آیا جغرافیای اوراسیا مسیر تاریخ بشر را رقم زد؟

تز بنیادی دایمند این است که تسلط سیاسی و نظامی اوراسیا بر جهان می‌تواند به دلیل شکل جغرافیایی این قطعه زمین بزرگ باشد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
2 دقيقه (Reading time)

جرد دایمند در کتاب کلاسیک خود «اسلحه، میکروب و فلز» (1997) که برنده جایزه پولیتزر شده است، تلاش می‌کند توضیح بدهد که چرا مردم بومی آمریکا، آفریقا و استرالیا تاریخ بسیار متفاوتی نسبت به مردمان اوراسیایی دارند. تز بنیادی وی این است که تسلط سیاسی و نظامی اوراسیا بر جهان می‌تواند به دلیل شکل جغرافیایی این قطعه زمین بزرگ باشد.

به باور دایمند، مسیرهای منحصر به فرد شرق به غرب اوراسیا می‌توانسته موجب گسترش سریع شیوه‌های اهلی کردن حیوانات، سیستم‌های نوشتن، کاربرد چرخ، و سایر نوآوری‌های فناوری-فرهنگی شود، و از این رو مردمان اوراسیا بسیار زودتر از مردمان دیگر قاره‌ها توسعه یافتند. به گفته دایمند: «جغرافیا ممکن است مسیر تاریخ را رقم زده باشد».

فرضیه مشهور این نویسنده با موافقت و مخالفت‌های پُرشوری مواجه شده است. اخیرا یک تیم تحقیقاتی بینارشته‌ای متشکل از دانشمندان دانشگاه واشینگتن و موسسه انسان‌شناسی تکاملی مکس پلانک تلاش کرد با بررسی مجموعه‌ای از داده‌های جامع درباره تفاوت‌های جهانی در زمینه زبان، فرهنگ، و بوم‌شناسی فرضیه دایمند را آزمایش کند.

این تیم پتانسیل پارامترهای زیست‌محیطی مرتبط با عرض جغرافیایی تأثیرگذار بر سهولت انتقال در 54 مورد جنبه‌های متنوع زندگی فرهنگی و اجتماعی، شامل معیشت، اکولوژی مسکن، قوانین دارایی، ازدواج و خویشاوندی، سازمان جامعه، سیاست، کار، و آیین‌ها را به صورت کمّی تعیین کرد.

هم‌راستا با عقیده دایمند، تیم تحقیقاتی دریافت که عوامل محیطی و هزینه‌های توپوگرافی و مسافرتی مانع گسترش طیف وسیعی از عوامل فرهنگی می‌شود. این‌ها شامل برخی از مواردی همچون شیوه غالب معیشت، نوع حیوانات خانگی، و پیچیدگی سیاسی جامعه هستند که مستقیماً به توسعه اجتماعی مربوط می‌شوند.

با این وجود، یافته‌های دانشمندان همچنین نشان داد که برخلاف انتظارات دایمند، اوراسیا از نظر زیست‌محیطی همچون سایر مناطق جهان ناهمگن است، و موانع زیستی برای انتقال فرهنگی در اوراسیا لزوما کمتر از جاهای دیگر جهان نیست.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید

  • فعال‌سازی حالت خواندن
    100% Font Size