به روی اقدامات ایالات متحده در افغانستان بسته است. در همین حال نظر به برتری نظامی پاکستان بر ایران، دو کشوری که 900 کیلومتر مرز مشترک دارند، تهران با اینکه از دست زدن به اخلال‌گری فرقه‌ای در پاکستان و افغانستان دست برنداشته اما همواره از درگیری با اسلام آباد اجتناب کرده است.

رژیم ایران تلاش کرد تا با سخن گفتن از کشیدن لوله گاز از خاک پاکستان به هند این کشور را وسوسه کند اما این طرح به دلیل بحران‌های سیاسی منطقه‌ای، مشکلات جغرافیای سیاسی و نیز مجازات‌های اقتصادی علیه تهران همچنان متوقف مانده است. حتی اگر ایران پروژه گاز را اجرایی کند با زهم منافع پاکستان با کشورهای عربی خلیج از لحاظ بازرگانی، سیاسی و حتی دینی پر اهمیت‌تر است.

پاکستان از دهه هفتاد میلادی همواره در منطقه خلیج در برابر ایران توازن قدرت برقرار کرده است و نقش این کشور همطراز با افزایش تهدیدهای رژیم ایران علیه کشورهای خلیج در دهه هشتاد میلادی توسعه یافته است.

دولت‌های متوالی در پاکستان اهمیت والایی برای تحکیم روابط و نیز افزایش سطح مبادله بازرگانی و نیروی کار با عرب‌های خلیج قایل شده‌اند.

اهمیت پاکستان در اين نهفته است که برای کشورهای عضو شورای همکاری خلیج یک همپیمان استراتژیک به شمار می‌آید که بازی توازن منطقه‌ای آن را تحمیل می‌کند تا مانع از به انحصار گرفتن منطقه خلیج و هدف هرج و مرج قرار دادن آن از سوی رژیم حاکم در ایران شود.

منبع: روزنامه فرامنطقه‌ای الشرق الاوسط

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.