درباره «راه‌آهن حجاز» چه می‌دانیم؟

در جریان جنگ جهانی اول راه‌آهن حجاز بارها مورد حمله نیروهای بریتانیایی قرار گرفت

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
2 دقيقه (Reading time)

«راه‌آهن حجاز» خط آهنی تاریخی است که در ابتدای قرن بیستم به منظور اتصال دمشق در شام به مکه در حجاز ساخته شد، اما در نهایت تا مدینه رسید و یک شاخه از آن نیز تا بندر حیفا در کنار دریای مدیترانه امتداد یافت.

هدف اصلی ساخت این راه‌آهن، ایجاد ارتباط میان استانبول، پایتخت امپراتوری عثمانی، با اماکن مقدس اسلام در شبه‌جزیره عرب و مهمترین آنها حرمین شریفین در مکه و مدینه بود که مقصد سالانه حج بودند. دلیل دیگر، تسهیل حمل و نقل نیروهای نظامی در صورت وقوع جنگ بود.

راه‌آهن حجاز پس از عبور از شهرهای مهمی همچون اَمان، تبوک و مدینه قرار بود در نهایت به مکه ختم شود اما آغاز جنگ جهانی اول در سال 1914، ساخت و ساز آن را متوقف کرد و تنها تا مدینه در فاصله 400 کیلومتری مکه رسید. بخش تکمیل‌شدهٔ این خط آهن از دمشق تا مدینه 1300 کیلومتر طول داشت.

در جریان جنگ جهانی اول، هنگامی که امپراطوری‌های عثمانی و بریتانیا در دو سوی نبرد قرار گرفتند، راه‌آهن حجاز بارها مورد حمله نیروهای بریتانیایی قرار گرفت. با آغاز «خیزش عرب» به کمک افسر بریتانیایی توماس ادوارد لارنس، نیروهای چریکی مدام به قطارهای عثمانی حمله می‌کردند.

پس از خاتمه جنگ جهانی اول و شکست امپراطوری عثمانی که به چند تکه شدن اراضی آن و استقلال کشورهای جدید انجامید، استفاده از راه‌آهن حجاز کاهش یافت تا این‌که پس از سال‌ها عدم نگهداری و تعمیر در سال 1920 کاملا متروک شد.

دو بخش از راه‌آهن حجاز هنوز هم در حال فعالیت هستند: «راه‌آهن اردن حجاز» که از امان در اردن به دمشق در سوریه می‌رود و «راه آهن عقبه» که از معادن فسفات نزدیک معان به خلیج عقبه متصل است.

قسمت‌های کوچک و غیرفعال راه‌آهن حجاز، ایستگاه‌ها و ساختمان‌های آن امروزه جزو جاذبه‌های گردشگری پادشاهی عربی سعودی هستند و دولت سعودی در سال 2005 ایستگاه مدینه و سوله لوکوموتیوهای آن را بازسازی کرد. بسیاری از قطارهای منهدم‌شدهٔ عثمانی در جریان خیزش عرب در سال‌های 1916-1918 هنوز هم در محل نابودی آنها مشاهده می‌شوند.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید