تحولات عرصه سیاسی عراق؛ نگرانی از آغاز موج تازه خشونت و ترور

دکتر فراس الیاس، پژوهشگر امور استراتژیک و امنیت ملی به «العربیه»: صدر دریافته که در سایه لجاجت‌ورزی‌های «هیئت هماهنگی»، زمان چندانی برایش باقی نمانده و بدین ترتیب احتمال انفجار دوباره أوضاع عراق با توجه به تداوم انسداد سیاسی، قویا وجود دارد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
5 دقيقه (Reading time)

با اعلام موضع مقتدی صدر، روحانی پر نفوذ شیعه عراق و رهبر جریان صدری‌ها در 7 شهریور جاری مبنی بر کناره‌گیری از سیاست، اختلافات شدید میان این جریان با رقبای خود در «هیئت هماهنگی» متشکل از تشکل‌ها و أحزاب وابسته به ایران، وارد دور جدیدی از تشدید تنش علنی و بی‌پرده در عراق شد که ماه‌هاست از بن‌بست و انسداد سیاسی رنج می‌برد.

بغداد در چند روز گذشته، شاهد درگیری‌های مسلحانه‌ای بود که 30 کشته بر جای گذاشت. بصره نیز طی 48 ساعت گذشته عرصه نبرد مسلحانه میان سرایا السلام وابسته به صدر و عصائب اهل الحق به ریاست قیس الخزعلی وابسته به ایران بود.

سپس جنگی لفظی از سوی محمد صالح العراقی، ملقب به «وزیر صدر» علیه شبه‌نظامیان عصائب اهل الحق و همچنین حشدالشعبی آغاز شد.

صحنه ملتهب سیاسی

در این رابطه دکتر فراس الیاس، پژوهشگر امور استراتژیک و امنیت ملی به «العربیه» گفت که مواضع «وزیر صدر» و انتقاد مستقیم او از ایران و بازوهایش در عراق، نشان می‌دهد که مقتدی صدر دیگر توجهی به موضع ایران نداشته و فارغ از آن تصمیم می‌گیرد.

به نظر این پژوهشگر، اقدام ایران در به کارگیری اهرم کاظم حائری، مرجع تقلید و اعلام استعفای او از مرجعیت خود به نفع مرجعیت خامنه‌ای، اقدامی علیه مقتدی صدر است و او دریافته که در سایه لجاجت‌ورزی‌های «هیئت هماهنگی»، زمان چندانی برایش باقی نمانده و بدین ترتیب احتمال انفجار دوباره أوضاع عراق با توجه به تداوم انسداد سیاسی، قویا وجود دارد.

رویارویی مسلحانه

فراس الیاس در ادامه این مصاحبه با اشاره به محتمل بودن سناریوهای حل ملایم بحران موجود از جمله انحلال بدون پیش‌شرط پارلمان خاطرنشان کرد که محتمل‌‌ترین سناریو در حال حاضر، تکرار درگیری‌های مسلحانه است ولی همه این سناریوها در گرو ماهیت کنش و واکنش صدر و «هیئت هماهنگی» و حمایت‌های منطقه‌ای از هرگونه گفت‌وگوی داخلی در عراق قرار دارد که امری نامحتمل است زیرا نیروهای منطقه‌ای، عملا به بخشی از مشکل عراق و نه راه حل آن تبدیل شده‌اند.

به نظر او به‌رغم اقدام صدر در پایان دادن به تحصن هواداران خود، رهبر جریان صدری هنوز کاملا عقب ننشسته و گفته «وزیر صدر» بعد از پایان تحصن، کاملا شفاف بود. اعلام کنار‌‌ه‌گیری صدر از سیاست بدین معنا نیست که مشکلات از پیش پای «هیئت هماهنگی» برای تشکیل کابینه برداشته شده است.

الیاس افزود: «این رویدادها را می‌توان اعلام «آرامش موقت» از سوی صدر به هدف اعطای فرصت به ایران و هم‌پیمانان آن تلقی کرد زیرا عوامل ایجاد بحران و تکرار خشونت سیاسی با توجه به گفتمان تنش‌آفرین کنونی، هنوز وجود دارد.»

دخالت سیستانی

او در ارتباط با دخالت علی سیستانی، بالاترین مرجع تقلید شیعه عراق برای پایان دادن به بحران خاطرنشان کرد:« ایده دخالت سیستاتی تا این لحظه عملی نشده است. ظاهرا او هنوز نسبت به طبقه سیاسی کنونی عراق که در روند سیاسی و قانون اساسی سال 2005 و همچنین فتوای جهاد کفایی 2014 که از آن پشتیبانی کرد، دچار سرخوردگی است زیرا در هر دو مورد فریب خورد و از دخالت سیاسی او در راستای منافع سیاسی طبقه سیاسی حاکم استفاده شد.»

موج ترورها و انفجارها

از سویی ناظران دیگر، نسبت به موج ترورهای سیستماتیک علیه اعضای سرایا السلام یا هواداران صدر و همچنین بمب‌گذاری‌ها هشدار دادند.

محمد عماد، ناظر امور سیاسی نیز به «العربیه» گفت: «کناره‌گیری صدر از عرصه سیاسی، نه جدید است و نه حقیقی، بلکه یکی از تاکتیک‌های او برای بازگشت قدرتمندانه‌تر به عرصه سیاسی و تحمیل شرط و شروط خود است.»

عماد افزود: «فرضیه تکرار درگیری‌های مسلحانه، بسیار محتمل است و ممکن است این بار محدود نباشد.»

کودتای سفید

حسین العنکود، نویسنده و پژوهشگر مسائل عراق در مصاحبه با «العربیه» تاکید کرد که صدر چند روز قبل در صدد اخراج کامل دولت از منطقه سبز بغداد و تشکیل به اصطلاح کابینه «کودتای سفید» (بدون خونریزی) بود اما زمانی که هوادارانش، برخورد مسلحانه با رقبا در بغداد را در پیش گرفتند، عملا شکست خورد و مجبور شد در مرحله بعدی از آنها تبری جوید.

او درعین حال هشدار داد که مرحله آینده در صورت تداوم اقدامات تحریک‌آمیز جریان صدری، ممکن است شاهد بحرانی گسترده‌تر باشد.

شایان ذکر است که صدر طی سال‌های گذشته، 9 بار کناره‌گیری خود را از فعالیت‌های سیاسی اعلام کرده که هربار در پی میانجی‌گری‌ها و به قول خودش «به خاطر مردم» از این کناره‌گیری‌ها انصراف داد.

البته به گفته ناظران عراق، بی شک این بار اوضاع بسی پیچیده‌تر و بغرنج‌تر است.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید