کهن‌ترین تمدن جهان کدام است؟

شبکه‌های تجارت دریایی در حاشیه اقیانوس هند در دوران باستان به احتمال زیاد به شکوفایی سه تمدن‌ اولیه بشری کمک کرده است

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size

تمدن‌های بی‌شماری طی اعصار ظهور و سقوط کرده‌اند، اما بحث بر سر اینکه کدام‌یک از آنها «کهن‌ترین» تمدن جهان است، همیشه داغ بوده است.

تا حدود سه دهه پیش برای این پرسش پاسخ سرراستی وجود داشت. مرحله اول تمدن سومر، که حدود 4000 سال قبل از میلاد مسیح در منطقه بین‌النهرین شکل گرفت، از دیرباز به عنوان کهن‌ترین تمدن بشری شناخته شده بود.

با این حال، شواهد کشف‌شده در چند دهه اخیر نشان می‌دهد که سومری‌ها در قدمت چشمگیر خود تنها نبودند، و مصر و هند باستان می‌توانند بر سر عنوان «کهن‌ترین تمدن» با آن رقابت کنند.

تمدن عموما دارای چند ویژگی، شامل توسعه شهرنشینی، توانایی خواندن و نوشتن، و استفاده بهینه از منابع انرژی همچون آب است. سومری‌ها هر سه این‌ها را داشتند. تمدن سومر پس از حدود 2000 سال قبل از میلاد، مستقیماً به تمدن بابلی منتهی شد. در این دوره بسیاری از معادلات ریاضی مانند مثلثات و اعداد اول، مربع و مکعب کشف شد.

طی چند دهه اخیر باستان‌شناسان به شواهدی دست یافته‌اند که نشان می‌دهند مصر و هند باستان مولفه‌های مشترکی با سومر باستان داشته‌اند، به‌طوری که آنها را در آغاز تمدن معاصر سومر می‌کند.

باستان‌شناسان مصر کتیبه‌هایی به همان قدمت کتیبه‌های سومر، حدود 4000 سال قبل از میلاد مسیح، کشف کرده‌اند که نشان می‌دهد قدیمی‌ترین مرحله تمدن مصر باستان تقریباً همزمان با اولین مرحله تمدن سومری پدیدار شده است.

«تمدن دره سند» در بخش‌هایی از افغانستان، پاکستان و شمال غربی هند کنونی، که حداقل حدود 3300 سال قبل از میلاد مسیح به وجود آمد، نیز از رقبای سومر و مصر باستان است. دانشمندان می‌گویند در این منطقه امکان کشف آثار قدیمی‌تری نیز وجود دارد.

به گفته باستان‌شناسان، شبکه‌های تجارت دریایی در حاشیه اقیانوس هند در دوران باستان به احتمال زیاد به شکوفایی این سه تمدن‌ اولیه بشری کمک کرده است. مصر در کنار دریای سرخ، سومر در انتهای شمالی خلیج، و دره سند در شرق، با تکیه بر میراث مردمان پیشاتمدنی و استفاده از راه‌های ارتباطی دریایی توانستند تمدن‌های خود را در دوران باستان توسعه دهند.

بیشترین بازدید موضوعات مهم