چرا «کتائب حزب الله» حملات خود علیه نیروهای آمریکایی را متوقف کرد؟

حسن المصطفی
حسن المصطفی - العربیه.نت
منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
8 دقيقه (Reading time)

گردان‌های حزب‌الله عراق، سه‌شنبه 30 ژانویه 2024 طی بیانیه‌ای از «تعلیق عملیات نظامی و امنیتی علیه نیروهای آمریکایی» به منظور «شرمسار نکردن دولت عراق» خبر داد و افزود که به دفاع از مردم فلسطین در غزه به روش‌های دیگر ادامه خواهد داد.

در این بیانیه همچنین به «مجاهدین شجاع و آزاده گردان‌های حزب‌الله» توصیه می‌شود در صورت بروز هرگونه اقدام خصمانه آمریکا علیه آنها، «به طور موقت» تنها در موقعیت دفاعی قرار بگیرند.

بیانیه‌ای که کانال «کتائب حزب الله» از طریق «تلگرام» منتشر کرد، با نام ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل «کتائب» ضمیمه شده است و این نشان می‌دهد که وی وخامت وضعیت کنونی از نظر سیاسی و امنیتی را درک کرده است، باتوجه به اینکه ایالات متحده مستقیماً «حزب الله» را مسئول کشته‌شدن 3 شهروند آمریکایی و مجروح شدن حدود 24 نفر دیگر در حمله‌ای که در ژانویه امسال، برج 22 در اردوگاه الرکبان را هدف گرفت، دانست.

الحمیداوی به اعلام «تعلیق عملیات نظامی» و تلاش برای رفع «شرمساری» از دولت عراق بسنده نکرد، بلکه در ادامه مسئولیت را از دوش بقیه متحدانش در «محور مقاومت» رفع کرد و گفت که «مقاومت اسلامی، گردان‌های حزب‌الله، با اراده خود و بدون دخالت دیگران، تصمیم خود را برای حمایت از مردم مظلوم غزه گرفت.»

دبیرکل «گردان‌های حزب الله» صراحتا در بیانیه خود گفته است که «برادران ما در محور مقاومت به ویژه در جمهوری اسلامی نمی‌دانند ما چگونه جهاد می‌کنیم و اغلب به فشار و تشدید تنش علیه نیروهای اشغالگر آمریکایی در عراق و سوریه اعتراض دارند.»

به گفته پژهشگر عراقی حمدی مالک، سرعت عمل گردان‌های حزب الله برای تعلیق عملیات نظامی و تبرئه نام دولت‌های عراق و ایران از حمله به «برج 22» ناشی از «ترس از انتقام‌جویی‌ آمریکا و قدرت واکنش است، به ویژه اینکه پیام‌های روشنی از واشینگتن به دولت عراق رسیده که نشان می‌دهد پاسخ آن به کشتار شهروندانش بسیار سخت خواهد بود، مسئله‌ای که منجر شد دولت عراق به منظور آرام کردن اوضاع علیه این شبه‌نظامیان اعمال فشار کند.»

در حالی که دولت رئیس جمهوری عراق، محمد شیاع السودانی توسط «چارچوب هماهنگی» که شامل احزاب و شخصیت‌های نزدیک و متحد با ایران تشکیل شد، بنابراین تضعیف دولت السودانی به نفع «چارچوب هماهنگی» نیست و ممکن است بر توانایی‌های مالی، قابلیت‌های لجستیکی و نفوذ احزاب وابسته به ایران در بین عموم مردم عراق تأثیر منفی بگذارد.

اگر چه محمد شیاع السودانی، نخست وزیر عراق تاکنون مواضع خصمانه‌ای را در قبال جمهوری اسلامی ایران اتخاذ نکرد، اما اقداماتی را انجام داد که شبه‌نظامیان وابسته به سپاه پاسداران را به شدت آشفته کرد؛ چرا که السودانی می‌خواهد همه را راضی نگه دارد از سویی «گفت‌وگوی استراتژیک» با ایالات متحده را در آرامش انجام دهد و روابط خوب و پایداری را با کشورهای عربی همسایه حفظ کند، تا عراق بستری برای حمله به کشورهای همسایه یا «تسویه حساب‌های سیاسی و امنیتی» با واشینگتن و تل‌آویو از سوی دیگر تهران نباشد.

حسن فحص، پژوهشگر متخصص در امور ایران، در گفت‌وگوی اختصاصی با العربیه.نت گفت که «تصمیم آتش‌بس اعلام شده از سوی گردان‌های حزب الله دور از هماهنگی با طرف ایرانی و همچنین دولت عراق نبوده است». نظری که حمدی ملک، محقق متخصص در امور «شبه‌نظامیان عراقی» با آن موافق است.

حمدی ملک گفت که «بدون شک توقف عملیات رزمی توسط گردان‌های حزب‌الله تصمیمی است که با مشورت ایران گرفته شده است» و افزود که احتمالا «گردان‌های حزب الله به این بیانیه خود پایبند خواهند بود، حتی اگر به طور موقت، به این تصمیم تعلیق حملات خود علیه نیروهای آمریکایی پایبند خواهد بود، اما این به این معنا نیست که درگیری یا عملیات کوچک امنیتی توسط دیگر گروه‌های شبه‌نظامی عراقی رخ ندهد.» تعدادی از شهروندان خود را به قتل رساند، زیرا سکوت آن غیرممکن خواهد بود و از اینجا پاسخ سخت و دردناک خواهد بود.»

حمدی ملک در گفت‌وگو با العربیه تاکید کرد که «ایالات متحده راهی جز پاسخ دادن به حمله‌ای که منجر به کشته‌شدن تعدادی از شهروندانش شد ندارد و با توجه به اینکه سکوت واشینگتن در این مرحله غیرممکن است، پاسخ سخت و دردناک خواهد بود.»

از سوی دیگر حسن فحص گفت که «پاسخ ایالات متحده با هدف قرار دادن مراکز و مقرهایی در عراق و سوریه خواهد بود» و احتمال حمله آمریکا به اهدافی در داخل خاک ایران را بعید دانست و آن به دلیل اینکه مذاکرات خروج آمریکا از عراق مسیر «جدی» را در پیش گرفته است.

و در چارچوب «پیام‌های رد و بدل شده بین ایران و ایالات متحده» تهران «نیازمند آرامشی است که به کنترل امور در عراق و سوریه منجر شود و برای برنامه‌ریزی خروج آمریکا از عراق، نقش آینده ایران و ... سازوکارهایی که منافع آمریکا را تضمین می‌کند و ایرانی‌ها متعهد می‌شوند در ازای خروج آمریکا از منطقه فراهم کنند».
به گفته حسن فحص تلاش در حفظ آرامش در حال حاضر را می‌توان در اقدامات دیگر گروه‌های مسلح وابسته به ایران از جمله گروه «النجباء» مشاهده کرد که گروه «النجباء» در بیانیه اخیر خود مسئولیت حمله به برج 22 را برعهده نگرفت که «نشان دهنده تمایل این گروه به حفظ به آرامش است»

به گفته حسن فحص شبه‌نظامیان النجباء در خطوط کلی و عملکرد نظامی خود بیشتر از «گردان‌های حزب الله» به «سیاست‌های ایرانی» وابسته هستند، با وجود اینکه بخشی از یک محور هستند و در کنار هم آنچه را که «مقاومت اسلامی» در عراق نامیده می‌شود را تشکیل می‌دهند اما توجه به تفاوت‌های کوچک در صحنه کلی مهم است.

«مقاومت اسلامی» جبهه‌ای است که متشکل از 4 گروه اصلی گردان‌های حزب الله، گردان‌های سیدالشهدا و النجباء و انصار الله است. این جبهه جدید نیست، و در بازه زمانی کوتاهی پس از ترور فرمانده سابق سپاه قدس، قاسم سلیمانی، در سال 2020 تأسیس شد.

پس از برگزاری نشستی در شهر قم با حضور قیس الخزعلی، دبیر کل عصائب اهل الحق، اکرم الکعبی، دبیرکل جنبش نُجَباء، مقتدی الصدر، رهبر جنبش صدری‌ها و گردان‌های حزب الله، اعلام شد که محور «مقاومت اسلامی» به رهبری مقتدی صدر در عراق تشکیل شود.

مقتدی الصدر متعاقباً ار حضور در مقاومت اسلامی عقب نشینی کرد و سیاستی متفاوت از بقیه احزاب اتخاذ کرد.

پژوهشگر حسن فحص، عملیات اخیر جبهه «مقاومت اسلامی» که «برج 22» را هدف قرار داد را نقطه عطفی در مسیر امنیتی می‌داند، زیرا «از خطوط ترسیم شده توسط ایرانیان برای این گروه‌های شبه‌نظامی عبور کرد».

فحص معتقد است که «تهران خواهان رویارویی مستقیم با واشینگتن نیست و واشینگتن نیز سعی دارد از آن اجتناب کند».

به گفته فحص «گرچه گردان‌های حزب‌الله بخشی از نظام سپاه پاسداران هستند، اما به احتمال زیاد عملیات اخیر خود را بدون مجوز مستقیم از سپاه قدس یا دستور فرماندهان آن انجام داده‌اند» که نشان می‌دهد «نیروی قدس خطوط کلی حملات به اهداف آمریکایی و مسیر و عملیات نظامی که قرار است جناح‌ها و شبه‌نظامیان مختلف در آن فعال باشند را تعیین می‌کند» با این حال، طبق نظر فحص، «گردان‌های حزب الله از برنامه‌های ترسیم شده فراتر رفت و این امر مستلزم اتخاذ تصمیمی فوری برای بازگرداندن آن به مسیر از قبل ترسیم شده توسط سپاه پاسداران بود و بیانیه صادر شده از طرف حزب الله عراق نسان دهنده این مسئله است.

حمدی المالک در پاسخ به سوال العربیه درباره اینکه آیا تعلیق «عملیات نظامی» کتائب حزب الله را از عملیات تلافی‌جویانه آمریکا در آینده در امان خواهد کرد با «خیر» پاسخ داد.

به گفته حمدی مالک، واشینگتن به حمله به برج 22 به گونه‌ای پاسخ خواهد داد که اعتبار خود را در منطقه حفظ کند، زیرا سکوت یا خروج از عراق به همان شیوه ای که در افغانستان رخ داد، تحقیرآمیز خواهد بود و رئیس جمهور بایدن را از نظر انتخاباتی تضعیف خواهد کرد.

بر این اساس، پاسخ آمریکا «ناگزیر در راه است» و ممکن است به شکل یک پاسخ «غلتان» یا «همه جانبه» از طریق عملیات‌های خاص پی درپی که شبه‌نظامیان طرفدار ایران در عراق و سوریه را هدف قرار دهد، باشد.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید