سال سخت زندانیان سیاسی؛ هرچه گذشت بد‌تر شد

فرشته قاضی
فرشته قاضی - دبی-العربیه.نت فارسی
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
14 دقيقه (Reading time)

دولت حسن روحانی که با وعده رفع حصر و آزادی زندانیان سیاسی ـ از محوری‌ترین شعارهای انتخاباتی او-ـ روی کار آمده بود، در دومین سال فعالیت خود نیز نتوانست کاری در این زمینه بکند و در شرایطی که همه توجه و تلاش دولت معطوف به سیاست خارجی و انرژی هسته‌ای بود، زندانیان سیاسی و خانواده‌های آن‌ها سالی سخت را پشت سر گذاشتند؛ سالی که با لغو مرخصی‌های نوروزی و احضار زندانیانی که در مرخصی بودند آغاز شده بود در روزهای آخر سال نیز با احضار گسترده فعالان مدنی و سیاسی و به زندان فراخواندن همه کسانی که حکم محکومیت دارند یا در مرخصی استعلاجی به سر می‌برند به پایان رسید. اعدام‌های سیاسی هم که از سال قبل افزایش یافته بود رو به فزونی گذاشت، در وضعیت حصر هیچ تغییر مثبتی ایجاد نشد و تنها به بحث و جدل رسانه‌ای محدود ماند.

محرومیت از مرخصی، محرومیت از درمان و صدور احکام محکومیت جدید برای زندانیانی که روزهای پایانی زندان خود را پشت سر می‌گذاشتند در این سال تا بدانجا پیش رفت که خانواده‌های زندانیان سیاسی اعلام کردند شرایط این زندانیان پس از روی کار آمدن دولت حسن روحانی بد‌تر شده و هرچه هم می‌گذرد بد‌تر می‌شود و زندانیان سیاسی تقاص رای مردم را می‌پردازند.

برخی از خانواده‌های زندانیان سیاسی هم از بد‌تر شدن وضعیت نسبت به ۴سال پیش سخن گفتند.

حسن روحانی در دوران تبلیغات انتخاباتی وعده‌هایی مبنی بر آزادی زندانیان سیاسی و رفع حصر از رهبران جنبش سبز داده بود. اودر زمان تبلیغات انتخاباتی در جمع دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف و در پاسخ به آن‌ها گفته بود: «به نظر من مشکل نیست شرایطی را در یک سال آینده بشود فراهم کرد که نه تنها آن‌هایی که در حصرند آزاد شوند بلکه حتی آن‌هایی که به خاطر سال ۸۸ در زندان هستند هم آزاد شوند».

در دومین سال ریاست جمهوری او اما سیدمحمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین ایران ممنوع السخن، ممنوع البیان و ممنوع الخروج شد و براساس اعلام سخنگوی قوه قضائیه، رسانه‌ها از انتشار هرگونه مطلب یا تصویری درباره او منع شدند. مساله‌ای که واکنش‌های زیادی به دنبال داشت اما تنها کسی که واکنشی نشان نداد حسن روحانی بود؛ رئیس جمهوری که آرای انتخاباتی‌اش را مدیون سیدمحمد خاتمی و هاشمی رفسنجانی بود. سخنگوی قوه قضائیه هم مسئولیت ممنوعیت خاتمی را متوجه شورای عالی امنیت ملی کرد که ریاست آن با حسن روحانی است.

در این سال در حالی که اسیدپاشان بر روی زنان در اصفهان آزادانه می‌گردند فعالان مدنی تهدید و بازداشت شدند؛ مهدیه گلرو یکی از این فعالان مدنی بود که برای اعتراض نسبت به اسیدپاشی‌ها مقابل مجلس شورای اسلامی رفت، ۴ آبان بازداشت شد و پس از ۹۴ روز با قرار وثیقه ۷۰۰ میلیون تومانی آزاد شد. بهروز ملموس باف، مستندساز اصفهانی هم بازداشت و قربانی سناریویی شد که نیروهای امنیتی برای او و معترضان به اسیدپاشی نوشته بودند؛ لباس زنانه تن او کردند و عکس‌هایش را در خبرگزاری فارس به عنوان فردی مشکوک منتشر کردند که در جریان مسائل اصفهان با آرایش و لباس زنانه به تحریک افراد به بهانه اسیدپاشی می‌پرداخت. او نیز با قرار وثیقه آزاد شد، همچنان که آریا جعفری، عکاس خبرگزاری ایسنا و دیگر خبرنگاران این خبرگزاری در اصفهان که بازداشت و با قرار وثیقه آزاد شدند.

اما آن دسته از زندانیان سیاسی هم که آزاد شده بودند در بیرون از زندان امنیتشان در خطر بود؛ عبدالله مومنی، فعال دانشجویی سر‌شناس ایرانی و سخنگوی سازمان دانش آموختگان ایران (ادوار تحکیم وحدت) که از تیر ۸۸ در زندان به سر می‌برد با پایان محکومیت‌اش آزاد شد اما در مقابل منزل مسکونی‌اش از سوی دو موتورسوار نا‌شناس با قمه مورد حمله قرار گرفت. همسرش اعلام کرد که این بار اول نبوده که پس از آزادی این فعال دانشجویی مورد حمله قرار گرفته.

اندک امیدهای باقی مانده نسبت به رفع حصر یا گشایشی در وضعیت میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی، رهبران جنبش سبز که از ۲۵ بهمن ۸۹ در حصر و زندان خانگی به سر می‌برند در دومین سال ریاست جمهوری حسن روحانی هم راه به جایی نبرد. سال ۹۳ برای رهبران زندانی در حصر در شرایطی آغاز شد که در هفته‌های پایانی سال ۹۲ میرحسین موسوی و زهرا رهنورد در جریان دیدار با احترام السادات نواب صفوی، چند دقیقه‌ای با جمعی از معلمان و خانواده‌های زندانیان سیاسی دیدار کردند. دیداری غیرمترقبه از زمان آغاز حصر که تنها با اعضای خانواده خود، آن هم با شرایط امنیتی و محدودیت‌های خاص ملاقات داشتند.

پس از آن بود که سخت گیری‌ها و محدودیت‌ها نسبت به آن‌ها بیشتر شد؛ محدودیت‌هایی که شامل ملاقات و نحوه ملاقات آن‌ها با اعضای خانواده‌شان نیز می‌شد. میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی با توجه به شرایط خاصی که در آن قرار دارند دچار مشکلات زیاد جسمانی شدند تا جایی که مهدی کروبی در بیمارستان تحت جراحی قرار گرفت، میرحسین موسوی در بیمارستان قلب تهران بستری شد و از وضعیت جسمانی زهرا رهنورد هم خبرهایی منتشر شد. در مقابل اما اعضای خانواده‌های آن‌ها بار‌ها اعلام کردند که بر حقوق مردم و عهدی که با مردم بسته‌اند، ایستاده‌اند و از مواضع خود هیچ‌گاه کوتاه نخواهند آمد.

در چنین شرایطی اما هیچ اقدام عملی از سوی دولت برای ایجاد گشایشی در وضعیت رهبران جنبش سبز یا رفع حصر آن‌ها صورت نگرفت و خانواده مهدی کروبی اعلام کردند که هیچ تماسی از سوی دولت یا دولتمردان در خصوص حصر و وضعیت پدرشان با آن‌ها گرفته نشده است.

اما دروغ‌ها و اتهامات نسبت به آخرین نخست وزیر جمهوری اسلامی، رئیس سابق مجلس و همچنین خانم رهنورد از سوی تریبون‌های رسمی و حکومتی ادامه یافت. حصر انکار شد و مدعی شدند که آن‌ها در شمال ویلا دارند و شمال می‌روند و.. ادعایی که از سوی خانواده‌های آن‌ها تکذیب شد.

اعدام‌های سیاسی که از سال ۹۲ رو به افزایش گذاشته بود در سال ۹۳ از سال قبل فرا‌تر رفت. اما در شرایطی که براساس قانون مجازات جدید که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده محاربه تعریف دقیق تری به خود گرفته، زندانیانی که سال ۹۳ اعدام شدند براساس قانون مجازات اسلامی جدید محارب نبودند.

غلامرضا خسروی از زندانیان سیاسی دهه ۶۰ یکی از این زندانیان است که خرداد ۹۳ اعدام شد. ماه پایانی ۹۳ یعنی اسفند ماه اما از نظر اعدام زندانیان سیاسی رکورددار شد. سامان نسیم، یونس آقایان، حبیب‌الله افشاری وعلی افشاری، سیروان نژاوی و ابراهیم شاپوری اعدام شدند هرچند مقامات رسمی اعدام آن‌ها را تایید نکردند اما پس از خارج کردن آن‌ها از بند ۱۲ زندان مرکزی ارومیه هیچ خبری از سرنوشتشان نیست. پیش از آن وکلایشان از انتقال آن‌ها برای اجرای حکم اعدام خبر داده بودند.

حامد احمدی، کمال ملایی، جهانگیر و جمشید دهقانی، هادی حسینی و صدیق محمدی ۶ زندانی سیاسی کرد نیز بامداد چهارشنبه ۱۳ اسفند ماه در زندان رجایی شهر اعدام شدند. خانواده‌هایشان اعلام کردند که در آخرین ملاقات آن‌ها را با دست و پاهایی زنجیر شده و در قفسی آهنین دیده‌اند.

اولین ماه سال ۹۳ با یورش گارد ویژه و نیروهای لباس شخصی به بند ۳۵۰ زندان اوین همراه بود. زندانیان سیاسی این بند به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفتند، شاهرگ امید بهروزی قطع شد، سر اکبر امینی شکست، سایر زندانیان نیز دست و یا پایشان شکست و دچار جراحت‌های سنگین شدند. مسئولین زندان که ابتدا هرگونه حمله و ضرب و شتمی را تکذیب می‌کردند به مرور توپ را به زمین زندانیان انداختند و آن‌ها را مقصر این واقعه معرفی کردند. خانواده‌های زندانیان سیاسی برای دادخواهی به مجلس شورای اسلامی و نهاد ریاست جمهوری رفتند، مقابل دادستانی تجمع کردند و در ‌‌نهایت اسماعیلی، رئیس سازمان زندان‌ها برکنار اما با ترفیع مقام به سمت ریاست دادگستری استان تهران رسید در مقابل زندانیان سیاسی بند ۳۵۰ اوین بودند که به سلول‌های انفرادی منتقل و ممنوع الملاقات شدند دست به اعتصاب غذا زدند و اعضای خانواده‌‌هایشان تهدید و بازداشت شدند.

با گذشت بیش از ۱۱ ماه هنوز نتیجه تحقیقات هیاتی که دولت اعلام کرده بود برای بررسی واقعه ۲۸ فروردین بند ۳۵۰ اوین تشکیل شده، اعلام نشد. این در حالی است که زندانیان سیاسی این بند اکثرا به زندان رجایی شهر یا بند ۸ قرنطینه این زندان تبعید شده‌اند.

محمد سیف‌زاده در زندان رجایی شهر، همزمان با پایان یافتن حکم محکومیت‌اش و مصطفی تاج‌زاده در زندان اوین در آستانه اتمام محکومیت زندان‌اش با احکام محکومیت جدید مواجه شدند و محمدرضا پورشجری پس از آزادی از زندان مجددا بازداشت و محکوم به زندان و تبعید شد. ارژنگ داوودی دیگر زندانی سیاسی اما با پایان یافتن محکومیت زندان‌اش به اعدام محکوم شد.

در این سال هم عبدالفتاح سلطانی، وکیل و حقوقدان سر‌شناس ایرانی از اعزام به بیمارستان و امکان درمان بازماند و پی گیری‌های خانواده او برای مرخصی استعلاجی یا درمان این زندانی سیاسی بند ۳۵۰ اوین راه به جایی نبرد. ابوالفضل قدیانی از مسن‌ترین زندانیان سیاسی ایران که بیش از ۲ سال بود از زندان به بیمارستان منتقل شده بود در روزهای پایانی سال با توقف یک ماهه حکم به مرخصی آمد و حسین رونقی ملکی که پس از عید فطر با توقف دو ماهه حکم آزاد شده و به گفته خانواده‌اش مشمول عفو عید فطر رهبر جمهوری اسلامی بود به زندان بازگردانده شد.

مسعود باستانی، روزنامه نگار زندانی که پس از رد کردن سکته قلبی به بیمارستان منتقل شده بود در شرایطی که پزشکان هنوز بیماری و مشکل او را که منجر به لمس و بی‌حس شدن دست و پایش شده تشخیص نداده‌اند به زندان بازگردانده شد.

از تلخ‌ترین وقایع سال ۹۳ اما تصادف و جان باختن مادر یک زندانی سیاسی پس از ملاقات با او بود. طوبی سطلانی، مادر محسن قشقایی‌زاده که پس از تصادف به عنوان مجهول الهویه دفن شد.

در این سال روزنامه نگاران دیگری هم به جمع روزنامه نگاران زندانی اضافه شدند، در حالی که حسن روحانی در مصاحبه با تلویزیون سی ان ان مدعی شد در ایران روزنامه نگار زندانی نداریم. سوال خانواده‌های روزنامه نگاران زندانی هم بی‌پاسخ ماند که اگر روزنامه نگار زندانی نداریم چطور وعده آزادیشان را دادید؟

ماشالله شمس الواعظین احضار و بازجویی شد، سراج الدین میردامادی، ریحانه طباطبایی، حسین نورانی‌نژاد، ساجده عرب سرخی و صبا آذرپیک به تناوب بازداشت شدند. ریحانه طباطبایی پس از سپری کردن محکومیت خود آزادشد، صبا آذرپیک با قرار وثیقه و اما ساجده عرب سرخی همچنان در حال سپری کردن محکومیت زندان خود است. سراج الدین میردامادی محکومیت ۶ ساله زندان گرفت و در زندان ماند. حسین نورانی‌نژاد به ۶ سال زندان محکوم شد و در حال حاضر با قرار وثیقه آزاد است.

میردامادی و نورانی‌نژاد از جمله روزنامه نگاران و فعالانی بودند که پس از روی کار آمدن دولت حسن روحانی و دعوت اوو دولت‌اش برای بازگشت ایرانیان به کشور به ایران بازگشتند. عبدالحسین هراتی، مشاور سابق رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و سرپرست سابق اداره کل اسناد و مدارک دانشگاه آزاد اسلامی هم همچون آن‌ها پس از بازگشت به کشور بازداشت شد. معصومه قلی‌زاده، فعال دانشجویی هم از دیگر کسانی بود که پس از بازگشت به کشور بازداشت شد.

اما زندانیان سیاسی که آزاد شدند صدای دیگر زندانیان گمنامی شدند که در زندان همچنان به سر می‌برند. بهمن احمدی امویی، روزنامه نگاری که با پایان یافتن محکومیت‌اش آزاد شده بود از زندانیان گمنام زندان‌های اوین و رجایی شهر گفت. نگار حائری که با وثیقه ۲ میلیارد تومانی آزاد شده از شرایط وخیم زندان قرچک ورامین و زندانیان زن این زندان سخن گفت و غنچه قوامی هم که با قرار وثیقه آزاد شده درباره زندان قرچک ورامین مقاله نوشت. همزمان آتنا فرقدانی که با قرار وثیقه آزاد شده بود پس از افشاگری درباره زندان و آنچه بر خود او رفته بود بار دیگر بازداشت شد.

در سال ۹۳ وضعیت شهروندان امریکایی –ـ ایرانی که در زندان‌های ایران زندانی هستند تغییری نکرد. سعید عابدینی، امید کوکبی، امیر حکمتی و جیسون رضائیان همچنان در زندان ماندند و در حالی که دیوان عالی کشور حکم امید کوکبی را نقض کرده بود، این حکم بار دیگر تایید شد.

در این سال سهیل عربی، عکاس ۳۰ ساله به دلیل نوشته‌های فیسبوکش متهم به سب النبی و محکوم به اعدم شد. محمدعلی طاهری بنیانگذار عرفان حلقه همچنان در زندان ماند، زینب جلالیان از زندان کرمانشاه به زندان خوی، نزدیک محل سکونت‌اش منتقل شد اما وکیل‌اش اعلام کرد که قطره چشم او در اختیارش قرار داده نمی‌شود، بعد از ۷ سال همچنان بدون مرخصی در زندان است و برای مصاحبه تلویزیونی تحت فشار است. بهاره هدایت هم که از روی تخت بیمارستان به زندان بازگردانده شده بود برای نوروز امکان مرخصی نیافت و اعلام شد که معاون دادستانی در زندان اوین به او گفته است اینقدر در زندان می‌مانی تا بهاره هدایت درونش بمیرد.

سال ۹۳ اما سال بازداشت‌های مکرر نسرین ستوده، نرگس محمدی و محمد نوری زاد بود. نسرین ستوده که از ۴ ماه و نیم پیش در مقابل ساختمان کانون وکلا و در اعتراض به حکم محرومیت از وکالت ۳ ساله‌اش دست به اعتصاب زده در این سال ۳ بار بازداشت و بازجویی شد. نرگس محمدی و محمد نوری زاد هم بار‌ها بازداشت و تحت بازجویی قرار گرفته و آزاد شده‌اند.

سال ۹۳ در حالی به پایان می‌رسد که جمهوری اسلامی هیچ آماری از تعداد زندانیان سیاسی در ایران تاکنون ارائه نداده، امسال نیز هیچ توضیحی درباره سرنوشت سعید زینالی ارائه ندادند و زندانیان بهائی هم همچنان در زندان ماندند تنها فاران حسامی بود که ۳ روز مانده به پایان سال برای چهار روز به مرخصی آمد.

منبع: روزآنلاین

رفع مسئولیت: مقالات منتشر شده، تنها نظر نویسندگان خود را منعکس می‌کنند.
بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید